Autorzy:<\/span> Sytuacja synoptyczna<\/strong><\/span><\/p>\n W dniu 18 sierpnia 2024 r. (niedziela) Polska znajdowa\u0142a si\u0119 w zasi\u0119gu nap\u0142ywaj\u0105cej od po\u0142udnia zwrotnikowej masy powietrza, w s\u0142abogradientowym polu barycznym. Wspomniana masa powietrzna charakteryzowa\u0142a si\u0119 wyst\u0119powaniem du\u017cej zawarto\u015bci pary wodnej oraz chwiejno\u015bci atmosferycznej, co by\u0142o przyczyn\u0105 rozwoju burz na znacznym obszarze kraju. Nad Czechami, wschodnimi Niemcami i zachodni\u0105 Polsk\u0105 przebiega\u0142 pofalowany front atmosferyczny, kt\u00f3ry wolno przemieszcza\u0142 si\u0119 na wsch\u00f3d. Front ten oddziela\u0142 zwrotnikow\u0105 mas\u0119 powietrza od ch\u0142odniejszego powietrza polarnego morskiego. W niedziel\u0119 w godzinach wieczornych oraz w nocy z niedzieli na poniedzia\u0142ek (18\/19 sierpnia) nad po\u0142udniowo-zachodni\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Polski wyst\u0119powa\u0142 p\u0142ytki o\u015brodek niskiego ci\u015bnienia przemieszczaj\u0105cy si\u0119 na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d (Rys. 1). Jego obecno\u015b\u0107 by\u0142a jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn wyst\u0105pienia bardzo intensywnych opad\u00f3w deszczu, szczeg\u00f3lnie na Dolnym \u015al\u0105sku. W kolejnych godzinach ni\u017c wraz z systemem front\u00f3w atmosferycznych przemieszcza\u0142 si\u0119 w kierunku \u015brodkowej cz\u0119\u015bci Polski (jednocze\u015bnie powoli wyp\u0142ycaj\u0105c si\u0119) i powodowa\u0142 kolejne nadzwyczaj silne opady deszczu, g\u0142\u00f3wnie pochodzenia konwekcyjnego. W poniedzia\u0142ek w godzinach wieczornych i nocnych ni\u017c odsun\u0105\u0142 si\u0119 na wsch\u00f3d, jednak nad wschodni\u0105 i \u015brodkow\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kraju zaznacza\u0142 si\u0119 wyra\u017any wp\u0142yw jego frontu okluzji.<\/span><\/p>\n Rys. 1. <\/strong>Mapy synoptyczne z okresu 18.08.2024 12:00 UTC – 20.08.2024 00:00 UTC. \u0179r\u00f3d\u0142o: IMGW-PIB.<\/span><\/p>\n Charakterystyka zdarze\u0144<\/strong><\/span><\/p>\n W nocy z 18 na 19 sierpnia 2024 r. strefa opad\u00f3w i burz zwi\u0105zanych z o\u015brodkiem niskiego ci\u015bnienia znajdowa\u0142a si\u0119 nad obszarem po\u0142udniowo-zachodniej Polski. Zobrazowanie radarowe z godziny 1:00 UTC wskazywa\u0142o na wyst\u0119powanie strefy silnych opad\u00f3w deszczu w obr\u0119bie woj. dolno\u015bl\u0105skiego, lubuskiego, wielkopolskiego i opolskiego (Rys. 2). Du\u017ce sumy opad\u00f3w odnotowano szczeg\u00f3lnie w rejonie Jeleniej G\u00f3ry i \u015awieradowa Zdroju w wojew\u00f3dztwie dolno\u015bl\u0105skim. Sonda\u017c aerologiczny wykonany we Wroc\u0142awiu o godzinie 00:00 UTC (Rys. 3) wskazywa\u0142 na podwy\u017cszone warto\u015bci chwiejno\u015bci (MUCAPE r\u00f3wne 1299 J\/kg), oraz na du\u017c\u0105 zawarto\u015b\u0107 pary wodnej w pionowym profilu, gdzie wilgotno\u015b\u0107 wzgl\u0119dna z warstwy 2-5 km wynosi\u0142a a\u017c 87%. Na du\u017cy potencja\u0142 do generowania znacznych sum opad\u00f3w wskazywa\u0142a tak\u017ce wysoka warto\u015b\u0107 wska\u017anika TPW, oznaczaj\u0105cego teoretyczn\u0105 wysoko\u015b\u0107 s\u0142upa wody na powierzchni ziemi po skropleniu i zamienieniu w opad atmosferycznym pary wodnej zawartej w s\u0142upie troposfery nad t\u0105 powierzchni\u0105 (47 mm).<\/span><\/p>\n W kolejnych godzinach strefa ulewnych i nawalnych opad\u00f3w deszczu przemieszcza\u0142a si\u0119 w kierunku woj. wielkopolskiego oraz \u0142\u00f3dzkiego (Rys. 2). Najbardziej obfite opady wyst\u0105pi\u0142y w powiatach ole\u015bnickim (wojew\u00f3dztwo dolno\u015bl\u0105skie), ostrowskim, pleszewskim, jaroci\u0144skim, krotoszy\u0144skim i kaliskim (wojew\u00f3dztwo wielkopolskie). Po po\u0142udniu, pod wp\u0142ywem sprzyjaj\u0105cych warunk\u00f3w termodynamicznych, zmienno\u015bci kierunku i pr\u0119dko\u015bci wiatru w dolnej cz\u0119\u015bci pionowego profilu troposfery i wymuszania wznoszenia powietrza spowodowanym obecno\u015bci\u0105 o\u015brodka niskiego ci\u015bnienia, w \u015brodkowej i w po\u0142udniowo-wschodniej cz\u0119\u015bci Polski rozwin\u0119\u0142y si\u0119 kom\u00f3rki burzowe, w tym tak\u017ce superkom\u00f3rki. Warunki reprezentowane przez sonda\u017c aerologiczny wykonany w Legionowie o godz. 12:00 UTC (Rys. 3), wskazywa\u0142y na podwy\u017cszone warto\u015bci energii potencjalnej dost\u0119pnej drog\u0105 konwekcji (MUCAPE r\u00f3wne 2130 J\/kg) oraz na du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 pionowego spadku temperatury (szczeg\u00f3lnie w warstwie przyziemnej). Jednocze\u015bnie w pionowym profilu troposfery wyst\u0119powa\u0142a bardzo du\u017ca wilgotno\u015b\u0107 wzgl\u0119dna, a wska\u017anik TPW osi\u0105gn\u0105\u0142 50 mm. \u015arodowisko rozwoju zjawisk konwekcyjnych charakteryzowa\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c podwy\u017cszonymi warto\u015bciami skr\u0119tno\u015bci wiatru wzgl\u0119dem burzy (SRH 0-3 km r\u00f3wne 169 m2<\/sup>\/s2<\/sup>), ale te\u017c do\u015b\u0107 niskie warto\u015bci pionowych uskok\u00f3w pr\u0119dko\u015bci wiatru (9,6 m\/s z warstwy 0-6 km). Podsumowuj\u0105c, sonda\u017c atmosferyczny z Legionowa wskazywa\u0142 na warunki sprzyjaj\u0105ce rozwojowi burz z nawalnymi opadami deszczu, w tym wysoko-opadowej odmiany superkom\u00f3rek.<\/span><\/p>\n Rys. 2.<\/strong> Zobrazowania radarowe z warto\u015bciami odbiciowo\u015bci maksymalnej CMAX dla Polski z wybranych termin\u00f3w z dnia 19.08.2024. \u0179r\u00f3d\u0142o: IMGW-PIB.<\/span><\/p>\n Rys. 3.<\/strong> Sonda\u017ce aerologiczne ze stacji Wroc\u0142aw (12425) z terminu 19.08.2024 00:00 UTC i z Legionowa (12374) z terminu 19.08.2024 12:00 UTC. \u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/rawinsonde.com\/<\/a>.<\/span><\/p>\n Do rozwoju superkom\u00f3rki burzowej dosz\u0142o ju\u017c w godzinach porannych na obszarze woj. \u0142\u00f3dzkiego (Rys. 4). Struktura ta przynosz\u0105c silne opady deszczu doprowadzi\u0142a do licznych podtopie\u0144 oraz szk\u00f3d wiatrowych m.in. w rejonie Aleksandrowa \u0141\u00f3dzkiego. Superkom\u00f3rka przemieszcza\u0142a si\u0119 na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d wzd\u0142u\u017c wschodniej flanki strefy opad\u00f3w wielkoskalowych, a do jej zaniku dosz\u0142o oko\u0142o 9:55 UTC w okolicy Wyszogrodu.<\/span><\/p>\n Rys. 4.<\/strong> Zobrazowanie odbiciowo\u015bci radarowej (CAPPI) superkom\u00f3rki burzowej nad Aleksandrowem \u0141\u00f3dzkim z godziny 7:00 UTC. Linia prosta na mapie wyznacza p\u0142aszczyzn\u0119 wykonania przekroju pionowego, widocznego w dolnej cz\u0119\u015bci ryciny.<\/span><\/p>\n O godzinie 10:00 UTC w rejonie Skierniewic dosz\u0142o do szybkiego rozwoju nowych kom\u00f3rek konwekcyjnych. W ci\u0105gu 30 minut nad Puszcz\u0105 Maria\u0144sk\u0105 uformowa\u0142a si\u0119 wysoko-opadowa superkom\u00f3rka burzowa, kt\u00f3ra przemieszcza\u0142a si\u0119 ze stosunkowo niewielk\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 w kierunku Warszawy, obejmuj\u0105c \u017byrard\u00f3w, Grodzisk Mazowiecki, Pruszk\u00f3w oraz Piaseczno (1) (Rys. 5). Dodatkowo znad okolic Sochaczewa nad Puszcz\u0119 Kampinosk\u0105 nasuwa\u0142a si\u0119 kolejna, mniejsza superkom\u00f3rka burzowa (2).<\/span><\/p>\n Rys. 5.<\/strong> Zobrazowanie odbiciowo\u015bci radarowej (CAPPI) superkom\u00f3rek burzowych w rejonie Warszawy. Przybli\u017cone kierunki ruchu zaznaczono strza\u0142kami.<\/span><\/p>\n O godzinie 12:00 UTC, wspomniane superkom\u00f3rki (1) i (2) uleg\u0142y po\u0142\u0105czeniu nad obszarem Kampinoskiego Parku Narodowego. Kilka minut p\u00f3\u017aniej (godz. 12:08 UTC) zaobserwowano wyra\u017ane sygnatury wskazuj\u0105ce na obecno\u015b\u0107 rotacji w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie Legionowa: echo radarowe w kszta\u0142cie haka oraz charakterystyczny rozk\u0142ad pr\u0119dko\u015bci radialnej wiatru (Rys. 6). Po opuszczeniu aglomeracji warszawskiej konwekcja przybra\u0142a posta\u0107 struktury liniowej, kt\u00f3ra znacz\u0105co os\u0142ab\u0142a wraz z dalszym przemieszczaniem si\u0119 zgodnie z kierunkiem przep\u0142ywu mas powietrza.<\/span><\/p>\n W zwi\u0105zku z obecno\u015bci\u0105 stref opad\u00f3w konwekcyjnych i wielkoskalowych, kt\u00f3re tworzy\u0142y si\u0119 w obr\u0119bie przemieszczaj\u0105cego si\u0119 ni\u017cu i systemu front\u00f3w atmosferycznych, na stacjach i posterunkach meteorologicznych odnotowywano nadzwyczaj du\u017ce sumy opad\u00f3w (Rys. 7). W kilku przypadkach odnotowano najwy\u017csze dobowe sumy opadu od pocz\u0105tku prowadzenia w tych miejscach pomiar\u00f3w. W poniedzia\u0142ek (19.08) szczeg\u00f3lnie wysokie dobowe sumy opadu wyst\u0105pi\u0142y na stacji synoptycznej w Jeleniej G\u00f3rze (153,4 mm, nowy rekord) i na okolicznych stacjach ni\u017cszego rz\u0119du, w tym w Stankowicach (130,1 mm, nowy rekord), w Starej Kamienicy (121,30 mm, nowy rekord) i w Jakuszycach (101,2 mm). Na obszarze Sudet\u00f3w i Przedg\u00f3rza Sudeckiego opady wyst\u0119powa\u0142y w porze nocnej, przy czym najwy\u017csza godzinowa suma opadu w Jeleniej G\u00f3rze zosta\u0142a odnotowana o godzinie 1:00 UTC (Rys. 8). W p\u00f3\u017aniejszych godzinach wraz z przemieszczaniem si\u0119 strefy opad\u00f3w, sumy opadu przekraczaj\u0105ce 50 mm zosta\u0142y odnotowane na kolejnych stacjach po\u0142o\u017conych w wojew\u00f3dztwie dolno\u015bl\u0105skim, a nast\u0119pnie w po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci wojew\u00f3dztwa wielkopolskiego. Bardzo wysokie dobowe sumy opadu wyst\u0105pi\u0142y mi\u0119dzy innymi w Dro\u0142towicach (135,1 mm), w \u017berkowie (107,0 mm, nowy rekord) i Choczu (70,3 mm). W p\u00f3\u017aniejszych godzinach du\u017ce sumy opadu odnotowywano r\u00f3wnie\u017c w pasie od okolic Kalisza przez zach\u00f3d i p\u00f3\u0142noc wojew\u00f3dztwa \u0142\u00f3dzkiego po okolice Warszawy. W pierwszej cz\u0119\u015bci nocy z poniedzia\u0142ku na wtorek (19\/20.08) na terenie aglomeracji warszawskiej (po godz. 19:00 UTC) rozwin\u0119\u0142a si\u0119 kolejna strefa ulewnych, a punktowo nawalnych opad\u00f3w deszczu. Ze wzgl\u0119du na wyst\u0119powanie kom\u00f3rek konwekcyjnych, rozk\u0142ad przestrzenny opad\u00f3w by\u0142 silnie zr\u00f3\u017cnicowany. Szczeg\u00f3lnie silne i d\u0142ugotrwa\u0142e opady obj\u0119\u0142y p\u00f3\u0142nocne i zachodnie dzielnice Warszawy, jednak skutki ich wyst\u0105pienia by\u0142y dostrzegalne r\u00f3wnie\u017c w innych cz\u0119\u015bciach stolicy. Na stacjach meteorologicznych IMGW-PIB znajduj\u0105cych si\u0119 w obr\u0119bie miasta odnotowano najwy\u017csze w historii pomiar\u00f3w warto\u015bci dobowej sumy opad\u00f3w. Stacja Warszawa-Bielany zarejestrowa\u0142a sum\u0119 opadu r\u00f3wn\u0105 119,5 mm (dotychczasowy rekord z czerwca 1987 wynosi\u0142 69 mm), a stacja Warszawa-Ok\u0119cie 93,8 mm (rekord z lipca 2011 to 75,8 mm).<\/span><\/p>\n Rys. 8. <\/strong>Godzinowe sumy opad\u00f3w na wybranych stacjach. \u0179r\u00f3d\u0142o: IMGW-PIB.<\/span><\/p>\n Skutki<\/strong><\/span><\/p>\n Omawiany incydent wyst\u0119powania burz i intensywnych opad\u00f3w deszczu zwi\u0105zany by\u0142 z licznymi interwencjami Pa\u0144stwowej Stra\u017cy Po\u017carnej. Liczba wszystkich zdarze\u0144 atmosferycznych w poniedzia\u0142ek, 19 sierpnia 2024 r. wynios\u0142a 2247, przy czym najwi\u0119cej interwencji odnotowano w wojew\u00f3dztwie wielkopolskim (877), mazowieckim (765) oraz \u0142\u00f3dzkim (290). W dniu 20 sierpnia 2024 r. do godz. 06:00 liczba interwencji zwi\u0105zanych ze zjawiskami atmosferycznymi wynios\u0142a 394, przy czym 385 interwencji podj\u0119to w wojew\u00f3dztwie mazowieckim. Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce na terenie Warszawy podczas rozpatrywanego okresu odnotowano 700 interwencji, w powiecie grodziskim 200, w pruszkowskim 130, a w mi\u0144skim 90[1]<\/a><\/sup>. Interwencje polega\u0142y g\u0142\u00f3wnie na usuwaniu skutk\u00f3w intensywnych opad\u00f3w deszczu, jednak cz\u0119\u015b\u0107 z nich by\u0142a r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zana z wyst\u0105pieniem silnego wiatru.<\/span><\/p>\n Poni\u017cej przedstawiono najwa\u017cniejsze i najbardziej charakterystyczne zdarzenia z analizowanego okresu.<\/span><\/p>\n \u26a0\ufe0fW poniedzia\u0142ek 19 sierpnia na… – Pa\u0144stwowa Stra\u017c Po\u017carna | Facebook<\/a> \u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n Zalane pola, piwnice i posesje, zablokowana droga krajowa. Stra\u017cacy walcz\u0105 ze skutkami obfitych opad\u00f3w deszczu | Pleszew Nasze Miasto<\/a> \u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n Pot\u0119\u017cna ulewa w zachodniej cz\u0119\u015bci wojew\u00f3dztwa \u0142\u00f3dzkiego. Ponad 300 zg\u0142osze\u0144. Wiatr powali\u0142 stodo\u0142\u0119! | Express Ilustrowany<\/a> \u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n Nawa\u0142nica w woj. \u0142\u00f3dzkim. Zalania, podtopienia i burze [ZDJ\u0118CIA] (tvp.pl)<\/a> \u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n https:\/\/regiony.tvp.pl\/80325019\/zawalily-sie-dachy-trzech-hal-trwa-akcja-sluzb \u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n Warszawa. Burza przesz\u0142a przez Warszaw\u0119. Piorun uderzy\u0142 w d\u017awig budowlany, ranny pracownik | TVN Warszawa (tvn24.pl)<\/a> \u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n Warszawa po ulewach. Utrudnienia | TVN Warszawa (tvn24.pl)<\/a> \u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n https:\/\/www.rmf24.pl\/regiony\/warszawa\/news-kilkadziesiat-domow-w-warszawie-zagrozonych-zalaniem-wylal-p,nId,7760442#crp_state=1 \u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n Do pobrania:<\/p>\n\n\n\n
Artur Surowiecki IMGW-PIB, Centrum Modelowania Meteorologicznego<\/span>
Natalia Pilguj IMGW-PIB, Centrum Modelowania Meteorologicznego<\/span>
Piotr Szuster IMGW-PIB, Centrum Modelowania Meteorologicznego<\/span><\/p>\n![](\"\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Obraz1.png\")
<\/p>\n![](\"\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/Obraz2.png\")
<\/p>\n![](\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42494-3.png\")
<\/span><\/p>\n![](\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42494-4.png\")
<\/span><\/p>\n![](\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42494-5.png\")
<\/span><\/p>\n![](\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42494-6.png\")
Rys. 6. <\/strong>Odbiciowo\u015b\u0107 radarowa (CAPPI) i echo radarowe w kszta\u0142cie haka (zaznaczono strza\u0142k\u0105; po lewej). Rozk\u0142ad przestrzenny pr\u0119dko\u015bci radialnej wiatru, wskazuj\u0105cy na obecno\u015b\u0107 ruchu wirowego (obszar zawirowania zaznaczono okr\u0119giem; po prawej).<\/span><\/p>\n![](\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42494-7.png\")
Rys. 7.<\/strong> Dobowa suma opadu na stacjach i wed\u0142ug modelu RainGRS z termin\u00f3w 19.08.2024 06 UTC i 20.08.2024 06 UTC. \u0179r\u00f3d\u0142o: IMGW-PIB.<\/span><\/p>\n![](\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42494-8.png\")
<\/span><\/p>\n\n
\n