Upały w Polsce – jak nie ugotować mieszkania? Liczba dni upalnych i nocy tropikalnych rośnie

Polska w upale coraz częściej

Liczba dni upalnych (Tmax ≥ 30°C) oraz nocy tropikalnych (Tmin ≥ 20°C) w Polsce zmienia się w kolejnych sezonach, a w ostatnich latach występują niemal każdego roku. Dane ze stacji synoptycznych z miast wojewódzkich oraz z Koszalina, Suwałk i Zakopanego, zebrane przez IMGW-PIB za lata 1991-2025, nie pozostawiają wątpliwości – ekstremalne warunki termiczne stają się nową normą.

Rekordy dni upalnych – kiedy było najgorzej?

Analiza map IMGW-PIB pokazuje, że najwięcej dni upalnych odnotowano na stacjach synoptycznych przede wszystkim w 1994, 2006, 2015 i 2019 roku. W południowo-zachodniej Polsce maksimum wyniosło aż 37 dni upalnych w ciągu roku (Wrocław, 2015 r.). Norma z lat 1991-2020 dla tej lokalizacji wynosi ok. 12-14 dni, co oznacza, że w ekstremalnych latach liczba dni upalnych przekraczana jest nawet trzykrotnie.

Średnia dla okresu 2021-2025 już wyraźnie przewyższa normę wieloletnią, szczególnie w zachodniej i centralnej Polsce.

Noce tropikalne – problem dla zdrowia i snu

Równie niepokojący jest wzrost liczby nocy tropikalnych, czyli nocy, w których temperatura nie spada poniżej 20°C. Rekordzistą jest Wrocław, gdzie zanotowano aż 13 takich nocy w ciągu jednego roku. Brak wyraźnego ochłodzenia w nocy to również poważne obciążenie dla organizmu. Takie warunki, zwłaszcza przy słabym przewietrzaniu, nie pozwalają na wystarczający do regeneracji i głębokiego snu wypoczynek. Większe natężenie procesów fizjologicznych w tym okresie doby stanowi obciążenie dla mózgu i serca, a przy dłuższym utrzymywaniu się fali gorąca może prowadzić do pogorszenia samopoczucia i sprawności.

Nie gotuj mieszkania – jak zachować chłód w czasie upału?

Badanie naukowców Mao, You i Li (2022) opublikowane w czasopiśmie Case Studies in Thermal Engineering pokazuje zaskakujący wynik: nawet niewielkie uchylenie okna (na 1/6 jego powierzchni) może po kilku godzinach podnieść temperaturę powietrza wewnątrz nawet o niemal 2°C w stosunku do wariantu z zamkniętym oknem i wyrównać ją z temperaturą zewnętrzną. Publikacja dostępna tutaj: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2214157X22004828?via%3Dihub

Trzy kroki do chłodniejszego mieszkan

Zacznij od efektywnej wentylacji pomieszczeń – to najprostszy i najtańszy sposób na poprawę komfortu termicznego i utrzymanie lepszej kondycji organizmu w okresie silnego obciążenia gorącem.