{"id":38637,"date":"2023-12-06T12:10:44","date_gmt":"2023-12-06T11:10:44","guid":{"rendered":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637"},"modified":"2025-06-06T13:50:17","modified_gmt":"2025-06-06T11:50:17","slug":"akademialmm-o-sondazach-aerologicznych-slow-kilka","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637","title":{"rendered":"#AkademiaLMM &#8211; O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka"},"content":{"rendered":"<div class=\"wp-block-post-date\"><time datetime=\"2023-12-06T12:10:44+01:00\">6 grudnia 2023<\/time><\/div>\n\n<p>\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Opracowanie: mgr in\u017c. Piotr Szuster, dr Grzegorz Duniec, Centrum Meteorologicznej Os\u0142ony Kraju IMGW-PIB.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Sonda\u017c aerologiczny, zwany r\u00f3wnie\u017c radiosonda\u017cem, to pomiary warto\u015bci wielko\u015bci fizycznych, wykonane przy pomocy radiosondy, w pionowym profilu atmosfery. Radiosonda to niewielkie urz\u0105dzenie pomiarowe unoszone przez balon meteorologiczny do g\u00f3rnych warstw troposfery. Radiosonda zawiera zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cych ci\u015bnienie, temperatur\u0119, wilgotno\u015b\u0107 oraz pozycj\u0119. Pomiary gromadzone przez radiosond\u0119 s\u0105 przesy\u0142ane drog\u0105 radiow\u0105 do stacji odbiorczych. Dane gromadzone przez radiosondy s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych formatach, a najprostszym do odczytu jest format tekstowy w postaci wierszy zawieraj\u0105cych zmierzone warto\u015bci fizyczne na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach: ci\u015bnienie, wysoko\u015b\u0107, temperatur\u0119, temperatur\u0119 punktu rosy, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Dane z profili pionowych atmosfery s\u0105 wykorzystywane do szerokiego zakresu analiz oraz prognoz meteorologicznych. Przyst\u0119pn\u0105 form\u0105 ich prezentacji jest diagram termodynamiczny <em>Skew-T <\/em>z hodografem. W naszym serwisie diagramy termodynamiczne i hodografy s\u0105 generowane za pomoc\u0105 biblioteki thundeR.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-1-1.png\" width=\"1384\" height=\"828\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 1: Wizualizacja sonda\u017cu aerologicznego wykonanego 23 sierpnia 2023 w Pro\u015bciejowie (Czechy).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Lewy prostok\u0105t, ukazany na Rysunku 1 przedstawia diagram termodynamiczny <em>Skew-T<\/em>. Na osi pionowej naniesione s\u0105 warto\u015bci ci\u015bnienia w hektopaskalach natomiast na osi poziomej naniesione zosta\u0142y warto\u015bci temperatury w stopniach Celsjusza.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-2-1.png\" width=\"1460\" height=\"1280\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 2: Diagram termodynamiczny Skew-T z opisem element\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 2 ukazuje w szczeg\u00f3\u0142ach budow\u0119 diagramu <em>Skew-T<\/em>. Poziome linie diagramu to izobary \u2013 linie \u0142\u0105cz\u0105ce punkty o jednakowym ci\u015bnieniu. Izotermy to linie \u0142\u0105cz\u0105ca punkty o jednakowej temperaturze. Izogramy to linie \u0142\u0105cz\u0105ce punktu o takim samym wsp\u00f3\u0142czynniku zmieszania\/wilgotno\u015bci w\u0142a\u015bciwej<sup><a id=\"post-38572-footnote-ref-1\" href=\"#post-38572-footnote-1\">[1]<\/a><\/sup> w pionowym profilu atmosfery. Poszczeg\u00f3lne punkty izogramy w pionowym przekroju atmosfery charakteryzuj\u0105 si\u0119 takim samym wsp\u00f3\u0142czynnikiem zmieszania\/wilgotno\u015bci\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105, ale innym ci\u015bnieniem i temperatur\u0105. Kiedy powietrze suche (czyli powietrze zawieraj\u0105ce par\u0119 wodn\u0105, ale nie b\u0119d\u0105ce w stanie nasycenia) wznosi si\u0119 do g\u00f3ry ulega rozpr\u0119\u017ceniu adiabatycznemu. Poniewa\u017c znajduj\u0105ca si\u0119 w powietrzu para wodna si\u0119 nie kondensuje zatem taki proces nazywamy procesem suchoadiabatycznym. Zmieniaj\u0105ca si\u0119 temperatura wraz z wysoko\u015bci\u0105 w wyniku procesu suchoadiabatycznego jest przedstawiana na diagramie aerologicznym przy pomocy adiabaty suchej. Kiedy powietrze wzniesie si\u0119 do poziomu, na kt\u00f3rym osi\u0105gnie stan nasycenia, przy dalszym jego wznoszeniu towarzyszy\u0107 b\u0119dzie skraplanie nadmiaru pary wodnej, czyli rozpocznie si\u0119 kondensacja pary wodnej. Wraz z kondensacj\u0105 pary wodnej wydziela si\u0119 ciep\u0142a utajone przemiany, kt\u00f3re ogrzewa powietrze. Skutkuje to tym, \u017ce tempo spadku temperatury z wysoko\u015bci\u0105 zmniejszy si\u0119. Od poziomu kondensacji pary wodnej powietrze och\u0142adza si\u0119 wilgotnoadiabatycznie. Zmiana temperatury wznosz\u0105cego si\u0119 wilgotnego powietrza wynikaj\u0105ca z procesu wilgotnoadiabatycznego reprezentowana jest na diagramie aerologicznym przy pomocy adiabaty wilgotnej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Na powsta\u0142\u0105 siatk\u0119 skali nanoszone s\u0105 warto\u015bci mierzone przez radiosond\u0119: temperatury (czerwona, pogrubiona linia ci\u0105g\u0142a), temperatury punktu rosy (ciemnozielona, pogrubiona linia ci\u0105g\u0142a) oraz pionowego profilu wiatru (czarne strza\u0142ki wiatrowe).<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-3-1.png\" width=\"927\" height=\"407\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 3: Fragment diagramu Skew-T ukazuj\u0105cy inwersj\u0119 temperatury.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Na fragmencie przyk\u0142adowego diagramu aerologicznego, ukazanym na rysunku 3 zakre\u015blono owalem fragment izotermy pochylonej prawosko\u015bnie. Pochylona prawosko\u015bnie izoterma wskazuje na wzrost temperatury powietrza z wysoko\u015bci\u0105, czyli na inwersj\u0119 temperatury. Na og\u00f3\u0142 temperatura spada wraz z wysoko\u015bci\u0105 jednak nie w ka\u017cdej sytuacji synoptycznej taki profil temperatury jest obserwowany.<s> <\/s><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-4-1.png\" width=\"1085\" height=\"407\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 4: Diagram termodynamiczny Skew-T z zaznaczon\u0105 reprezentacj\u0105 graficzn\u0105 pionowego gradientu temperatury.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">W dolnej kilometrowej warstwie troposfery izoterma pochylona jest lewosko\u015bnie, co wskazuje na obni\u017canie si\u0119 temperatury z wysoko\u015bci\u0105. Z powy\u017cszego przyk\u0142adowego radiosonda\u017cu wynika, \u017ce temperatura obni\u017cy si\u0119 o ponad 10 K\/km. Zmian\u0119 temperatury z wysoko\u015bci\u0105 nazywa si\u0119 gradientem pionowym temperatury. Reprezentacja graficzna pionowego gradientu temperatury jest widoczna na rysunku 4.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Gradient pozwala okre\u015bli\u0107 stany r\u00f3wnowagi w atmosferze. Je\u015bli temperatura w jakiej\u015b warstwie dolnego profilu atmosfery obni\u017cy si\u0119 o mniej ni\u017c 5 K\/km to przyj\u0119to, \u017ce panuje w niej stan r\u00f3wnowagi oboj\u0119tnej (gradient mniejszy od wilgotnoadiabatycznego). W uog\u00f3lnieniu na ca\u0142y pionowy przekr\u00f3j troposfery warto\u015b\u0107 gradientu wilgotnoadiabatycznego zale\u017cy od ilo\u015bci skondensowanej pary wodnej i w zale\u017cno\u015bci od temperatury i ci\u015bnienia warto\u015b\u0107 tego gradientu mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cna, np. na wysoko\u015bci 500 hPa i temperaturze +20 st. C wynosi 3,2 K\/km, zatem przy gradiencie np. 4 K\/km gradient jest wi\u0119kszy od wilgotnoadiabatycznego i mniejszy od suchoadiabatycznego.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Tabela 1: Tabela maksymalnych warto\u015bci gradientu wilgotnoadiabatycznego w zale\u017cno\u015bci od temperatury i ci\u015bnienia <\/span><br \/><span style=\"font-size: 12pt;\">(\u017ar\u00f3d\u0142o: Maciej Ostrowski, Prognoza zjawisk konwekcyjnych i stratyfikacji atmosfery, MON, Dow\u00f3dztwo Wojsk Obrony Powietrznej Kraju, OPK 722\/77, Warszawa 1978, str. 11.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/obraz-zawierajacy-tekst-numer-zrzut-ekranu-czci-1.png\" width=\"1161\" height=\"465\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Przy obni\u017caniu si\u0119 temperatury powietrza mi\u0119dzy 5 a 10 K\/km atmosfera znajduje si\u0119 w r\u00f3wnowadze wzgl\u0119dnej (gradient wi\u0119kszy od wilgotnoadiabatycznego, lecz mniejszy od suchoadiabatycznego). Przy obni\u017ceniu si\u0119 temperatury powy\u017cej 10 K\/km atmosfera jest w stanie r\u00f3wnowagi chwiejnej (gradient wi\u0119kszy od suchoadiabatycznego).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Punkt rosy to temperatura, po osi\u0105gni\u0119ciu kt\u00f3rej zawarta para wodna w powietrzu osi\u0105ga stan nasycenia wzgl\u0119dem p\u0142askiej powierzchni wody. W temperaturze punktu rosy rozpoczyna si\u0119 proces skraplania pary wodnej. Je\u017celi nast\u0105pi obni\u017cenie temperatury poni\u017cej temperatury punktu rosy znajduj\u0105cy si\u0119 w powietrzu nadmiar pary wodnej b\u0119dzie si\u0119 skrapla\u0142. Kiedy temperatura powietrza osi\u0105gnie temperatur\u0119 punktu rosy w\u00f3wczas wilgotno\u015b\u0107 wzgl\u0119dna powietrza wynosie 100 %. Gwa\u0142towny spadek temperatury punktu rosy, kt\u00f3remu towarzyszy zwi\u0119kszaj\u0105cy si\u0119 deficyt punktu rosy poci\u0105ga za sob\u0105 szybki spadek wilgotno\u015bci wzgl\u0119dnej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">W warunkach atmosfery o r\u00f3wnowadze wzgl\u0119dnej i chwiejnej (a w szczeg\u00f3lno\u015bci chwiejnej) dochodzi do zainicjowania i rozwoju konwekcji, czyli pionowego ruchu powietrza, zwi\u0105zanego z transportem i wymian\u0105 ciep\u0142a oraz wilgotno\u015bci. W warunkach stromych, czyli du\u017cych gradient\u00f3w temperatur oraz obecno\u015bci wilgotnego powietrza dochodzi do rozwoju procesu g\u0142\u0119bokiej wilgotnej konwekcji, rozbudowanych pionowo chmur <em>Cb<\/em> i gwa\u0142townych burz. Aby odwzorowa\u0107 warto\u015bci charakteryzuj\u0105ce proces konwekcji wprowadzono szereg parametr\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Na podstawie warto\u015bci ci\u015bnienia, temperatury powietrza i temperatury punktu rosy obliczana jest temperatura wirtualna powietrza, kt\u00f3ra jest zaznaczona przerywan\u0105 lini\u0105 ciemnoczerwon\u0105. Temperatur\u0119 wirtualn\u0105 nale\u017cy rozumie\u0107 jako temperatur\u0119, kt\u00f3r\u0105 posiada\u0142oby suche powietrze, gdyby jego ci\u015bnienie i g\u0119sto\u015b\u0107 by\u0142a r\u00f3wna tej samej ilo\u015bci powietrza wilgotnego.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Kolejnym elementem diagramu jest krzywa temperatury cz\u0105stki pr\u00f3bnej powietrza. Jest ona obliczana na podstawie szeregu parametr\u00f3w (temperatury, temperatury punktu rosy, ci\u015bnie\u0144 na poziomach radiosonda\u017cu), a jej warto\u015bci pozwalaj\u0105 okre\u015bli\u0107 wyporno\u015b\u0107 powietrza. Cieplejsze wzgl\u0119dem otoczenia powietrze posiada mniejsz\u0105 g\u0119sto\u015b\u0107, tote\u017c b\u0119dzie si\u0119 unosi\u0107 w procesie konwekcji. Ruch cz\u0105steczek p\u0142ynu wzmaga si\u0119 wraz ze wzrostem temperatury, co powoduje zwi\u0119kszenie jego obj\u0119to\u015bci oraz zmniejszenie g\u0119sto\u015bci. Wskutek zmniejszenia g\u0119sto\u015bci pojawia si\u0119 si\u0142a wyporu, kt\u00f3ra jest zwr\u00f3cona ku g\u00f3rze. Krzywa temperatury cz\u0105stki pr\u00f3bnej powietrza pozwala okre\u015bli\u0107 czy i jak powietrze b\u0119dzie si\u0119 unosi\u0107.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/obraz-zawierajacy-linia-tekst-diagram-wykres-o-1.png\" width=\"1055\" height=\"344\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 5: Fragment diagramu Skew-T z naniesion\u0105 konstrukcj\u0105 krzywej temperatury cz\u0105stki pr\u00f3bnej powietrza.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Proces wyznaczania krzywej temperatury cz\u0105stki pr\u00f3bnej powietrza jest zwizualizowany na rysunku 5. Aby wyznaczy\u0107 krzyw\u0105 temperatury cz\u0105stki pr\u00f3bnej powietrza dla wybranego poziomu unoszenia nale\u017cy wyznaczy\u0107 izogram\u0119 oraz adiabat\u0119 such\u0105. W za\u0142\u0105czonym przypadku zar\u00f3wno izograma jak i adiabata sucha s\u0105 wyznaczane dla warto\u015bci zmierzonych w przypowierzchniowej warstwie powietrza. Warstwa ta jest jednocze\u015bnie najbardziej niestabiln\u0105. Izograma wyznaczana jest dla zadanej temperatury punktu rosy w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: dla temperatury punktu rosy przy ziemi obliczany jest wsp\u00f3\u0142czynnik zmieszania. Dla zadanego wsp\u00f3\u0142czynniku zmieszania mo\u017cliwe jest obliczenie temperatury powietrza przy zachowanym wsp\u00f3\u0142czynniku zmieszania a zmienionym ci\u015bnieniu. Po podstawieniu ci\u015bnienia z danego poziomu, na kt\u00f3rym wykonano sonda\u017c, do odpowiedniego wzoru otrzymuj\u0119 si\u0119 temperatur\u0119 punktu rosy dla zadanego wsp\u00f3\u0142czynniku zmieszania. Analogicznie, dla temperatury na zadanym poziomie sonda\u017cu, obliczany jest parametr adiabaty suchej. Dla tego parametru r\u00f3wnie\u017c istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 obliczenia temperatury przy zmienionym ci\u015bnieniu. Po podstawieniu warto\u015bci ci\u015bnienia z pozosta\u0142ych poziom\u00f3w sonda\u017cu do wzoru otrzymuje si\u0119 adiabat\u0119 such\u0105. Mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107, \u017ce wraz ze spadkiem ci\u015bnienia temperatura dla zadanego wsp\u00f3\u0142czynnika zmieszania maleje wolniej od temperatury adiabaty suchej. W zwi\u0105zku z tym wyznaczona izograma w ko\u0144cu przetnie si\u0119 z adiabat\u0105 such\u0105 wskutek unoszenia si\u0119 powietrza. W punkcie przeci\u0119cia zawarta w powietrzu para wodna zacznie si\u0119 skrapla\u0107. Skraplanie to proces przej\u015bcia z fazy gazowej do ciek\u0142ej, kt\u00f3remu towarzyszy wydzielanie si\u0119 ciep\u0142a utajonego, kt\u00f3re ogrzewa otoczenie, co powoduje spowolnienie spadku temperatury wraz z wysoko\u015bci\u0105. Skraplanie rozpoczyna si\u0119 na poziomie kondensacji z uniesienia (lifted condensation level, LCL). Na tej wysoko\u015bci tworzy si\u0119 podstawa chmur k\u0142\u0119biastych. Od tego poziomu powietrze wznosz\u0105c si\u0119 ulega och\u0142odzeniu w procesie wilgotnoadiabatycznym (czyli wznosi si\u0119 po adiabacie wilgotnoadiabatycznej) Dla izogramy punktu przeci\u0119cia oraz panuj\u0105cego w nim ci\u015bnienia wyznaczany jest parametr adiabaty wilgotnej. Dla tego parametru istnieje zale\u017cno\u015b\u0107, kt\u00f3ra pozwala obliczy\u0107 temperatur\u0119 przy zmienionym ci\u015bnieniu. Po podstawieniu do tego wzoru warto\u015bci ci\u015bnie\u0144 otrzymanych z pomiar\u00f3w sonda\u017cowych na pozosta\u0142ych poziomach otrzymywana jest kompletna adiabata wilgotna cz\u0105stki pr\u00f3bnej, kt\u00f3ra wraz z adiabat\u0105 such\u0105 po korekcie do temperatury wirtualnej tworz\u0105 krzyw\u0105 temperatury cz\u0105stki pr\u00f3bnej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Korekta do temperatury wirtualnej jest konieczna, poniewa\u017c jej zaniechanie niesie za sob\u0105 znaczny b\u0142\u0105d wzgl\u0119dny w szacowaniu energii potencjalnej dost\u0119pnej konwekcyjnie (CAPE) dla jej niewielkich warto\u015bci.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Je\u015bli temperatura cz\u0105stki pr\u00f3bnej jest wi\u0119ksza od temperatury otoczenia, cz\u0105stka b\u0119dzie przyspiesza\u0107 i unosi\u0107 si\u0119 \u2013 jest wyporna, a przyspieszenie jakie uzyskuje cz\u0105stka powietrza jest wprost proporcjonalna do r\u00f3\u017cnicy obu powy\u017cszych temperatur. W przypadku cz\u0105stki pr\u00f3bnej o temperaturze mniejszej od temperatury otoczenia cz\u0105stka b\u0119dzie hamowa\u0107 i w ko\u0144cu opada\u0107, w wyniku ujemnej si\u0142y wyporu. Dla temperatury otoczenia r\u00f3wnej temperaturze cz\u0105stki pr\u00f3bnej wyst\u0119puje r\u00f3wnowaga. Najwy\u017cszy poziom, dla kt\u00f3rego temperatura cz\u0105stki pr\u00f3bnej powietrza jest r\u00f3wna temperaturze otoczenia to poziom r\u00f3wnowagi (equilibrium level, EL). Najni\u017cszy poziom, na kt\u00f3rym cz\u0105stka pr\u00f3bna staje si\u0119 wyporna to poziom konwekcji swobodnej (level of free convection, LFC). Gdy cz\u0105stka jest wyporna poziom konwekcji swobodnej jest nie ni\u017cszy od poziomu kondensacji wymuszonej i jednocze\u015bnie nie wy\u017cszy od poziomu r\u00f3wnowagi. Kiedy cz\u0105stka pr\u00f3bna nie wykazuje wyporno\u015bci na jakimkolwiek poziomie profilu w\u00f3wczas nie definiuje si\u0119 poziomu konwekcji swobodnej ani poziomu r\u00f3wnowagi. W sytuacji, w kt\u00f3rej poziom swobodnej konwekcji znajduje si\u0119 powy\u017cej poziomu kondensacji wymuszonej istnieje warstwa hamuj\u0105ca pomi\u0119dzy nimi, czyli brak mo\u017cliwo\u015bci rozwoju konwekcji.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Energia potencjalna dost\u0119pna konwekcyjnie (CAPE, convective available potential energy) jest energi\u0105, kt\u00f3r\u0105 uzyska jednostka masy powietrza w procesie unoszenia w wyniku konwekcji.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Wstrzymywanie konwekcji (CIN, convective inhibition) jest energi\u0105 niezb\u0119dn\u0105 do uniesienia jednostki masy powietrza do poziomu kondensacji wymuszonej (LCL), a nast\u0119pnie do poziomu konwekcji swobodnej (LFC). Convection Inhibition jest rozumiana jako ilo\u015b\u0107 energii, jaka jest konieczna, aby pokona\u0107 si\u0142\u0119 wyporu skierowan\u0105 ku do\u0142owi, kt\u00f3ra powstrzymuje jednostk\u0119 masy powietrza od unoszenia.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Zar\u00f3wno CAPE jak i CIN wyra\u017ca si\u0119 w d\u017culach na kilogram. Do ich obliczania wykorzystuje si\u0119 ca\u0142k\u0119 r\u00f3\u017cnic wzgl\u0119dnych mi\u0119dzy temperatur\u0105 wirtualn\u0105 cz\u0105stki pr\u00f3bnej powietrza oraz temperatur\u0105 wirtualn\u0105 otoczenia.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-7-1.png\" alt=\"\" width=\"1385\" height=\"883\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 6: Diagram termodynamiczny Skew-T z naniesionymi poziomami LCL, LFC, EL oraz obszarami CAPE, CIN.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Energia potencjalna dost\u0119pna konwekcyjnie (CAPE) jest zaznaczona rysunku 6 jako obszar wype\u0142niony kolorem blado-pomara\u0144czowym, a zatrzymanie konwekcji (CIN) jako obszar wype\u0142niony kolorem jasnoczerwonym. CAPE wynosi w tym przypadku oko\u0142o 1000 J\/kg, a CIN oko\u0142o 500 J\/kg. Teoretycznie w przypadku wyst\u0105pienia dostatecznie silnego mechanizmu wymuszania unoszenia (wspomagania konwekcji), zdolnego do przezwyci\u0119\u017cenia wstrzymywania konwekcji i uniesienia cz\u0105stki do poziomu konwekcji swobodnej, powietrze powy\u017cej LFC unosi\u0142oby si\u0119 ju\u017c samoistnie pod wp\u0142ywem swojej wyporno\u015bci (konwekcja swobodna) do wysoko\u015bci ponad 13 km, tworz\u0105c rozbudowan\u0105 chmur\u0119 <em>Cumulonimbus<\/em>. W praktyce tak du\u017ce warto\u015bci CIN s\u0105 niemo\u017cliwe do przezwyci\u0119\u017cenia. W przypadku niewielkiego CIN, mechanizmy wspomagaj\u0105ce s\u0105 w stanie unie\u015b\u0107 cz\u0105stk\u0119 pr\u00f3bn\u0105 do poziomu konwekcji. Na rysunku 7 du\u017cym warto\u015bciom CAPE rz\u0119du 4000 J\/kg towarzyszy niewielki CIN (oko\u0142o -25 J\/kg).<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-8-1.png\" width=\"1051\" height=\"1123\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 7: Diagram Skew-T &#8222;loaded gun sounding&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">W literaturze taki przypadek jest okre\u015blany jako za\u0142adowany karabin (loaded gun sounding). Zobrazowany wzorzec wskazuje na ogromn\u0105 niestabilno\u015b\u0107 atmosfery. Klasycznie jest on spowodowany przez obecno\u015b\u0107 inwersji temperatury. Owa inwersja powstrzymuje rozw\u00f3j procesu konwekcji w atmosferze przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 dnia. Dopiero p\u00f3\u017anym popo\u0142udniem lub pod wiecz\u00f3r insolacja jest w stanie nagrza\u0107 przypowierzchniow\u0105 warstw\u0119 troposfery do stopnia przezwyci\u0119\u017caj\u0105cego hamowanie, co powoduje rozpocz\u0119cie gwa\u0142townie przebiegaj\u0105cej konwekcji i rozw\u00f3j silnych burz.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Kolejnym interesuj\u0105cym przypadkiem jest obecno\u015b\u0107 uniesionej warstwy wymieszanej (elevated mixed layer). Do jej powstania dochodzi w przypadku nap\u0142ywu suchego i gor\u0105cego powietrza w \u015brodkowej troposferze (800 \u2013 400 hPa). W takich sytuacjach powstaje znaczna inwersja temperatury, skutkuj\u0105ca obecno\u015bci\u0105 warstwy hamuj\u0105cej. W przypadku bardzo silnego nagrzewania przypowierzchniowej warstwy atmosfery dochodzi do jej przezwyci\u0119\u017cenia i rozwoju chmur k\u0142\u0119biastych. Wa\u017cnym elementem jest r\u00f3wnie\u017c gwa\u0142towny spadek temperatury punktu rosy. Na wysoko\u015bciach cechuj\u0105cych si\u0119 du\u017cym, deficytem punktu rosy panuje niska wilgotno\u015b\u0107 wzgl\u0119dna powietrza, zatem powietrze jest nienasycone. Gdy do tego obszaru nap\u0142yn\u0105 krople wody wznosz\u0105ce si\u0119 wraz z pr\u0105dem wst\u0119puj\u0105cym w\u00f3wczas rozpocznie si\u0119 ich parowanie. Podczas parowania wody pobierane jest ciep\u0142o z otoczenia, co powoduje obni\u017cenie temperatury otaczaj\u0105cego powietrza. Mechanizm ten nazwany zosta\u0142 ch\u0142odzeniem przez ewaporacj\u0119. Ch\u0142odne powietrze jest g\u0119stsze od otaczaj\u0105cego powietrza i przestaje by\u0107 wyporne, wypadkowa si\u0142a skierowana jest w kierunku ziemi i <span data-ogsb=\"white\">dlatego powietrze ch\u0142odniejsze rozpoczyna sw\u00f3j ruch w kierunku powierzchni Ziemi<\/span>. Jest to sytuacja bardzo niebezpieczna. Pr\u0119dko\u015b\u0107 powsta\u0142ego w ten spos\u00f3b zst\u0119puj\u0105cego pr\u0105du powietrza jest du\u017ca, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do gwa\u0142townych poryw\u00f3w wiatru prostoliniowego na powierzchni Ziemi oraz stanowi\u0107 istotne zagro\u017cenie m.in. dla ruchu lotniczego. W sytuacji, w kt\u00f3rej gwa\u0142townie opadaj\u0105ce powietrze napotka powierzchni\u0119 Ziemi rozchodzi si\u0119 w r\u00f3\u017cnych kierunkach powoduj\u0105c wy\u017cej wymienione porywy wiatru prostoliniowego. Obecno\u015b\u0107 uniesionej warstwy wymieszanej jest ukazana na rysunku 8.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-9-1.png\" width=\"1060\" height=\"1121\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 8: Diagram termodynamiczny z uniesion\u0105 warstw\u0105 wymieszan\u0105.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Proces opadania powietrza mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zosta\u0107 zobrazowany analogicznie do jego unoszenia.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-10-1.png\" width=\"1386\" height=\"485\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 9: Fragment diagramu termodynamicznego Skew-T ukazuj\u0105cy unoszenie cz\u0105stki pr\u00f3bnej przez warstw\u0119 suchego powietrza.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Na rysunku 9 przedstawiono proces unoszenia cz\u0105stki przez warstw\u0119 suchego powietrza. Za\u0142o\u017cono, \u017ce unoszenie zachodzi z poziomu o wysoko\u015bci 4 kilometr\u00f3w. Analogicznie do procesu unoszenia cz\u0105stki pr\u00f3bnej z poprzednich przyk\u0142ad\u00f3w poprowadzono izogram\u0119 oraz adiabat\u0119 such\u0105, a nast\u0119pnie poprowadzono adiabat\u0119 wilgotn\u0105. W odr\u00f3\u017cnieniu od poprzednich diagram\u00f3w adiabat\u0119 wilgotn\u0105 poprowadzono w kierunku gruntu, a nie ku coraz wy\u017cszym warstwom atmosfery. W ten spos\u00f3b odwzorowano opadanie zimnego powietrza w chmurze k\u0142\u0119biastej. Obszar zacieniowany na niebiesko reprezentuje energi\u0119 potencjaln\u0105 dost\u0119pn\u0105 konwekcyjnie pr\u0105du zst\u0119puj\u0105cego (DCAPE, downdraft\u2019s convective available potential energy).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Przebieg krzywej temperatury cz\u0105stki pr\u00f3bnej zale\u017cy od wysoko\u015bci unoszenia cz\u0105stki i jej w\u0142a\u015bciwo\u015bci (temperatury, wsp\u00f3\u0142czynnika zmieszania). Najcz\u0119\u015bciej wykorzystywane wysoko\u015bci unoszenia to najbardziej niestabilna cz\u0105stka (MU, most unstable), kt\u00f3ra jest wyznaczana dla warstwy o najwi\u0119kszej temperaturze ekwiwalentno-potencjalnej z dolnych 3 kilometr\u00f3w nad poziomem gruntu, u\u015bredniona (ML, mean layer), dla warto\u015bci \u015brednich parametru adiabaty suchej oraz wsp\u00f3\u0142czynnika zmieszania), z poziomu powierzchni (SB, surface based) oraz dla pr\u0105du zst\u0119puj\u0105cego (D, downdraft).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Na wi\u0119kszo\u015bci poprzednich diagram\u00f3w mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 etykiety takie jak MU LCL lub MU EL. Oznacza to, \u017ce poziom kondensacji wymuszonej oraz poziom r\u00f3wnowagi wraz z krzyw\u0105 temperatury cz\u0105stki pr\u00f3bnej dla najbardziej niestabilnej cz\u0105stki.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Temperatura ekwiwalentno-potencjalna to temperatura, jak\u0105 osi\u0105gn\u0119\u0142aby cz\u0105stka pr\u00f3bna powietrza, po sprowadzeniu jej na drodze odwracalnej przemiany adiabatycznej do poziomu 1000 hPa, ca\u0142kowitym skropleniu pary wodnej w tym powietrzu i ogrzaniu powietrza suchego wydzielonym podczas skraplania ciep\u0142em utajonym. W skali synoptycznej u\u017cywana jest do charakteryzowania r\u00f3wnowagi mas powietrza. Pozwala okre\u015bli\u0107 termodynamiczn\u0105 stabilno\u015b\u0107 powietrza \u2013 im szybciej spada wraz z wysoko\u015bci\u0105 tym bardziej niestabilne powietrze. Przekroje pionowe wilgotno\u015bci wzgl\u0119dnej RH oraz temperatury <em>Theta-e<\/em> przedstawiono na rysunku 10.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-11-1.png\" width=\"305\" height=\"534\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 10: Przekroje pionowe wilgotno\u015bci wzgl\u0119dnej powietrza oraz temperatury ekwiwalentno-potencjalnej.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Kolejnym elementem diagramu przedstawiaj\u0105cego warto\u015bci mierzone przez radiosond\u0119 jest pionowy profil wiatru. Jest on obrazowany za pomoc\u0105 chor\u0105giewek wiatrowych po prawej stronie diagramu termodynamicznego oraz przy pomocy hodografu.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-12-1.png\" width=\"805\" height=\"1130\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 11: Przyk\u0142adowy pionowy profil wiatru oraz symbolika chor\u0105giewek wiatrowych.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 11 ukazuje przyk\u0142adowy pionowy profil wiatru wraz z legend\u0105 oznacze\u0144 poszczeg\u00f3lnych sk\u0142adowych tworz\u0105cych chor\u0105giewki wiatrowe. Z powy\u017cszego profilu wynik, \u017ce przy ziemi wiatr wieje z po\u0142udnia z pr\u0119dko\u015bci\u0105 15 kt. W wy\u017cszych warstwach wiatr zmienia kierunek na po\u0142udniowo-zachodni jednocze\u015bnie zwi\u0119kszaj\u0105c pr\u0119dko\u015b\u0107 do oko\u0142o 35 kt. Przy dalszym wzro\u015bcie wysoko\u015bci pr\u0119dko\u015b\u0107 przep\u0142ywu mas powietrza osi\u0105ga warto\u015b\u0107 wy\u017csz\u0105 ni\u017c 50 kt. W g\u00f3rnej troposferze lokalnie wiatr zmienia kierunek na zachodni wiej\u0105c z pr\u0119dko\u015bci\u0105 50 kt. Zatem z powy\u017cszego diagramu wynika, \u017ce wiatr wraz z wysoko\u015bci\u0105 zmienia pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek. Zmiana pr\u0119dko\u015bci i kierunku wiatru wraz z wysoko\u015bci\u0105 to uskok wiatru. Dodatkowo na wysoko\u015bci oko\u0142o 7 km wyst\u0119puje przep\u0142yw mas powietrza o pr\u0119dko\u015bci oko\u0142o 50 kt. Pr\u0119dko\u015b\u0107 o warto\u015bci 1 kt jest r\u00f3wna oko\u0142o 0,5 m\/s. Poniewa\u017c 1 m\/s = 3,6 km\/h, zatem 50 kt = 25 m\/s = 90 km\/h.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Pionowy profil wiatru mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zosta\u0107 przedstawiony za pomoc\u0105 hodografu.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-13-1.png\" width=\"1176\" height=\"754\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 12: Hodograf i jego elementy.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Widoczny na rysunku 12 hodograf to zrzutowana na p\u0142aszczyzn\u0119 krzywa zakre\u015blona przez koniec wektora pr\u0119dko\u015bci wiatru zmieniaj\u0105cego si\u0119 wraz z wysoko\u015bci\u0105, przy czym pocz\u0105tek tego wektora jest zawsze w tym samym punkcie i obrazuje on pionowy profil wiatru. Wektory te zaznaczono pomocniczo kolorem czarnym (w rzeczywisto\u015bci s\u0105 niewidoczne). Kolorowe fragmenty hodografu \u0142\u0105cz\u0105 ko\u0144ce wektor\u00f3w pr\u0119dko\u015bci wiatru w warstwach, kt\u00f3rych dolne i g\u00f3rne granice okre\u015blane s\u0105 etykietami zawieraj\u0105cymi informacj\u0119 o wysoko\u015bci nad powierzchni\u0119 Ziemi. Na przyk\u0142ad kolor \u017c\u00f3\u0142ty reprezentuje profil wiatru w warstwie 6-9 km, a fioletowy w warstwie 0-1 km. Na powy\u017cszym wykresie o\u015b pionowa pokrywa si\u0119 z kierunkiem p\u00f3\u0142noc-po\u0142udnie, a o\u015b pozioma z kierunkiem zach\u00f3d-wsch\u00f3d. Przeci\u0119cie osi wyznacza \u015brodek uk\u0142adu wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych, czyli po\u0142o\u017cenie stacji aerologicznej. D\u0142ugo\u015b\u0107 promienia najmniejszego okr\u0119gu wsp\u00f3\u0142\u015brodkowego jest r\u00f3wna pr\u0119dko\u015bci wiatru wynosz\u0105cej 5 m\/s. Promienie kolejnych okr\u0119g\u00f3w wsp\u00f3\u0142\u015brodkowych stanowi\u0105 wielokrotno\u015b\u0107 5 m\/s. Na okr\u0119gi o promieniu reprezentuj\u0105cym pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru o warto\u015bci 10 m\/s oraz ich wielokrotno\u015bci s\u0105 nanoszone liczbowe etykiety. Dodatkowo na diagramie naniesione s\u0105 wektory pr\u0119dko\u015bci superkom\u00f3rek burzowych lewo- i prawoskr\u0119tnych (wyznaczane metod\u0105 Bunkersa) oraz \u015bredni wektor przemieszczenia burzy. Informacja o pr\u0119dko\u015bci i kierunku<sup><a id=\"post-38572-footnote-ref-2\" href=\"#post-38572-footnote-2\">[2]<\/a><\/sup> przemieszczania si\u0119 burzy oraz superkom\u00f3rek prawo- i lewo-skr\u0119tnych znajduje si\u0119 w lewym dolnym rogu wykresu. Bladoczerwonym cieniowaniem zaznaczono skr\u0119tno\u015b\u0107 w warstwie 0-3 km (SRH, storm relative helicity), wielko\u015b\u0107 skorelowan\u0105 z wyst\u0119powaniem przep\u0142ywu skr\u0119tnego powietrza wzgl\u0119dem burzy. Pozwala on okre\u015bla\u0107 liczbowo potencja\u0142 do powstania mezocyklonu w obr\u0119bie kom\u00f3rki burzowej.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-14-1.png\" width=\"627\" height=\"543\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 13: Hodograf ze znacznym uskokiem wiatru.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Powy\u017cszy rysunek ukazuje przyk\u0142adowy hodograf sytuacji, w kt\u00f3rej uskok wiatru w warstwie 0-6 km podawany jako r\u00f3\u017cnica wektor\u00f3w wynosi oko\u0142o 27 m\/s, a skr\u0119tno\u015b\u0107 w warstwie 0-3 km przekracza 250 m<sup>2<\/sup>\/s<sup>2<\/sup>.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Aby dosz\u0142o do g\u0142\u0119bokiej, wilgotnej konwekcji, a wi\u0119c i rozwoju chmur k\u0142\u0119biastych potrzebne s\u0105 trzy sk\u0142adniki: wilgotno\u015b\u0107 bezwzgl\u0119dna, niestabilno\u015b\u0107 oraz mechanizm unoszenia.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Wilgotno\u015b\u0107 rozumiana jako du\u017ca zawarto\u015b\u0107 pary wodnej w atmosferze. Niestabilno\u015b\u0107 ukazywana jako strome gradienty temperatur. Mechanizm unoszenia nios\u0105cy energi\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 wynie\u015b\u0107 cz\u0105stk\u0119 pr\u00f3bn\u0105 do poziomu swobodnej konwekcji.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-15-1.png\" width=\"925\" height=\"977\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 14: Diagram termodynamiczny Skew-T obrazuj\u0105cy obecno\u015b\u0107 wymaganych sk\u0142adnik\u00f3w do rozwoju konwekcji.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Sonda\u017c aerologiczny zwizualizowany na rysunku 14 ukazuje wszystkie trzy sk\u0142adniki: obecno\u015b\u0107 powietrza o wysokiej zawarto\u015bci pary wodnej (oko\u0142o 14 g\/kg), sprzyjaj\u0105cy rozwojowi burz gradient temperatury (oko\u0142o 9 K\/km) oraz brak warstwy hamuj\u0105cej. Dodatkowo obecna jest uniesiona warstwa wymieszana, kt\u00f3ra stanowi czynnik ryzyka do wyst\u0105pienia silnych zst\u0119puj\u0105cych pr\u0105d\u00f3w powietrza, silnych poryw\u00f3w wiatru (ch\u0142odzenie przez ewaporacj\u0119).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Jeszcze lepszy przypadek zestawienia trzech sk\u0142adnik\u00f3w poka\u017ce kolejny sonda\u017c aerologiczny, ukazany na rysunku 15.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-16-1.png\" width=\"1059\" height=\"1115\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 15: Diagram termodynamiczny Skew-T ilustruj\u0105cy du\u017c\u0105 niestabilno\u015b\u0107 oraz profil wiatru sprzyjaj\u0105cy wyst\u0105pieniu tr\u0105b powietrznych.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">W powy\u017cszym przypadku zawarto\u015b\u0107 pary wodnej w atmosferze wynios\u0142a prawie 18 g\/kg. W dolnej kilometrowej warstwie powietrza spadek temperatury przekroczy\u0142 10 stopni. Warto r\u00f3wnie\u017c zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na niski poziom kondensacji wymuszonej, kt\u00f3ry wynosi 640 m. Mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 r\u00f3wnie\u017c obecno\u015b\u0107 uniesionej warstwy wymieszanej. W takich warunkach energia potencjalna dost\u0119pna konwekcyjnie (CAPE) przekracza 5000 J\/kg. Do\u015bwiadczony obserwator zauwa\u017cy r\u00f3wnie\u017c obecno\u015b\u0107 bardzo ciekawego pionowego profilu wiatru. Mo\u017cna w tym przypadku zauwa\u017cy\u0107 istotny przep\u0142yw mas powietrza na 4 kilometrach. Zmianie ulega tak\u017ce kierunek wiatru z po\u0142udniowego na po\u0142udniowo-zachodni.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-17-1.png\" width=\"633\" height=\"533\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 16: Hodograf ukazuj\u0105cy znacz\u0105ce uskoki wiatru.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Profil wiatru jest r\u00f3wnie\u017c bardzo dobrze zwizualizowany na hodografie. SRH nie jest imponuj\u0105ce natomiast uskoki wiatru s\u0105 znacz\u0105ce. Warto\u015bci mo\u017cna sprawdzi\u0107 w tabeli:<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"size-full aligncenter\" src=\"\/cmm\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-18-1.png\" width=\"935\" height=\"521\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Rysunek 17: Tabela parametr\u00f3w sonda\u017cu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Bulk wind shear to zestawienie uskok\u00f3w wiatru. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na uskok wiatru, w warstwie 6 kilometrowej (0-6 km), przekraczaj\u0105cy 25 m\/s. Istotny uskok wiatru w warstwie SFC \u2013 1 km oraz du\u017cy uskok wiatru w warstwie 0-3 km.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Warto\u015bci parametr\u00f3w kompozytowych SHIP (Significant Hail Parameter), SCP (Supercell Composite Parameter) oraz STP (Significant Tornado Parameter) sugeruj\u0105 wyst\u0119powanie opadu gradu o rozmiarze gradzin powy\u017cej 2 cm, superkom\u00f3rek oraz tornad. Te warunki zmierzono w Norman, w Oklahomie, USA przed wyst\u0105pieniem rozwoju superkom\u00f3rki burzowej, kt\u00f3ra by\u0142a \u017ar\u00f3d\u0142em tornada o intensywno\u015bci EF5, kt\u00f3re pozbawi\u0142o \u017cycia 12 i rani\u0142o 212 os\u00f3b oraz dokona\u0142o rozleg\u0142ych zniszcze\u0144 o warto\u015bci 2 mld dolar\u00f3w (2013 Moore Tornado).<\/span><\/p>\n<ol>\n<li id=\"post-38572-footnote-1\" style=\"text-align: left;\">\n<p><span style=\"font-size: 12pt;\"><strong>Wsp\u00f3\u0142czynnik zmieszania (<em>w<\/em>)<\/strong> definiuje ilo\u015b\u0107 masy (gram\u00f3w) pary wodnej przypadaj\u0105cej na ka\u017cdy kilogram powietrza suchego. <strong>Wilgotno\u015b\u0107 w\u0142a\u015bciwa (q)<\/strong> to iloraz ilo\u015b\u0107 masy pary wodnej zawartej w danej obj\u0119to\u015bci powietrza do ca\u0142kowitej masy powietrza w tej samej obj\u0119to\u015bci. Obie wielko\u015bci powi\u0105zane s\u0105 zale\u017cno\u015bci\u0105 <img loading=\"lazy\" class=\"aligncenter  wp-image-38601\" src=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/wzor.png\" alt=\"\" width=\"103\" height=\"46\" \/><\/span><\/p>\n<\/li>\n<li id=\"post-38572-footnote-2\">\n<p style=\"text-align: left;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">Kierunek okre\u015blony jest w stopniach.<\/span><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 12pt;\">&#8212; UDOST\u0118PNIJ &#8212;<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sonda\u017c aerologiczny, zwany r\u00f3wnie\u017c radiosonda\u017cem, to pomiary warto\u015bci wielko\u015bci fizycznych, wykonane przy pomocy radiosondy, w pionowym profilu atmosfery. Radiosonda to niewielkie urz\u0105dzenie pomiarowe unoszone przez balon meteorologiczny do g\u00f3rnych warstw troposfery. Radiosonda zawiera zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cych ci\u015bnienie, temperatur\u0119, wilgotno\u015b\u0107 oraz pozycj\u0119. Pomiary gromadzone przez radiosond\u0119 s\u0105 przesy\u0142ane drog\u0105 radiow\u0105 do stacji odbiorczych. Dane gromadzone przez radiosondy s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych formatach, a najprostszym do odczytu jest format tekstowy w postaci wierszy zawieraj\u0105cych zmierzone warto\u015bci fizyczne na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach: ci\u015bnienie, wysoko\u015b\u0107, temperatur\u0119, temperatur\u0119 punktu rosy, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":38573,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"off","ocean_display_footer_bottom":"off","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.5.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>#AkademiaLMM - O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Sonda\u017c aerologiczny, zwany r\u00f3wnie\u017c radiosonda\u017cem, to pomiary warto\u015bci wielko\u015bci fizycznych, wykonane przy pomocy radiosondy, w pionowym profilu atmosfery. Radiosonda to niewielkie urz\u0105dzenie pomiarowe unoszone przez balon meteorologiczny do g\u00f3rnych warstw troposfery. Radiosonda zawiera zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cych ci\u015bnienie, temperatur\u0119, wilgotno\u015b\u0107 oraz pozycj\u0119. Pomiary gromadzone przez radiosond\u0119 s\u0105 przesy\u0142ane drog\u0105 radiow\u0105 do stacji odbiorczych. Dane gromadzone przez radiosondy s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych formatach, a najprostszym do odczytu jest format tekstowy w postaci wierszy zawieraj\u0105cych zmierzone warto\u015bci fizyczne na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach: ci\u015bnienie, wysoko\u015b\u0107, temperatur\u0119, temperatur\u0119 punktu rosy, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sonda\u017c aerologiczny, zwany r\u00f3wnie\u017c radiosonda\u017cem, to pomiary warto\u015bci wielko\u015bci fizycznych, wykonane przy pomocy radiosondy, w pionowym profilu atmosfery. Radiosonda to niewielkie urz\u0105dzenie pomiarowe unoszone przez balon meteorologiczny do g\u00f3rnych warstw troposfery. Radiosonda zawiera zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cych ci\u015bnienie, temperatur\u0119, wilgotno\u015b\u0107 oraz pozycj\u0119. Pomiary gromadzone przez radiosond\u0119 s\u0105 przesy\u0142ane drog\u0105 radiow\u0105 do stacji odbiorczych. Dane gromadzone przez radiosondy s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych formatach, a najprostszym do odczytu jest format tekstowy w postaci wierszy zawieraj\u0105cych zmierzone warto\u015bci fizyczne na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach: ci\u015bnienie, wysoko\u015b\u0107, temperatur\u0119, temperatur\u0119 punktu rosy, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-06-06T11:50:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-1.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1384\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"828\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Sonda\u017c aerologiczny, zwany r\u00f3wnie\u017c radiosonda\u017cem, to pomiary warto\u015bci wielko\u015bci fizycznych, wykonane przy pomocy radiosondy, w pionowym profilu atmosfery. Radiosonda to niewielkie urz\u0105dzenie pomiarowe unoszone przez balon meteorologiczny do g\u00f3rnych warstw troposfery. Radiosonda zawiera zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cych ci\u015bnienie, temperatur\u0119, wilgotno\u015b\u0107 oraz pozycj\u0119. Pomiary gromadzone przez radiosond\u0119 s\u0105 przesy\u0142ane drog\u0105 radiow\u0105 do stacji odbiorczych. Dane gromadzone przez radiosondy s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych formatach, a najprostszym do odczytu jest format tekstowy w postaci wierszy zawieraj\u0105cych zmierzone warto\u015bci fizyczne na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach: ci\u015bnienie, wysoko\u015b\u0107, temperatur\u0119, temperatur\u0119 punktu rosy, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-1.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637\",\"name\":\"#AkademiaLMM - O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-12-06T11:10:44+00:00\",\"dateModified\":\"2025-06-06T11:50:17+00:00\",\"description\":\"Sonda\u017c aerologiczny, zwany r\u00f3wnie\u017c radiosonda\u017cem, to pomiary warto\u015bci wielko\u015bci fizycznych, wykonane przy pomocy radiosondy, w pionowym profilu atmosfery. Radiosonda to niewielkie urz\u0105dzenie pomiarowe unoszone przez balon meteorologiczny do g\u00f3rnych warstw troposfery. Radiosonda zawiera zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cych ci\u015bnienie, temperatur\u0119, wilgotno\u015b\u0107 oraz pozycj\u0119. Pomiary gromadzone przez radiosond\u0119 s\u0105 przesy\u0142ane drog\u0105 radiow\u0105 do stacji odbiorczych. Dane gromadzone przez radiosondy s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych formatach, a najprostszym do odczytu jest format tekstowy w postaci wierszy zawieraj\u0105cych zmierzone warto\u015bci fizyczne na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach: ci\u015bnienie, wysoko\u015b\u0107, temperatur\u0119, temperatur\u0119 punktu rosy, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaLMM &#8211; O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaLMM - O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Sonda\u017c aerologiczny, zwany r\u00f3wnie\u017c radiosonda\u017cem, to pomiary warto\u015bci wielko\u015bci fizycznych, wykonane przy pomocy radiosondy, w pionowym profilu atmosfery. Radiosonda to niewielkie urz\u0105dzenie pomiarowe unoszone przez balon meteorologiczny do g\u00f3rnych warstw troposfery. Radiosonda zawiera zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cych ci\u015bnienie, temperatur\u0119, wilgotno\u015b\u0107 oraz pozycj\u0119. Pomiary gromadzone przez radiosond\u0119 s\u0105 przesy\u0142ane drog\u0105 radiow\u0105 do stacji odbiorczych. Dane gromadzone przez radiosondy s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych formatach, a najprostszym do odczytu jest format tekstowy w postaci wierszy zawieraj\u0105cych zmierzone warto\u015bci fizyczne na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach: ci\u015bnienie, wysoko\u015b\u0107, temperatur\u0119, temperatur\u0119 punktu rosy, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka","og_description":"Sonda\u017c aerologiczny, zwany r\u00f3wnie\u017c radiosonda\u017cem, to pomiary warto\u015bci wielko\u015bci fizycznych, wykonane przy pomocy radiosondy, w pionowym profilu atmosfery. Radiosonda to niewielkie urz\u0105dzenie pomiarowe unoszone przez balon meteorologiczny do g\u00f3rnych warstw troposfery. Radiosonda zawiera zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cych ci\u015bnienie, temperatur\u0119, wilgotno\u015b\u0107 oraz pozycj\u0119. Pomiary gromadzone przez radiosond\u0119 s\u0105 przesy\u0142ane drog\u0105 radiow\u0105 do stacji odbiorczych. Dane gromadzone przez radiosondy s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych formatach, a najprostszym do odczytu jest format tekstowy w postaci wierszy zawieraj\u0105cych zmierzone warto\u015bci fizyczne na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach: ci\u015bnienie, wysoko\u015b\u0107, temperatur\u0119, temperatur\u0119 punktu rosy, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2025-06-06T11:50:17+00:00","og_image":[{"width":1384,"height":828,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-1.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka","twitter_description":"Sonda\u017c aerologiczny, zwany r\u00f3wnie\u017c radiosonda\u017cem, to pomiary warto\u015bci wielko\u015bci fizycznych, wykonane przy pomocy radiosondy, w pionowym profilu atmosfery. Radiosonda to niewielkie urz\u0105dzenie pomiarowe unoszone przez balon meteorologiczny do g\u00f3rnych warstw troposfery. Radiosonda zawiera zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cych ci\u015bnienie, temperatur\u0119, wilgotno\u015b\u0107 oraz pozycj\u0119. Pomiary gromadzone przez radiosond\u0119 s\u0105 przesy\u0142ane drog\u0105 radiow\u0105 do stacji odbiorczych. Dane gromadzone przez radiosondy s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych formatach, a najprostszym do odczytu jest format tekstowy w postaci wierszy zawieraj\u0105cych zmierzone warto\u015bci fizyczne na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach: ci\u015bnienie, wysoko\u015b\u0107, temperatur\u0119, temperatur\u0119 punktu rosy, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/word-image-38572-1.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637","name":"#AkademiaLMM - O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-12-06T11:10:44+00:00","dateModified":"2025-06-06T11:50:17+00:00","description":"Sonda\u017c aerologiczny, zwany r\u00f3wnie\u017c radiosonda\u017cem, to pomiary warto\u015bci wielko\u015bci fizycznych, wykonane przy pomocy radiosondy, w pionowym profilu atmosfery. Radiosonda to niewielkie urz\u0105dzenie pomiarowe unoszone przez balon meteorologiczny do g\u00f3rnych warstw troposfery. Radiosonda zawiera zestaw czujnik\u00f3w mierz\u0105cych ci\u015bnienie, temperatur\u0119, wilgotno\u015b\u0107 oraz pozycj\u0119. Pomiary gromadzone przez radiosond\u0119 s\u0105 przesy\u0142ane drog\u0105 radiow\u0105 do stacji odbiorczych. Dane gromadzone przez radiosondy s\u0105 dost\u0119pne w r\u00f3\u017cnych formatach, a najprostszym do odczytu jest format tekstowy w postaci wierszy zawieraj\u0105cych zmierzone warto\u015bci fizyczne na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach: ci\u015bnienie, wysoko\u015b\u0107, temperatur\u0119, temperatur\u0119 punktu rosy, pr\u0119dko\u015b\u0107 i kierunek wiatru.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38637#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaLMM &#8211; O sonda\u017cach aerologicznych s\u0142\u00f3w kilka"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38637"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38637"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38637\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45252,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38637\/revisions\/45252"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38637"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}