{"id":38033,"date":"2023-11-06T17:12:07","date_gmt":"2023-11-06T16:12:07","guid":{"rendered":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033"},"modified":"2023-11-06T17:12:09","modified_gmt":"2023-11-06T16:12:09","slug":"akademiacmm-starozytna-wersja-pogody-kosmicznej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033","title":{"rendered":"#AkademiaCMM – Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej"},"content":{"rendered":"\n

<\/p>\n\n\n\n\n

Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Opracowanie: <\/strong>dr Marcin Kolonko, Centrum Modelowania Meteorologicznego IMGW-PIB<\/strong><\/span><\/p>\n

Kilka lat trwa\u0142o, zanim uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 z osadu rzecznego na powierzchni\u0119 kilkaset pni drzew sprzed\u2026 15000 lat. Sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w dolinie rzeki Drouzet w Alpach Francuskich. Datowanie w\u0119glem C-14 (znane cho\u0107by z bada\u0144 ca\u0142unu tury\u0144skiego) ukaza\u0142o wiek tych znalezisk.<\/span><\/p>\n

\"Obraz Teren wykopalisk w rzece Drouzet, na pierwszym planie jeden ze 172 pni staro\u017cytnych sosen. \u0179r\u00f3d\u0142o: Sky and Telescope, Cecile Miramont (Aix-Marseille University).<\/span><\/p>\n

W tej swoistej kapsule czasu badacze znale\u017ali co\u015b fascynuj\u0105cego: zawarto\u015b\u0107 C-14 by\u0142a wy\u017csza w s\u0142ojach drzew, kt\u00f3re ros\u0142y 14373 lat temu. Jak na razie, interpretacj\u0105 jest wybuch s\u0142oneczny, wyrzut koronalny masy (CME \u2013 Coronal Mass Ejection) i zak\u0142\u00f3cenia zwi\u0105zane z tym wydarzeniem na Ziemi.<\/span><\/p>\n

\"Obraz Ilustracja CME \u2013 koronalnego wyrzutu masy. \u0179r\u00f3d\u0142o: Sky and Telescope i NASA\/GSFC\/SDO.<\/span><\/p>\n

Jak wiemy, s\u0142o\u0144ce wp\u0142ywa na stan jonosfery czy wyst\u0119powanie z\u00f3rz. Co wi\u0119cej, burze geomagnetyczne zwi\u0105zane z osi\u0105ganiem przez wyrzucon\u0105 materi\u0119 s\u0142oneczn\u0105 orbity Ziemi mog\u0105 zak\u0142\u00f3ca\u0107 \u0142\u0105czno\u015b\u0107 radiow\u0105 i funkcjonowanie satelit\u00f3w i narazi\u0107 na szwank zdrowie za\u0142\u00f3g samolot\u00f3w odbywaj\u0105cych loty na du\u017cych szeroko\u015bciach geograficznych, co jest czynnikiem ryzyka w tej pracy.<\/span><\/p>\n

W prasie fachowej opisuje si\u0119 zdarzenia, kt\u00f3re powodowa\u0142y wyst\u0105pienie z\u00f3rz na ca\u0142ej Ziemi, tak\u017ce w pobli\u017cu r\u00f3wnika. Nazywa si\u0119 je zdarzeniami Miyake (je\u015bli s\u0105 zwi\u0105zane z promieniowaniem kosmicznym) lub zdarzeniami Carringtona (gdy wi\u0105\u017ce si\u0119 je bezpo\u015brednio ze S\u0142o\u0144cem).<\/span><\/p>\n

\"Obraz Rysunek rozb\u0142yski s\u0142onecznego wykonany przez Richarda Carringtona, amatora astronoma, w 1859 roku. \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikipedia.<\/span><\/p>\n

Jednym z pierwszych zarejestrowanych zdarze\u0144 Carringtona<\/em> (od nazwiska brytyjskiego astronoma amatora, kt\u00f3ry jego pocz\u0105tek zauwa\u017cy\u0142 na S\u0142o\u0144cu) by\u0142o to z 1-2 wrze\u015bnia 1859 roku. Zachowa\u0142y si\u0119 zapisy \u00f3wczesnych magnetometr\u00f3w, dziennik obserwacyjny Richarda Christophera Carringtona i gazetowe opisy niezwyk\u0142ej intensywno\u015bci z\u00f3rz praktycznie na ca\u0142ym globie ziemskim (od Ameryki po Australi\u0119).<\/span><\/p>\n

\"Obraz Zorza polarna zarejestrowana 24 maja 2010 r. przez za\u0142og\u0119 ISS. \u0179r\u00f3d\u0142o: Wikimedia Commons.<\/span><\/p>\n

Powa\u017cnie zak\u0142\u00f3cone by\u0142o funkcjonowanie telegrafu \u2013 wtedy jedynego \u015brodka komunikacji na du\u017ce odleg\u0142o\u015bci. Przez kilka-kilkana\u015bcie godzin do jego pracy wystarczy\u0142y pr\u0105dy wirowe generowane przez cz\u0105stki na\u0142adowane w kablu telegraficznym, nie trzeba by\u0142o w\u0142\u0105cza\u0107 baterii zasilaj\u0105cych.<\/span><\/p>\n

Koronalnych wyrzut\u00f3w masy jest wi\u0119cej, ale musz\u0105 one trafi\u0107 w Ziemi\u0119, aby wygenerowa\u0107 burz\u0119 geomagnetyczn\u0105. Je\u015bli w dodatku wyrzut jest masywny i gwa\u0142towny \u2013 mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119, \u017ce po kilkunastu godzinach (mimo, \u017ce S\u0142o\u0144ce od Ziemi dzieli jednostka astronomiczna<\/em>, czyli oko\u0142o 150.000.000 km) zajdzie zdarzenie Carringtona.<\/span><\/p>\n

\"Obraz Koronalny wyrzut masy (CME) zarejestrowany przez satelit\u0119 STEREO w lipcu 2012 r. \u0179r\u00f3d\u0142o Wikimedia Commons i NASA\/STEREO.<\/span><\/p>\n

Zjawiska takie w historii powodowa\u0142y straty liczone w bilionach $<\/strong> (tak, to nie pomy\u0142ka w t\u0142umaczeniu liczebnik\u00f3w). Zak\u0142\u00f3cenia lub zniszczenia sieci przesy\u0142owych, a obecnie tak\u017ce mo\u017cliwa destrukcja satelitarnych system\u00f3w nawigacji i \u0142\u0105czno\u015bci i nara\u017cenie \u017cycia ludzi w samolotach u\u015bwiadamiaj\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna cywilizacja jest wyj\u0105tkowo podatna na oddzia\u0142ywanie ze S\u0142o\u0144cem.<\/span><\/p>\n

St\u0105d realizowany w ramach IMGW projekt naukowy o pogodzie kosmicznej \u2013 czyli wczesnym ostrzeganiu przed skutkami wyrzut\u00f3w koronalnych czy intensywnego promieniowania kosmicznego. Przed jego wi\u0119kszo\u015bci\u0105 jeste\u015bmy chronieni magnetosfer\u0105 Ziemi, ale te najbardziej spektakularne (jak cho\u0107by eksplozja na magnetarze 20 lat temu) s\u0105 nadal gro\u017ane.<\/span><\/p>\n

\"Obraz Schemat ideowy metody datowania w\u0119glem C-14. W organizmach \u017cyj\u0105cych w\u0119giel-14 odk\u0142ada si\u0119 za ich \u017cycia, potem nast\u0119puje rozpad promieniotw\u00f3rczy na azot-14, z po\u0142owicznym okresem rozpadu 5730 lat. To skala odpowiednia do datowania ziemskich organizm\u00f3w po zako\u0144czeniu \u017cycia. \u0179r\u00f3d\u0142o: Pozna\u0144skie Laboratorium Radiow\u0119glowe.<\/span><\/p>\n

Inn\u0105 metod\u0105 datowania jest oznaczenie ilo\u015bci berylu-10 i chloru-36 w trzonach lodowych pobieranych na Grenlandii czy Antarktydzie. W tych przypadkach tak\u017ce (tak, jak dla drzew z rzeki Drouzet p\u0142yn\u0105cej w pobli\u017cu miejscowo\u015bci Gap we Francji) datowanie sugeruje wyst\u0105pienie ekstremalnego zjawiska oko\u0142o (+\/- 10 lat) 14370 lat temu. Poza rzek\u0105 Drouzet staro\u017cytne sosny znaleziono tak\u017ce w Niemczech. \u0141\u0105czna liczba takich pni si\u0119ga 500 sztuk. Zdumiewaj\u0105cy jest fakt, \u017ce w osadzie rzecznym zachowa\u0142a si\u0119 struktura s\u0142oj\u00f3w tych sosen, kilkakrotnie starsza od piramid egipskich.<\/span><\/p>\n

\"Obraz S\u0142oje staro\u017cytnej sosny sprzed 14-15 tys. lat. \u0179r\u00f3d\u0142o: Sky and Telescope i Cecile Miramont (Aix-Marseille University).<\/span><\/p>\n

Zdarzenie z 12350 roku przed nasz\u0105 er\u0105 jest przyk\u0142adem najstarszego i najsilniejszego zdarzenia Miyake<\/em>, czyli produkcji izotop\u00f3w pochodzenia kosmicznego i osi\u0105gni\u0119cia przez nie powierzchni Ziemi. Podobne zdarzenia mia\u0142y miejsce 7176 BC, 5259 BC, 660 BC, 770 AD i 993 AD. To ostatnie przywodzi na my\u015bl czasy Mieszka I i przyj\u0119tego przeze\u0144 chrztu Polski.<\/span><\/p>\n

Przyjmuje si\u0119, \u017ce zdarzenia Miyake te\u017c wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z intensywn\u0105 produkcj\u0105 cz\u0105stek s\u0142onecznego promieniowania kosmicznego kt\u00f3re nazywa si\u0119 obrazowo super-flares<\/em> (super-rozb\u0142yski). Niepewno\u015b\u0107 datowania przy pomocy pni sosen znalezionych w namuliskach rzecznych wynosi 1 rok. Pierwotnie metoda odkrywcy zdarze\u0144, Fusa Miyake, by\u0142a zastosowana dla japo\u0144skich cedr\u00f3w i dotyczy\u0142a zdarzenia z 774\/775 roku naszej ery.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kilka lat trwa\u0142o, zanim uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 z osadu rzecznego na powierzchni\u0119 kilkaset pni drzew sprzed\u2026 15000 lat. Sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w dolinie rzeki Drouzet w Alpach Francuskich. Datowanie w\u0119glem C-14 (znane cho\u0107by z bada\u0144 ca\u0142unu tury\u0144skiego) ukaza\u0142o wiek tych znalezisk.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":38035,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Kilka lat trwa\u0142o, zanim uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 z osadu rzecznego na powierzchni\u0119 kilkaset pni drzew sprzed\u2026 15000 lat. Sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w dolinie rzeki Drouzet w Alpach Francuskich. Datowanie w\u0119glem C-14 (znane cho\u0107by z bada\u0144 ca\u0142unu tury\u0144skiego) ukaza\u0142o wiek tych znalezisk.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej.\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Kilka lat trwa\u0142o, zanim uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 z osadu rzecznego na powierzchni\u0119 kilkaset pni drzew sprzed\u2026 15000 lat. Sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w dolinie rzeki Drouzet w Alpach Francuskich. Datowanie w\u0119glem C-14 (znane cho\u0107by z bada\u0144 ca\u0142unu tury\u0144skiego) ukaza\u0142o wiek tych znalezisk.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-11-06T16:12:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/obraz-zawierajacy-bursztyn-cieplo-raca-slonce.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"600\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"337\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej.\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Kilka lat trwa\u0142o, zanim uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 z osadu rzecznego na powierzchni\u0119 kilkaset pni drzew sprzed\u2026 15000 lat. Sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w dolinie rzeki Drouzet w Alpach Francuskich. Datowanie w\u0119glem C-14 (znane cho\u0107by z bada\u0144 ca\u0142unu tury\u0144skiego) ukaza\u0142o wiek tych znalezisk.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/obraz-zawierajacy-bursztyn-cieplo-raca-slonce.jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033\",\"name\":\"#AkademiaCMM - Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-11-06T16:12:07+00:00\",\"dateModified\":\"2023-11-06T16:12:09+00:00\",\"description\":\"Kilka lat trwa\u0142o, zanim uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 z osadu rzecznego na powierzchni\u0119 kilkaset pni drzew sprzed\u2026 15000 lat. Sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w dolinie rzeki Drouzet w Alpach Francuskich. Datowanie w\u0119glem C-14 (znane cho\u0107by z bada\u0144 ca\u0142unu tury\u0144skiego) ukaza\u0142o wiek tych znalezisk.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Kilka lat trwa\u0142o, zanim uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 z osadu rzecznego na powierzchni\u0119 kilkaset pni drzew sprzed\u2026 15000 lat. Sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w dolinie rzeki Drouzet w Alpach Francuskich. Datowanie w\u0119glem C-14 (znane cho\u0107by z bada\u0144 ca\u0142unu tury\u0144skiego) ukaza\u0142o wiek tych znalezisk.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej.","og_description":"Kilka lat trwa\u0142o, zanim uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 z osadu rzecznego na powierzchni\u0119 kilkaset pni drzew sprzed\u2026 15000 lat. Sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w dolinie rzeki Drouzet w Alpach Francuskich. Datowanie w\u0119glem C-14 (znane cho\u0107by z bada\u0144 ca\u0142unu tury\u0144skiego) ukaza\u0142o wiek tych znalezisk.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-11-06T16:12:09+00:00","og_image":[{"width":600,"height":337,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/obraz-zawierajacy-bursztyn-cieplo-raca-slonce.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej.","twitter_description":"Kilka lat trwa\u0142o, zanim uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 z osadu rzecznego na powierzchni\u0119 kilkaset pni drzew sprzed\u2026 15000 lat. Sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w dolinie rzeki Drouzet w Alpach Francuskich. Datowanie w\u0119glem C-14 (znane cho\u0107by z bada\u0144 ca\u0142unu tury\u0144skiego) ukaza\u0142o wiek tych znalezisk.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/obraz-zawierajacy-bursztyn-cieplo-raca-slonce.jpeg","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033","name":"#AkademiaCMM - Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-11-06T16:12:07+00:00","dateModified":"2023-11-06T16:12:09+00:00","description":"Kilka lat trwa\u0142o, zanim uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 z osadu rzecznego na powierzchni\u0119 kilkaset pni drzew sprzed\u2026 15000 lat. Sta\u0142o si\u0119 to dok\u0142adnie w dolinie rzeki Drouzet w Alpach Francuskich. Datowanie w\u0119glem C-14 (znane cho\u0107by z bada\u0144 ca\u0142unu tury\u0144skiego) ukaza\u0142o wiek tych znalezisk.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=38033#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – Staro\u017cytna wersja pogody kosmicznej"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38033"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38033"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38033\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38041,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38033\/revisions\/38041"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38035"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38033"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}