{"id":42246,"date":"2024-08-08T18:37:34","date_gmt":"2024-08-08T16:37:34","guid":{"rendered":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246"},"modified":"2024-08-08T18:37:35","modified_gmt":"2024-08-08T16:37:35","slug":"akademiacmm-burze-i-wyladowania-atmosferyczne-w-polsce","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246","title":{"rendered":"#AkademiaCMM &#8211; Tr\u0105by powietrzne w Polsce"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-post-date\"><time datetime=\"2024-08-08T18:37:34+02:00\">8 sierpnia 2024<\/time><\/div>\n\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 18pt;\"><strong>Burze i wy\u0142adowania atmosferyczne w Polsce<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 12pt;\">Opracowanie:<\/span><br \/><span style=\"font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 12pt;\">Natalia Pilguj, IMGW-PIB CMM<\/span><br \/><span style=\"font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 12pt;\">Artur Surowiecki, IMGW-PIB CMM<\/span><br \/><span style=\"font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 12pt;\">Piotr Szuster, IMGW-PIB CMM<\/span><br \/><span style=\"font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 12pt;\">Karina K\u00f3zka, IMGW-PIB CMM<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Czym jest i jak powstaje burza?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Burza to zjawisko meteorologiczne, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych (piorun\u00f3w, b\u0142yskawic) i towarzysz\u0105cych im grzmot\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 one jedynie w\u00a0obr\u0119bie chmur <em>Cumulonimbus<\/em> (<em>Cb<\/em>), kt\u00f3re s\u0105 chmurami powstaj\u0105cymi w wyniku oddzia\u0142ywania konwekcji atmosferycznej. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c chmurami maj\u0105cymi przewa\u017cnie du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 pionow\u0105 oraz temperatur\u0119 wierzcho\u0142k\u00f3w poni\u017cej -15\u00b0C. W sezonie letnim w\u00a0szeroko\u015bciach umiarkowanych chmura burzowa mo\u017ce wypi\u0119trza\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkunastu kilometr\u00f3w, podczas gdy w miesi\u0105cach zimowych jej wierzcho\u0142ek na og\u00f3\u0142 nie znajduje si\u0119 powy\u017cej 6 km.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Wyr\u00f3\u017cniamy kilka mechanizm\u00f3w prowadz\u0105cych do rozwoju chmur burzowych:<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify;\">\n<li><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Front atmosferyczny. <\/strong>Burze rozwija\u0107 si\u0119 mog\u0105 w strefach rozgraniczaj\u0105cych masy powietrzne o r\u00f3\u017cnych w\u0142a\u015bciwo\u015bciach fizycznych, przy czym te najintensywniejsze zwi\u0105zane s\u0105 z frontem ch\u0142odnym. Jego znaczna pr\u0119dko\u015b\u0107 przemieszczania si\u0119 oraz stromo nachylona powierzchnia, sprzyjaj\u0105 dynamicznemu unoszeniu ciep\u0142ego powietrza zalegaj\u0105cego przed frontem, a nast\u0119pnie rozwojowi chmur <em>Cb<\/em>. Do cech burz powsta\u0142ych na froncie nale\u017cy zaliczy\u0107 ich cz\u0119sto liniowy uk\u0142ad, kt\u00f3ry jest r\u00f3wnoleg\u0142y do linii frontu atmosferycznego, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do rozwoju linii szkwa\u0142u. Burze frontowe mog\u0105 tak\u017ce wyst\u0119powa\u0107 na frontach ciep\u0142ych i okluzji. W sezonie letnim wp\u0142yw zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 ch\u0142odnego frontu atmosferycznego na rozw\u00f3j burz mo\u017ce si\u0119ga\u0107 kilkuset kilometr\u00f3w przed nim, gdzie cz\u0119sto rozwija si\u0119 strefa przedfrontowej zbie\u017cno\u015bci wiatru.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Nap\u0142yw (adwekcja) ch\u0142odnej masy powietrza. <\/strong>Burze rozwija\u0107 mog\u0105 si\u0119 te\u017c w obr\u0119bie strefy nap\u0142ywu ch\u0142odnych mas powietrza, kt\u00f3re nap\u0142ywaj\u0105c na cieplejsze i wilgotniejsze powoduj\u0105 jego unoszenie do g\u00f3ry na drodze konwekcji atmosferycznej. Sprzyja to rozwojowi nieraz bardzo licznych chmur burzowych <em>Cb<\/em>.<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Konwekcja termiczna.<\/strong> Gdy w wyniku nagrzewania przyziemnej warstwy powietrza pionowy gradient temperatury osi\u0105gnie warto\u015b\u0107 gradientu adiabatycznego (1\u00b0C\/100 m), nagrzane powietrze zaczyna unosi\u0107 si\u0119 pod wp\u0142ywem oddzia\u0142ywania wyporu. Powietrze sch\u0142adzaj\u0105c si\u0119 wraz z wysoko\u015bci\u0105, w pewnym momencie osi\u0105ga stan nasycenia par\u0105 wodn\u0105. Nast\u0119pnie rozpoczyna si\u0119 proces kondensacji pary wodnej, kt\u00f3remu towarzyszy wydzielanie si\u0119 ciep\u0142a utajonego kondensacji i rozw\u00f3j zachmurzenia k\u0142\u0119biastego. W ten spos\u00f3b rozwija si\u0119 konwekcja atmosferyczna, kt\u00f3ra w pogodne dni z wy\u017cow\u0105 pogod\u0105 cz\u0119sto manifestuje si\u0119 w postaci s\u0142abo rozwini\u0119tych chmur <em>Cumulus humilis<\/em> pojawiaj\u0105cych si\u0119 w okolicach po\u0142udnia s\u0142onecznego i utrzymuj\u0105cych si\u0119 do p\u00f3\u017anych godzin popo\u0142udniowych. Dalszy pionowy rozw\u00f3j chmur Cumulus w takiej sytuacji jest blokowany przez inwersj\u0119 osiadania (wzrost temperatury wraz z wysoko\u015bci\u0105) oraz suche powietrze zalegaj\u0105ce w wy\u017cszych partiach troposfery. W przypadku braku inwersji, wznosz\u0105ce si\u0119 powietrze, kt\u00f3re zawiera du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 pary wodnej b\u0119dzie si\u0119 unosi\u0107 swobodnie wskutek wyporno\u015bci. W wyniku tego procesu powstaje silnie rozbudowana w pionie chmura k\u0142\u0119biasta &#8211; pocz\u0105tkowo <em>Cumulus congestus<\/em>, a nast\u0119pnie <em>Cb<\/em>. Wznosz\u0105ca si\u0119 konwekcyjnie porcja powietrza ostatecznie dociera do tak zwanego poziomu r\u00f3wnowagi, gdzie traci swoj\u0105 wyporno\u015b\u0107. Dzieje si\u0119 tak na og\u00f3\u0142 w tropopauzie, czyli w strefie przej\u015bciowej mi\u0119dzy troposfer\u0105 a stratosfer\u0105, gdzie wyst\u0119puje inwersja lub izotermia. Z tego powodu g\u00f3rna cz\u0119\u015b\u0107 rozwini\u0119tej chmury Cumulonimbus jest rozp\u0142aszczona i widziana z daleka przypomina kszta\u0142tem kowad\u0142o.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Zjawiska towarzysz\u0105ce burzom, takie jak wy\u0142adowania atmosferyczne, du\u017ce pr\u0119dko\u015bci wiatru, nawalne opady deszczu, opady gradu czy tr\u0105by powietrzne mog\u0105 stanowi\u0107 du\u017ce zagro\u017cenie dla \u017cycia i mienia. W dalszej cz\u0119\u015bci opracowania bli\u017cej przyjrzymy si\u0119 sta\u0142emu elementowi ka\u017cdej burzy, czyli wy\u0142adowaniom atmosferycznym.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Jak powstaj\u0105 wy\u0142adowania atmosferyczne?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Pionowe ruchy hydrometeor\u00f3w wyst\u0119puj\u0105ce wewn\u0105trz chmury <em>Cb<\/em> s\u0105 przyczyn\u0105 gromadzenia si\u0119 \u0142adunku ujemnego w dolnej cz\u0119\u015bci chmury oraz dodatniego w jej g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci. Jedna z\u00a0wiod\u0105cych teorii dotycz\u0105cych elektryfikacji chmur <em>Cb<\/em> zak\u0142ada, \u017ce wznosz\u0105ce i jednocze\u015bnie zderzaj\u0105ce si\u0119 w chmurze kryszta\u0142ki lodu ze spadaj\u0105cymi krupami \u015bnie\u017cnymi przekazuj\u0105 \u0142adunek ujemny krupom, kt\u00f3re przenosz\u0105 go w dolne cz\u0119\u015bci chmury. W procesie tym wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c przech\u0142odzone kropelki wody, kt\u00f3re pokrywaj\u0105 powierzchni\u0119 krup \u015bnie\u017cnych szklist\u0105 warstw\u0105 lodu, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cliwe jest do\u0142\u0105czenie do krup \u0142adunku ujemnego podczas zderze\u0144 z unosz\u0105cymi si\u0119 kryszta\u0142kami lodu. Pomi\u0119dzy doln\u0105 i g\u00f3rn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 chmury Cumulonimbus wytwarza si\u0119 ogromna r\u00f3\u017cnica potencja\u0142u pola elektrycznego, co prowadzi do prze\u0142amania oporu powietrza i inicjuje wy\u0142adowania wewn\u0105trzchmurowe, kt\u00f3rych rol\u0105 jest chwilowe neutralizowanie r\u00f3\u017cnicy potencja\u0142\u00f3w pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi fragmentami chmury. Du\u017ca r\u00f3\u017cnica potencja\u0142\u00f3w pola elektrycznego wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzy powierzchni\u0105 ziemi a doln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 chmury <em>Cb<\/em>, co z kolei prowadzi do wyst\u0119powania wy\u0142adowa\u0144 doziemnych, kt\u00f3re powszechnie okre\u015bla si\u0119 mianem piorun\u00f3w. Wy\u0142adowania \u0142\u0105cz\u0105ce dolne cz\u0119\u015bci chmury burzowej z powierzchni\u0105 ziemi posiadaj\u0105 na og\u00f3\u0142 polaryzacj\u0119 ujemn\u0105 (\u0142adunek ujemny przep\u0142ywa od chmury w kierunku ziemi). Pojedyncze wy\u0142adowanie doziemne o polaryzacji ujemnej mo\u017ce by\u0107 z\u0142o\u017cone z kilkunastu wy\u0142adowa\u0144 sk\u0142adowych (uderze\u0144).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Najwydatniej proces elektryfikacji chmury <em>Cb<\/em> zachodzi w zakresie temperatury od \u201320\u00b0C do -5\u00b0C, kt\u00f3ry w ciep\u0142ej porze roku (kwiecie\u0144-wrzesie\u0144) przewa\u017cnie wyst\u0119puje w warstwie troposfery znajduj\u0105cej si\u0119 na wysoko\u015bci 3-7 km nad poziomem gruntu. Pojedyncze wy\u0142adowania atmosferyczne mog\u0105 zatem wyst\u0119powa\u0107 ju\u017c w chmurach konwekcyjnych o\u00a0stosunkowo niskich wierzcho\u0142kach, kt\u00f3rych temperatura spada poni\u017cej -15\u00b0C. Du\u017ca ilo\u015b\u0107 wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych pojawia si\u0119 dopiero w silniej wypi\u0119trzonych chmurach <em>Cb<\/em>, kt\u00f3rych wierzcho\u0142ki osi\u0105gaj\u0105 temperatur\u0119 poni\u017cej -40\u00b0C.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Czasami, zw\u0142aszcza w ko\u0144cowej fazie rozwoju chmury <em>Cb<\/em>, wyst\u0119puj\u0105 tak\u017ce wy\u0142adowania doziemne, kt\u00f3rych zako\u0144czenie znajduje si\u0119 w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci chmury (dzieje si\u0119 tak w sytuacji silnego na\u0142adowania g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci chmury <em>Cb<\/em> \u0142adunkiem dodatnim, st\u0105d polaryzacja takiego wy\u0142adowania jest dodatnia). Takie wy\u0142adowania, cho\u0107 stosunkowo rzadkie, s\u0105 o wiele silniejsze od wy\u0142adowa\u0144 o polaryzacji ujemnej. Szacunkowo pr\u0105d p\u0142yn\u0105cy w kanale wy\u0142adowania doziemnego dodatniego jest nawet 10-krotnie wi\u0119kszy od pr\u0105du w przeci\u0119tnym wy\u0142adowaniu doziemnym ujemnym i mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 nat\u0119\u017cenie 300 kA. Wy\u0142adowania doziemne o polaryzacji dodatniej mog\u0105 si\u0119ga\u0107 cel\u00f3w na powierzchni ziemi znajduj\u0105cych si\u0119 nawet kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w od chmury burzowej (zjawisko gromu z jasnego nieba). Dodatkow\u0105 cech\u0105 wy\u0142adowa\u0144 doziemnych o polaryzacji dodatniej jest to, \u017ce prawie zawsze sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z\u00a0pojedynczego uderzenia.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">W silnie rozwini\u0119tych, wielokom\u00f3rkowych uk\u0142adach konwekcyjnych obszary o bardzo du\u017cych r\u00f3\u017cnicach \u0142adunku elektrycznego mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 podobnych wysoko\u015bciach w r\u00f3\u017cnych rejonach uk\u0142adu. Dotyczy to w szczeg\u00f3lno\u015bci g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci uk\u0142adu chmurowego. R\u00f3\u017cnice potencja\u0142\u00f3w pola elektrycznego, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 pomi\u0119dzy tymi fragmentami uk\u0142adu konwekcyjnego, inicjuj\u0105 rozleg\u0142e wy\u0142adowania wewn\u0105trzchmurowe okre\u015blane mianem anvil crawler-\u00f3w (\u201cpe\u0142zaj\u0105cych pod kowad\u0142em\u201d). Osi\u0105gaj\u0105 one d\u0142ugo\u015b\u0107 kilkudziesi\u0119ciu, a czasami ponad 100 kilometr\u00f3w. Ponadto wy\u0142adowania atmosferyczne mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 pomi\u0119dzy dwoma osobnymi kom\u00f3rkami burzowymi (wy\u0142adowania mi\u0119dzychmurowe), jak r\u00f3wnie\u017c ko\u0144czy\u0107 si\u0119 w powietrzu poza obr\u0119bem chmury <em>Cb<\/em>. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce proces elektryfikacji chmur jest bardzo z\u0142o\u017cony i zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w. Nie zawsze b\u0119dzie on przebiega\u0142 w ka\u017cdej chmurze <em>Cb<\/em> tak samo. Rozk\u0142ad \u0142adunk\u00f3w elektrycznych w wielu przypadkach b\u0119dzie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142 od rozk\u0142adu obserwowanego najcz\u0119\u015bciej, co te\u017c b\u0119dzie wp\u0142ywa\u0107 na charakterystyki wyst\u0119puj\u0105cych w obr\u0119bie danej chmury burzowej wy\u0142adowa\u0144.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Grzmotem nazywamy fal\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105, kt\u00f3ra powstaje w wyniku gwa\u0142townego wzrostu ci\u015bnienia w kanale wy\u0142adowania atmosferycznego b\u0119d\u0105c\u0105 skutkiem nag\u0142ego wzrostu temperatury i rozpr\u0119\u017cania si\u0119 powietrza. Podczas wy\u0142adowania w jego kanale dochodzi do eksplozji, co powoduje zachodz\u0105ce w bardzo kr\u00f3tkim czasie wyrzucenie znajduj\u0105cego si\u0119 w\u00a0nim powietrza na zewn\u0105trz<sup><a id=\"post-42246-footnote-ref-2\" href=\"#post-42246-footnote-2\">[1]<\/a><\/sup>. Fala ta w najbli\u017cszym otoczeniu kana\u0142u wy\u0142adowania rozchodzi si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 nadd\u017awi\u0119kow\u0105, a nast\u0119pnie z pr\u0119dko\u015bci\u0105 rozchodzenia si\u0119 d\u017awi\u0119ku wynosz\u0105c\u0105 oko\u0142o 335 m\/s. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce pr\u0119dko\u015b\u0107 rozchodzenia si\u0119 d\u017awi\u0119ku w powietrzu zale\u017cna jest od jego temperatury, st\u0105d w atmosferze proces rozchodzenia si\u0119 fali d\u017awi\u0119kowej powsta\u0142ej w wyniku wy\u0142adowania atmosferycznego nie b\u0119dzie r\u00f3wnomierny.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Jak cz\u0119sto i gdzie wyst\u0119puj\u0105 burze?<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">W latach 2011-2022 najwi\u0119ksza aktywno\u015b\u0107 burz rozumiana jako liczba wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych na jednostk\u0119 powierzchni by\u0142a obserwowana na po\u0142udniu, po\u0142udniowym wschodzie, wschodzie i w centrum Polski (Ryc. 1). Obserwacja ta jest zgodna z wynikami poprzednich bada\u0144 naukowych dotycz\u0105cych aspekt\u00f3w klimatologicznych wyst\u0119powania burz w Polsce<sup><a id=\"post-42246-footnote-ref-3\" href=\"#post-42246-footnote-3\">[2]<\/a><\/sup> <sup><a id=\"post-42246-footnote-ref-4\" href=\"#post-42246-footnote-4\">[3]<\/a><\/sup>. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce nie w ka\u017cdym roku najwi\u0119ksza liczba wy\u0142adowa\u0144 wyst\u0119puje w obr\u0119bie wspomnianych cz\u0119\u015bci Polski. Tak by\u0142o mi\u0119dzy innymi w latach 2012, 2015 i 2017, w kt\u00f3rych stosunkowo du\u017ca liczba wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych wyst\u0105pi\u0142a r\u00f3wnie\u017c na zachodzie kraju. W 2019 roku odst\u0119pstwem od przewa\u017caj\u0105cego rozk\u0142adu liczby wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych by\u0142a ich stosunkowo du\u017ca liczba na p\u00f3\u0142nocnym zachodzie Polski. Z kolei w\u00a0latach 2021 i 2022, strefa z najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych na jednostk\u0119 powierzchni ci\u0105gn\u0119\u0142a si\u0119 w pasie od woj. \u015bl\u0105skiego po p\u00f3\u0142nocne kra\u0144ce Polski.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-42247 aligncenter\" src=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-1.png\" width=\"700\" height=\"639\" srcset=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-1.png 1386w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-1-300x274.png 300w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-1-1024x935.png 1024w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-1-768x701.png 768w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Ryc. <\/strong>Rozk\u0142ad przestrzenny liczby doziemnych wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych w Polsce. Przedstawiono \u015brednie warto\u015bci na 1 km<sup>2<\/sup> w obr\u0119bie siatki 10 km x 10 km. Oprac. w\u0142asne na podstawie danych z sieci PERUN (IMGW-PIB).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Du\u017ca zmienno\u015b\u0107 przestrzenna w rocznej liczbie wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych w Polsce jest zjawiskiem normalnym. W przypadku liczby wy\u0142adowa\u0144 bardzo du\u017c\u0105 rol\u0119 odgrywa aktywno\u015b\u0107 elektryczna poszczeg\u00f3lnych uk\u0142ad\u00f3w burzowych, kt\u00f3ra jest uzale\u017cniona od warunk\u00f3w i\u00a0\u015brodowiska ich rozwoju. Przyk\u0142adowo, 2-3 rozleg\u0142e i silne uk\u0142ady burzowe maj\u0105ce charakter mezoskalowego uk\u0142adu konwekcyjnego wygeneruj\u0105 \u0142\u0105cznie znacznie wi\u0119cej wy\u0142adowa\u0144, ni\u017c kilkana\u015bcie s\u0142abszych, mniej wypi\u0119trzonych o\u015brodk\u00f3w burzowych. Du\u017cy wp\u0142yw na rozmieszczenie stref najwi\u0119kszej aktywno\u015bci burzowej w Polsce w danym roku b\u0119d\u0105 mie\u0107 te\u017c czynniki cyrkulacyjne wyst\u0119puj\u0105ce w analizowanym okresie<sup>3<\/sup>. W zwi\u0105zku z tym, rozk\u0142ad przestrzenny wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych w poszczeg\u00f3lnych latach mo\u017ce by\u0107 odmienny. Nale\u017cy te\u017c mie\u0107 na uwadze, \u017ce wykorzystuj\u0105c dane z sieci detekcji wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 ograniczenia techniczne poszczeg\u00f3lnych system\u00f3w, takie jak rozmieszczenie i zag\u0119szczenie stacji detekcji oraz modyfikacje i przebudowy sieci wykonywane w analizowanym okresie.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">W badaniach nad zjawiskami burzowymi okre\u015bla si\u0119 r\u00f3wnie\u017c liczb\u0119 dni z burz\u0105. W pracy Taszarka i in (2015)<sup>2<\/sup>, na podstawie danych z sieci PERUN z okresu 2002-2013 wskazano, \u017ce roczna liczba dni z burz\u0105 na wybrze\u017cu wynosi 15-20 dni i wzrasta w kierunku po\u0142udniowo-wschodnim osi\u0105gaj\u0105c maksimum w Polsce po\u0142udniowo-wschodniej (30-35 dni). Podobne wyniki zawarto r\u00f3wnie\u017c w pracy Bielec-B\u0105kowskiej (2002<sup>)3,<\/sup> gdzie okre\u015blenie liczby dni z burz\u0105 przeprowadzono dla okresu 1949-1998 na podstawie danych z 56 stacji meteorologicznych (depesze SYNOP). Wspomniane opracowania wskazuj\u0105, \u017ce ka\u017cdego roku w Polsce wyst\u0119puje \u015brednio 24 dni z burz\u0105. W analizie zjawisk burzowych nale\u017cy po\u015bwi\u0119ci\u0107 uwag\u0119 nie tylko ich liczebno\u015bci, ale te\u017c intensywno\u015bci i skutk\u00f3w kt\u00f3re mog\u0105 powodowa\u0107.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Niebezpieczne wy\u0142adowania atmosferyczne<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Sytuacje wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych powoduj\u0105cych szkody i straty s\u0105 raportowane w bazie European Severe Weather Database (ESWD)<sup><a id=\"post-42246-footnote-ref-5\" href=\"#post-42246-footnote-5\">[4]<\/a><\/sup>, kt\u00f3ra gromadzi informacje na temat wyst\u0119powania niebezpiecznych zjawisk pogodowych. Analizuj\u0105c dane z okresu 2010-2023 mo\u017cna wskaza\u0107 na znaczne r\u00f3\u017cnice w liczbie raport\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych latach (Ryc. 2). Wynika to zar\u00f3wno ze wspomnianego zr\u00f3\u017cnicowania czasowego wyst\u0119powania burz, ale te\u017c z\u00a0efektywno\u015bci raportowania, kt\u00f3ra z biegiem lat si\u0119 polepsza. Prawie ka\u017cdego roku (z\u00a0wyj\u0105tkiem 2010), w Polsce odnotowano co najmniej 100 incydent\u00f3w zwi\u0105zanych z\u00a0wy\u0142adowaniami atmosferycznymi. W latach 2011 i 2012 by\u0142o to nawet ponad 400 raport\u00f3w. W rozk\u0142adzie rocznym najwi\u0119ksza liczba raportowanych sytuacji dotyczy miesi\u0119cy letnich (od kwietnia do wrze\u015bnia), a w rozk\u0142adzie dobowym okresu od godz.11 UTC do 21 UTC.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><img loading=\"lazy\" class=\"wp-image-42248 aligncenter\" src=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-2.png\" width=\"700\" height=\"778\" srcset=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-2.png 1247w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-2-270x300.png 270w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-2-921x1024.png 921w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-2-768x854.png 768w\" sizes=\"(max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Ryc. 2. <\/strong>Liczba raportowanych wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych w Polsce z okresu 2010-2023. Oprac. w\u0142asne na podstawie danych European Severe Weather Database.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Na podstawie bada\u0144 przyczyn wypadk\u00f3w spowodowanych wyst\u0119powaniem gro\u017anych zjawisk atmosferycznych w Europie \u015arodkowej w latach 2010-2020 ustalono, \u017ce w przypadku wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych do wypadk\u00f3w \u015bmiertelnych dochodzi\u0142o, gdy ofiary piorun\u00f3w znajdowa\u0142y si\u0119 pod drzewami (37 ofiar) oraz by\u0142y w trakcie w\u0119dr\u00f3wki lub wspinaczki po g\u00f3rach (35 ofiar)<sup><a id=\"post-42246-footnote-ref-6\" href=\"#post-42246-footnote-6\">[5]<\/a><\/sup>. W ostatnich latach na terenie Polski mia\u0142y miejsce 2 wypadki z wy\u0142adowaniami atmosferycznymi, w kt\u00f3rych \u015bmier\u0107 w ka\u017cdym z nich ponios\u0142o co najmniej kilka os\u00f3b. Obydwa wypadki mia\u0142y miejsce w partiach szczytowych g\u00f3r. Zdarzenia te wskazano i pokr\u00f3tce om\u00f3wiono poni\u017cej.<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: left;\">\n<li><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>25 lipca 2012 \u2013 Durbaszka (Ma\u0142e Pieniny)<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Ofiarami wypadku byli tury\u015bci z Warszawy, kt\u00f3rzy zostali zaskoczeni przez burz\u0119 w okolicach ma\u0142o wybitnego szczytu g\u0142\u00f3wnego pasma Ma\u0142ych Pienin, Durbaszki. Tury\u015bci w czasie burzy zeszli ze szlaku, szukaj\u0105c schronienia przed deszczem i burz\u0105 pod drzewami w pobliskim lesie. Jak si\u0119 okaza\u0142o, ofiary nie zosta\u0142y pora\u017cone wy\u0142adowaniem bezpo\u015brednim, lecz bardzo bliskim uderzeniem, na skutek oddzia\u0142ywania napi\u0119cia krokowego. Moment wypadku nie zosta\u0142 przez nikogo zauwa\u017cony, co bardzo utrudni\u0142o akcj\u0119 poszukiwawczo-ratownicz\u0105 (zagini\u0119cie cz\u0142onk\u00f3w swojej rodziny zosta\u0142o zg\u0142oszone kilka godzin po zdarzeniu przez syna dw\u00f3ch z ofiar zdarzenia). Cia\u0142a 4 ofiar znaleziono dopiero 2 dni po zdarzeniu w miejscu niewidocznym dla os\u00f3b poruszaj\u0105cych si\u0119 pobliskim szlakiem turystycznym. Wed\u0142ug lokalnych przewodnik\u00f3w g\u00f3rskich by\u0142 to pierwszy tak powa\u017cny wypadek z uderzeniem pioruna w Pieninach<sup><a id=\"post-42246-footnote-ref-7\" href=\"#post-42246-footnote-7\">[6]<\/a><\/sup>.<\/span><\/p>\n<ul style=\"text-align: left;\">\n<li><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>22 sierpnia 2019 \u2013 Giewont (Tatry)<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">W dniu 22 sierpnia 2019 roku przed godzin\u0105 13:00 z po\u0142udniowego zachodu nad Tatry nasun\u0119\u0142a si\u0119 burza, kt\u00f3ra uformowa\u0142a si\u0119 w rejonie Ba\u0144skiej Bystrzycy na S\u0142owacji. Oko\u0142o godziny 13:15 do centrali Tatrza\u0144skiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego wp\u0142yn\u0119\u0142o pierwsze zg\u0142oszenie o wypadku, w kt\u00f3rym grupa turyst\u00f3w zosta\u0142a pora\u017cona przez piorun w rejonie szczytu Giewontu (10 minut wcze\u015bniej zg\u0142oszono te\u017c przypadek ra\u017cenia piorunem w rejonie szczytu Ciemniaka)<sup><a id=\"post-42246-footnote-ref-8\" href=\"#post-42246-footnote-8\">[7]<\/a><\/sup>. Pomimo trudnych warunk\u00f3w meteorologicznych podj\u0119to akcj\u0119 ratunkow\u0105, r\u00f3wnie\u017c przy u\u017cyciu \u015bmig\u0142owca TOPR, a nast\u0119pnie \u015bmig\u0142owca Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zdarzenie ma charakter masowy. Zg\u0142oszenia o osobach poszkodowanych wp\u0142ywa\u0142y jeszcze przez kolejne 3 godziny od zdarzenia. Wed\u0142ug Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego, w czasie burzy w kopu\u0142\u0119 szczytow\u0105 Giewontu i w szlak doj\u015bciowy mog\u0142o uderzy\u0107 7 piorun\u00f3w. Bilans wypadku to 4 ofiary \u015bmiertelne oraz 157 osoby ranne, z kt\u00f3rych znaczna cz\u0119\u015b\u0107 wymaga\u0142a hospitalizacji. W zwi\u0105zku z du\u017c\u0105 liczb\u0105 os\u00f3b poszkodowanych zaistnia\u0142a konieczno\u015b\u0107 zorganizowania szpitala polowego przy schronisku na Hali Kondratowej. By\u0142 to jeden z najwi\u0119kszych wypadk\u00f3w z udzia\u0142em wy\u0142adowa\u0144 atmosferycznych jaki kiedykolwiek odnotowano na terenie Polski, a akcja ratunkowa z nim zwi\u0105zana uwa\u017cana jest za najwi\u0119ksz\u0105 w historii polskiego ratownictwa g\u00f3rskiego.<\/span><\/p>\n<ol>\n<li id=\"post-42246-footnote-2\" style=\"text-align: left;\">\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?p=35554\">O fizyce burzy, akustyce i mechanizmie wy\u0142adowa\u0144, oraz zdrowotnych konsekwencjach &#8211; Centrum Modelowania Meteorologicznego IMGW-PIB<\/a> <a href=\"#post-42246-footnote-ref-2\">\u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-42246-footnote-3\" style=\"text-align: left;\">\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Taszarek, M., Czernecki, B., Kozio\u0142, A., 2015: A Cloud-to-Ground Lightning Climatology for Poland. <em>Monthly Weather Review,<\/em> 143(11), 4285-4304. <a href=\"#post-42246-footnote-ref-3\">\u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-42246-footnote-4\" style=\"text-align: left;\">\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Bielec-B\u0105kowska, Z., 2002: <em>Zr\u00f3\u017cnicowanie przestrzenne i zmienno\u015b\u0107 wieloletnia wyst\u0119powania burz w Polsce (1949-1998).<\/em> Prace Naukowe Uniwersytetu \u015al\u0105skiego w Katowicach, no. 2059, 2002, Wydawnictwo Uniwersytetu \u015al\u0105skiego. <a href=\"#post-42246-footnote-ref-4\">\u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-42246-footnote-5\" style=\"text-align: left;\">\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">https:\/\/eswd.eu\/ <a href=\"#post-42246-footnote-ref-5\">\u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-42246-footnote-6\" style=\"text-align: left;\">\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Pilorz W. i in. (2023), Fatalities related to sudden meteorological events across Central<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\">Europe from 2010 to 2020, International Journal of Disaster Risk Reduction, t.88 <a href=\"#post-42246-footnote-ref-6\">\u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-42246-footnote-7\" style=\"text-align: left;\">\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/gazetakrakowska.pl\/tragedia-w-pieninach-nie-zyje-czworo-turystow-zdjecia\/ar\/625567\">https:\/\/gazetakrakowska.pl\/tragedia-w-pieninach-nie-zyje-czworo-turystow-zdjecia\/ar\/625567<\/a> <a href=\"#post-42246-footnote-ref-7\">\u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-42246-footnote-8\">\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><a href=\"https:\/\/gazetakrakowska.pl\/tragiczna-burza-na-giewoncie-szczyt-byl-bombardowany-przez-pioruny-byli-zabici-i-ranni\/ar\/c1-17825159\">https:\/\/gazetakrakowska.pl\/tragiczna-burza-na-giewoncie-szczyt-byl-bombardowany-przez-pioruny-byli-zabici-i-ranni\/ar\/c1-17825159<\/a> <a href=\"#post-42246-footnote-ref-8\">\u2191<\/a><\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">&#8212; UDOST\u0118PNIJ &#8212;<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Burza to zjawisko meteorologiczne, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych (piorun\u00f3w, b\u0142yskawic) i towarzysz\u0105cych im grzmot\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 one jedynie w\u00a0obr\u0119bie chmur Cumulonimbus (Cb), kt\u00f3re s\u0105 chmurami powstaj\u0105cymi w wyniku oddzia\u0142ywania konwekcji atmosferycznej. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c chmurami maj\u0105cymi przewa\u017cnie du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 pionow\u0105 oraz temperatur\u0119 wierzcho\u0142k\u00f3w poni\u017cej -15\u00b0C. W sezonie letnim w\u00a0szeroko\u015bciach umiarkowanych chmura burzowa mo\u017ce wypi\u0119trza\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkunastu kilometr\u00f3w, podczas gdy w miesi\u0105cach zimowych jej wierzcho\u0142ek na og\u00f3\u0142 nie znajduje si\u0119 powy\u017cej 6 km.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":42247,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"off","ocean_display_footer_bottom":"off","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.5.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>#AkademiaCMM - Tr\u0105by powietrzne w Polsce - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Burza to zjawisko meteorologiczne, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych (piorun\u00f3w, b\u0142yskawic) i towarzysz\u0105cych im grzmot\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 one jedynie w obr\u0119bie chmur Cumulonimbus (Cb), kt\u00f3re s\u0105 chmurami powstaj\u0105cymi w wyniku oddzia\u0142ywania konwekcji atmosferycznej. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c chmurami maj\u0105cymi przewa\u017cnie du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 pionow\u0105 oraz temperatur\u0119 wierzcho\u0142k\u00f3w poni\u017cej -15\u00b0C. W sezonie letnim w szeroko\u015bciach umiarkowanych chmura burzowa mo\u017ce wypi\u0119trza\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkunastu kilometr\u00f3w, podczas gdy w miesi\u0105cach zimowych jej wierzcho\u0142ek na og\u00f3\u0142 nie znajduje si\u0119 powy\u017cej 6 km.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - Burze i wy\u0142adowania atmosferyczne w Polsce\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Burza to zjawisko meteorologiczne, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych (piorun\u00f3w, b\u0142yskawic) i towarzysz\u0105cych im grzmot\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 one jedynie w obr\u0119bie chmur Cumulonimbus (Cb), kt\u00f3re s\u0105 chmurami powstaj\u0105cymi w wyniku oddzia\u0142ywania konwekcji atmosferycznej. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c chmurami maj\u0105cymi przewa\u017cnie du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 pionow\u0105 oraz temperatur\u0119 wierzcho\u0142k\u00f3w poni\u017cej -15\u00b0C. W sezonie letnim w szeroko\u015bciach umiarkowanych chmura burzowa mo\u017ce wypi\u0119trza\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkunastu kilometr\u00f3w, podczas gdy w miesi\u0105cach zimowych jej wierzcho\u0142ek na og\u00f3\u0142 nie znajduje si\u0119 powy\u017cej 6 km.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-08-08T16:37:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1386\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1265\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - Burze i wy\u0142adowania atmosferyczne w Polsce\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Burza to zjawisko meteorologiczne, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych (piorun\u00f3w, b\u0142yskawic) i towarzysz\u0105cych im grzmot\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 one jedynie w obr\u0119bie chmur Cumulonimbus (Cb), kt\u00f3re s\u0105 chmurami powstaj\u0105cymi w wyniku oddzia\u0142ywania konwekcji atmosferycznej. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c chmurami maj\u0105cymi przewa\u017cnie du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 pionow\u0105 oraz temperatur\u0119 wierzcho\u0142k\u00f3w poni\u017cej -15\u00b0C. W sezonie letnim w szeroko\u015bciach umiarkowanych chmura burzowa mo\u017ce wypi\u0119trza\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkunastu kilometr\u00f3w, podczas gdy w miesi\u0105cach zimowych jej wierzcho\u0142ek na og\u00f3\u0142 nie znajduje si\u0119 powy\u017cej 6 km.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-1.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246\",\"name\":\"#AkademiaCMM - Tr\u0105by powietrzne w Polsce - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-08-08T16:37:34+00:00\",\"dateModified\":\"2024-08-08T16:37:35+00:00\",\"description\":\"Burza to zjawisko meteorologiczne, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych (piorun\u00f3w, b\u0142yskawic) i towarzysz\u0105cych im grzmot\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 one jedynie w obr\u0119bie chmur Cumulonimbus (Cb), kt\u00f3re s\u0105 chmurami powstaj\u0105cymi w wyniku oddzia\u0142ywania konwekcji atmosferycznej. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c chmurami maj\u0105cymi przewa\u017cnie du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 pionow\u0105 oraz temperatur\u0119 wierzcho\u0142k\u00f3w poni\u017cej -15\u00b0C. W sezonie letnim w szeroko\u015bciach umiarkowanych chmura burzowa mo\u017ce wypi\u0119trza\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkunastu kilometr\u00f3w, podczas gdy w miesi\u0105cach zimowych jej wierzcho\u0142ek na og\u00f3\u0142 nie znajduje si\u0119 powy\u017cej 6 km.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM &#8211; Tr\u0105by powietrzne w Polsce\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - Tr\u0105by powietrzne w Polsce - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Burza to zjawisko meteorologiczne, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych (piorun\u00f3w, b\u0142yskawic) i towarzysz\u0105cych im grzmot\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 one jedynie w obr\u0119bie chmur Cumulonimbus (Cb), kt\u00f3re s\u0105 chmurami powstaj\u0105cymi w wyniku oddzia\u0142ywania konwekcji atmosferycznej. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c chmurami maj\u0105cymi przewa\u017cnie du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 pionow\u0105 oraz temperatur\u0119 wierzcho\u0142k\u00f3w poni\u017cej -15\u00b0C. W sezonie letnim w szeroko\u015bciach umiarkowanych chmura burzowa mo\u017ce wypi\u0119trza\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkunastu kilometr\u00f3w, podczas gdy w miesi\u0105cach zimowych jej wierzcho\u0142ek na og\u00f3\u0142 nie znajduje si\u0119 powy\u017cej 6 km.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - Burze i wy\u0142adowania atmosferyczne w Polsce","og_description":"Burza to zjawisko meteorologiczne, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych (piorun\u00f3w, b\u0142yskawic) i towarzysz\u0105cych im grzmot\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 one jedynie w obr\u0119bie chmur Cumulonimbus (Cb), kt\u00f3re s\u0105 chmurami powstaj\u0105cymi w wyniku oddzia\u0142ywania konwekcji atmosferycznej. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c chmurami maj\u0105cymi przewa\u017cnie du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 pionow\u0105 oraz temperatur\u0119 wierzcho\u0142k\u00f3w poni\u017cej -15\u00b0C. W sezonie letnim w szeroko\u015bciach umiarkowanych chmura burzowa mo\u017ce wypi\u0119trza\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkunastu kilometr\u00f3w, podczas gdy w miesi\u0105cach zimowych jej wierzcho\u0142ek na og\u00f3\u0142 nie znajduje si\u0119 powy\u017cej 6 km.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2024-08-08T16:37:35+00:00","og_image":[{"width":1386,"height":1265,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-1.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - Burze i wy\u0142adowania atmosferyczne w Polsce","twitter_description":"Burza to zjawisko meteorologiczne, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych (piorun\u00f3w, b\u0142yskawic) i towarzysz\u0105cych im grzmot\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 one jedynie w obr\u0119bie chmur Cumulonimbus (Cb), kt\u00f3re s\u0105 chmurami powstaj\u0105cymi w wyniku oddzia\u0142ywania konwekcji atmosferycznej. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c chmurami maj\u0105cymi przewa\u017cnie du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 pionow\u0105 oraz temperatur\u0119 wierzcho\u0142k\u00f3w poni\u017cej -15\u00b0C. W sezonie letnim w szeroko\u015bciach umiarkowanych chmura burzowa mo\u017ce wypi\u0119trza\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkunastu kilometr\u00f3w, podczas gdy w miesi\u0105cach zimowych jej wierzcho\u0142ek na og\u00f3\u0142 nie znajduje si\u0119 powy\u017cej 6 km.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/word-image-42246-1.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246","name":"#AkademiaCMM - Tr\u0105by powietrzne w Polsce - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2024-08-08T16:37:34+00:00","dateModified":"2024-08-08T16:37:35+00:00","description":"Burza to zjawisko meteorologiczne, kt\u00f3re jest zwi\u0105zane z obecno\u015bci\u0105 wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych (piorun\u00f3w, b\u0142yskawic) i towarzysz\u0105cych im grzmot\u00f3w. Wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 one jedynie w obr\u0119bie chmur Cumulonimbus (Cb), kt\u00f3re s\u0105 chmurami powstaj\u0105cymi w wyniku oddzia\u0142ywania konwekcji atmosferycznej. S\u0105 one r\u00f3wnie\u017c chmurami maj\u0105cymi przewa\u017cnie du\u017c\u0105 rozpi\u0119to\u015b\u0107 pionow\u0105 oraz temperatur\u0119 wierzcho\u0142k\u00f3w poni\u017cej -15\u00b0C. W sezonie letnim w szeroko\u015bciach umiarkowanych chmura burzowa mo\u017ce wypi\u0119trza\u0107 si\u0119 na wysoko\u015b\u0107 do kilkunastu kilometr\u00f3w, podczas gdy w miesi\u0105cach zimowych jej wierzcho\u0142ek na og\u00f3\u0142 nie znajduje si\u0119 powy\u017cej 6 km.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=42246#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM &#8211; Tr\u0105by powietrzne w Polsce"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/42246"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=42246"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/42246\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42251,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/42246\/revisions\/42251"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/42247"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=42246"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}