{"id":35109,"date":"2023-07-24T20:54:03","date_gmt":"2023-07-24T18:54:03","guid":{"rendered":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109"},"modified":"2023-07-24T20:54:04","modified_gmt":"2023-07-24T18:54:04","slug":"akademiacmm-widmo-brockenu-charakterystyka","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109","title":{"rendered":"#AkademiaCMM &#8211; Widmo Brockenu &#8211; charakterystyka."},"content":{"rendered":"\n<p><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading has-medium-font-size\"><strong><strong>Widmo Brockenu \u2013 charakterystyka.<\/strong><\/strong><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-post-date\"><time datetime=\"2023-07-24T20:54:03+02:00\">24 lipca 2023<\/time><\/div>\n\n<p>Opracowanie: dr Marcin Kolonko, IMGW-PIB CMM<\/p>\n\n<p style=\"text-align: justify;\">Raz po raz pras\u0119 obiega informacja, \u017ce kolejny raz kto\u015b ujrza\u0142 (albo nawet sfotografowa\u0142) zjawisko zwane od dw\u00f3ch stuleci widmem Brockenu (ang. Brocken spectre, niem. Brockengespenst). Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza najwy\u017cszej g\u00f3rze pasma Harz, le\u017c\u0105cej na dawnej granicy mi\u0119dzy Niemcami wschodnimi i zachodnimi. G\u00f3ry Harzu (\u0142agodne, z d\u0142ugimi, ma\u0142o stromymi podej\u015bciami) przypominaj\u0105 nieco nasze G\u00f3ry Izerskie i znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam s\u0142ynny Carl Friedrich Gauss wdra\u017ca\u0142 metod\u0119 pomiaru Ziemi z wykorzystaniem triangulacji, k\u0142ad\u0105c podwaliny pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geodezj\u0119. Na sam Brocken (1142 m npm) wyje\u017cd\u017ca kolej parowa i odwiedzaj\u0105 j\u0105 t\u0142umnie wczasowicze z pobliskich miejscowo\u015bci. Niezbyt daleko, na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od g\u00f3r Harzu znajduje si\u0119 te\u017c uniwersytecka Getynga (Gottingen).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" width=\"612\" height=\"408\" class=\"wp-image-35110 aligncenter\" src=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-kolej-na-wolnym-powietrzu-drze-1.jpeg\" alt=\"Obraz zawieraj\u0105cy kolej, na wolnym powietrzu, drzewo, poci\u0105g\n\nOpis wygenerowany automatycznie\" srcset=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-kolej-na-wolnym-powietrzu-drze-1.jpeg 612w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-kolej-na-wolnym-powietrzu-drze-1-300x200.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 612px) 100vw, 612px\" \/> Lokomotywa parowa z wagonami wje\u017cd\u017caj\u0105ca na najwy\u017csz\u0105 g\u00f3r\u0119 Harzu \u2013 Brocken. \u0179r\u00f3d\u0142o: iStock.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Wr\u00f3\u0107my jednak do widma Brockenu. Pojawia si\u0119 ono, gdy S\u0142o\u0144ce jest niewysoko nad horyzontem a rzutowany cie\u0144 g\u00f3rskiego w\u0119drowca trafia na \u201eekran\u201d z\u0142o\u017cony z mg\u0142y i drobnych kropelek wody zawieszonej w punkcie przeciws\u0142onecznym. W\u0119drowiec ma tylko jeden taki punkt, st\u0105d nie mo\u017ce ogl\u0105da\u0107 widma Brockenu innych os\u00f3b, a jedynie swoje. Widoczny jest dla niego jego w\u0142asny cie\u0144 oraz gloria \u2013 czyli koncentryczne, barwne pier\u015bcienie, kt\u00f3re powstaj\u0105 wskutek rozszczepienia (dyfrakcji) \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego na obserwatorze. Widmo poza g\u00f3rami, czy wysokimi obiektami (jak np. most Golden Gate w San Francisco) ogl\u0105da\u0107 mo\u017cemy czasem tak\u017ce z samolotu. Warunkiem jest niewielka wysoko\u015b\u0107 S\u0142o\u0144ca nad horyzontem i odpowiednia pogoda \u2013 chmury poni\u017cej obserwatora.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" width=\"822\" height=\"463\" class=\"wp-image-35111 aligncenter\" src=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-tekst-niebo-gora-projekt-graf-1.jpeg\" alt=\"Obraz zawieraj\u0105cy tekst, niebo, g\u00f3ra, projekt graficzny\n\nOpis wygenerowany automatycznie\" srcset=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-tekst-niebo-gora-projekt-graf-1.jpeg 822w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-tekst-niebo-gora-projekt-graf-1-300x169.jpeg 300w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-tekst-niebo-gora-projekt-graf-1-768x433.jpeg 768w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-tekst-niebo-gora-projekt-graf-1-800x450.jpeg 800w\" sizes=\"(max-width: 822px) 100vw, 822px\" \/> Zasada powstawania widma Brockenu. \u0179r\u00f3d\u0142o: K. Nienartowicz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W polskich \u015brodowiskach g\u00f3rskich widmo Brockenu okre\u015blane jest tak\u017ce jako mamid\u0142o (gdy\u017c rzutowany, daleki cie\u0144 wydaje si\u0119 by\u0107 niewsp\u00f3\u0142miernie powi\u0119kszony), a jeden z dzia\u0142aczy Polski mi\u0119dzywojennej, Jan Alfred Szczepa\u0144ski, uku\u0142 przes\u0105d, i\u017c ujrzenie widma w g\u00f3rach sprowadza na \u015bmia\u0142ka nieszcz\u0119\u015bcie (\u015bmier\u0107 w g\u00f3rach). Jednak trzykrotne \u201ezaliczenie\u201d mamid\u0142a odczynia ten \u201eurok\u201d. S\u0105 osoby (jak cho\u0107by bloger Karol Nienartowicz), kt\u00f3re widmo Brockenu dostrzeg\u0142y dziesi\u0105tki razy, i jeszcze je udokumentowa\u0142y zdj\u0119ciami. Zazwyczaj wida\u0107 je w g\u00f3rach, gdy\u017c tam s\u0105 sprzyjaj\u0105ce warunki do jego powstania i zauwa\u017cenia. Wspomnian\u0105 kl\u0105tw\u0119 \u015bmierci g\u00f3rskiej zwi\u0105zan\u0105 z ujrzeniem widma cytuje te\u017c \u201eWielka Encyklopedia Tatrza\u0144ska\u201d Zofii i Witolda Paryskich.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" width=\"782\" height=\"536\" class=\"wp-image-35112 aligncenter\" src=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-chmura-niebo-na-wolnym-powietr-1.jpeg\" alt=\"Obraz zawieraj\u0105cy chmura, niebo, na wolnym powietrzu, pochmurna pogoda\n\nOpis wygenerowany automatycznie\" srcset=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-chmura-niebo-na-wolnym-powietr-1.jpeg 782w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-chmura-niebo-na-wolnym-powietr-1-300x206.jpeg 300w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-chmura-niebo-na-wolnym-powietr-1-768x526.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 782px) 100vw, 782px\" \/> Gloria wok\u00f3\u0142 lec\u0105cego samolotu. \u0179r\u00f3d\u0142o: Reeftraveler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gloria jest nieco r\u00f3\u017cnym zjawiskiem od wie\u0144ca, otacza j\u0105 cz\u0119sto bia\u0142a t\u0119cza (je\u015bli mg\u0142a jest blisko). Pochodzi od przech\u0142odzonych kropel wody w chmurach, o rozmiarach kilkunastu mikrometr\u00f3w (milionowych cz\u0119\u015bci metra). Gloria powstaje bezpo\u015brednio przy rozproszeniu \u015bwiat\u0142a do ty\u0142u (M. Minnaert). \u015awiat\u0142o od glorii jest silnie spolaryzowane, a zewn\u0119trzne jej pier\u015bcienie s\u0105 wyra\u017anie ja\u015bniejsze. Jest to zjawisko czysto optyczne, mo\u017cna je te\u017c zasymulowa\u0107 w \u015bwietle reflektor\u00f3w samochodowych, czy latarni ulicznych. Na podstawie zdj\u0119cia glorii z samolotu mo\u017cna stwierdzi\u0107, w kt\u00f3rej jego cz\u0119\u015bci siedzia\u0142 autor zdj\u0119cia \u2013 aureola jest wycentrowana na fotografuj\u0105cym.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" width=\"255\" height=\"255\" class=\"wp-image-35113 aligncenter\" src=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-na-wolnym-powietrzu-pojazd-nie-1.jpeg\" alt=\"Obraz zawieraj\u0105cy na wolnym powietrzu, pojazd, niebo, droga\n\nOpis wygenerowany automatycznie\" srcset=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-na-wolnym-powietrzu-pojazd-nie-1.jpeg 255w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-na-wolnym-powietrzu-pojazd-nie-1-150x150.jpeg 150w\" sizes=\"(max-width: 255px) 100vw, 255px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rzutowanie cienia obserwatora w \u015bwietle reflektor\u00f3w samochodu pozwala \u201ezasymulowa\u0107\u201d natur\u0119 zjawiska widma Brockenu. \u0179r\u00f3d\u0142o: Bob Blaylock, Wikipedia.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mo\u017cna by rzec, \u017ce widmo Brockenu jest zjawiskiem z pogranicza meteorologii, optyki, geografii i \u015bwiata g\u00f3r \u2013 z uwagi na konteksty le\u017c\u0105ce w tych w\u0142a\u015bnie dziedzinach dzia\u0142alno\u015bci ludzkiej. Co do samej kl\u0105twy, to oczywi\u015bcie bardziej niebezpieczne w g\u00f3rach (zw\u0142aszcza w Tatrach) jest przeszacowanie swoich mo\u017cliwo\u015bci kondycyjnych, ubi\u00f3r nie dostosowany do warunk\u00f3w, niewystarczaj\u0105ca ilo\u015b\u0107 napoj\u00f3w, czy przekraczaj\u0105ce mo\u017cliwo\u015bci trudno\u015bci techniczne na szlaku (cho\u0107by Orlej Perci, ale i np. na s\u0142owackiej Czerwonej \u0141awce). Na pewno wybieraj\u0105c si\u0119 na ca\u0142odniow\u0105 wycieczk\u0119 w g\u00f3ry warto sprawdzi\u0107 ostrze\u017cenia i prognoz\u0119 synoptyczn\u0105 pogody na najbli\u017csze godziny oraz w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci korzysta\u0107 z numerycznych modeli pogody IMGW-PIB.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" width=\"1024\" height=\"782\" class=\"wp-image-35114 aligncenter\" src=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-natura-tecza-niebo-rozmyte-o-1.jpeg\" alt=\"Obraz zawieraj\u0105cy natura, t\u0119cza, niebo, rozmyte\n\nOpis wygenerowany automatycznie\" srcset=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-natura-tecza-niebo-rozmyte-o-1.jpeg 1024w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-natura-tecza-niebo-rozmyte-o-1-300x229.jpeg 300w, https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-natura-tecza-niebo-rozmyte-o-1-768x587.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/> Na zdj\u0119ciu wykonanym z Golden Gate widoczne s\u0105 kolejne pier\u015bcienie glorii. \u0179r\u00f3d\u0142o: Brocken in a glory.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bibliografia:<\/p>\n<ol>\n<li style=\"text-align: justify;\">Witold i Zofia Paryscy, \u201eWielka Encyklopedia Tatrza\u0144ska\u201d.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">M. Minnaert \u201e\u015awiat\u0142o i barwa w przyrodzie\u201d.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">Karol Nienartowicz \u201eWidmo Brockenu w g\u00f3rach\u201d.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">iStock, Wikipedia polska i angielska.<\/li>\n<li style=\"text-align: justify;\">\u201eAstronomy\u201d, \u201eSky and Telescope\u201d \u2013 wydania internetowe.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\">Udost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Raz po raz pras\u0119 obiega informacja, \u017ce kolejny raz kto\u015b ujrza\u0142 (albo nawet sfotografowa\u0142) zjawisko zwane od dw\u00f3ch stuleci widmem Brockenu (ang. Brocken spectre, niem. Brockengespenst). Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza najwy\u017cszej g\u00f3rze pasma Harz, le\u017c\u0105cej na dawnej granicy mi\u0119dzy Niemcami wschodnimi i zachodnimi. G\u00f3ry Harzu (\u0142agodne, z d\u0142ugimi, ma\u0142o stromymi podej\u015bciami) przypominaj\u0105 nieco nasze G\u00f3ry Izerskie i znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam s\u0142ynny Carl Friedrich Gauss wdra\u017ca\u0142 metod\u0119 pomiaru Ziemi z wykorzystaniem triangulacji, k\u0142ad\u0105c podwaliny pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geodezj\u0119. Na sam Brocken (1142 m npm) wyje\u017cd\u017ca kolej parowa i odwiedzaj\u0105 j\u0105 t\u0142umnie wczasowicze z pobliskich miejscowo\u015bci. Niezbyt daleko, na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od g\u00f3r Harzu znajduje si\u0119 te\u017c uniwersytecka Getynga (Gottingen).<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":35114,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v19.5.1 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>#AkademiaCMM - Widmo Brockenu - charakterystyka. - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Raz po raz pras\u0119 obiega informacja, \u017ce kolejny raz kto\u015b ujrza\u0142 (albo nawet sfotografowa\u0142) zjawisko zwane od dw\u00f3ch stuleci widmem Brockenu (ang. Brocken spectre, niem. Brockengespenst). Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza najwy\u017cszej g\u00f3rze pasma Harz, le\u017c\u0105cej na dawnej granicy mi\u0119dzy Niemcami wschodnimi i zachodnimi. G\u00f3ry Harzu (\u0142agodne, z d\u0142ugimi, ma\u0142o stromymi podej\u015bciami) przypominaj\u0105 nieco nasze G\u00f3ry Izerskie i znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam s\u0142ynny Carl Friedrich Gauss wdra\u017ca\u0142 metod\u0119 pomiaru Ziemi z wykorzystaniem triangulacji, k\u0142ad\u0105c podwaliny pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geodezj\u0119. Na sam Brocken (1142 m npm) wyje\u017cd\u017ca kolej parowa i odwiedzaj\u0105 j\u0105 t\u0142umnie wczasowicze z pobliskich miejscowo\u015bci. Niezbyt daleko, na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od g\u00f3r Harzu znajduje si\u0119 te\u017c uniwersytecka Getynga (Gottingen).\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - Widmo Brockenu \u2013 charakterystyka.\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Raz po raz pras\u0119 obiega informacja, \u017ce kolejny raz kto\u015b ujrza\u0142 (albo nawet sfotografowa\u0142) zjawisko zwane od dw\u00f3ch stuleci widmem Brockenu (ang. Brocken spectre, niem. Brockengespenst). Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza najwy\u017cszej g\u00f3rze pasma Harz, le\u017c\u0105cej na dawnej granicy mi\u0119dzy Niemcami wschodnimi i zachodnimi. G\u00f3ry Harzu (\u0142agodne, z d\u0142ugimi, ma\u0142o stromymi podej\u015bciami) przypominaj\u0105 nieco nasze G\u00f3ry Izerskie i znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam s\u0142ynny Carl Friedrich Gauss wdra\u017ca\u0142 metod\u0119 pomiaru Ziemi z wykorzystaniem triangulacji, k\u0142ad\u0105c podwaliny pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geodezj\u0119. Na sam Brocken (1142 m npm) wyje\u017cd\u017ca kolej parowa i odwiedzaj\u0105 j\u0105 t\u0142umnie wczasowicze z pobliskich miejscowo\u015bci. Niezbyt daleko, na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od g\u00f3r Harzu znajduje si\u0119 te\u017c uniwersytecka Getynga (Gottingen).\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-07-24T18:54:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-natura-tecza-niebo-rozmyte-o-1.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1024\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"782\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - Widmo Brockenu \u2013 charakterystyka.\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"W pracy opisano metodologi\u0119 i wyniki oceny skutk\u00f3w erupcji wulkanu Cumbre Vieja na Wyspach Kanaryjskich Raz po raz pras\u0119 obiega informacja, \u017ce kolejny raz kto\u015b ujrza\u0142 (albo nawet sfotografowa\u0142) zjawisko zwane od dw\u00f3ch stuleci widmem Brockenu (ang. Brocken spectre, niem. Brockengespenst). Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza najwy\u017cszej g\u00f3rze pasma Harz, le\u017c\u0105cej na dawnej granicy mi\u0119dzy Niemcami wschodnimi i zachodnimi. G\u00f3ry Harzu (\u0142agodne, z d\u0142ugimi, ma\u0142o stromymi podej\u015bciami) przypominaj\u0105 nieco nasze G\u00f3ry Izerskie i znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam s\u0142ynny Carl Friedrich Gauss wdra\u017ca\u0142 metod\u0119 pomiaru Ziemi z wykorzystaniem triangulacji, k\u0142ad\u0105c podwaliny pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geodezj\u0119. Na sam Brocken (1142 m npm) wyje\u017cd\u017ca kolej parowa i odwiedzaj\u0105 j\u0105 t\u0142umnie wczasowicze z pobliskich miejscowo\u015bci. Niezbyt daleko, na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od g\u00f3r Harzu znajduje si\u0119 te\u017c uniwersytecka Getynga (Gottingen).koniec 2021 roku.Dane meteorologiczne konieczne do pracy modelu dyspersji uzyskano przy zastosowaniu techniki lagged-ensemble.Wst\u0119pn\u0105 analiz\u0119 dyspersji emitowanych zanieczyszcze\u0144 przeprowadzono z wykorzystaniem modelu trajektorii, w uj\u0119ciu lagran\u017cowskim.Do oszacowania d\u0142ugoterminowych skutk\u00f3w erupcji, zw\u0142aszcza depozycji i st\u0119\u017cenia w powietrzu py\u0142u wulkanicznego wykorzystano autorski model dyspersji ska\u017ce\u0144 w uj\u0119ciu polowym (eulerowskim).\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-natura-tecza-niebo-rozmyte-o-1.jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109\",\"name\":\"#AkademiaCMM - Widmo Brockenu - charakterystyka. - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-07-24T18:54:03+00:00\",\"dateModified\":\"2023-07-24T18:54:04+00:00\",\"description\":\"Raz po raz pras\u0119 obiega informacja, \u017ce kolejny raz kto\u015b ujrza\u0142 (albo nawet sfotografowa\u0142) zjawisko zwane od dw\u00f3ch stuleci widmem Brockenu (ang. Brocken spectre, niem. Brockengespenst). Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza najwy\u017cszej g\u00f3rze pasma Harz, le\u017c\u0105cej na dawnej granicy mi\u0119dzy Niemcami wschodnimi i zachodnimi. G\u00f3ry Harzu (\u0142agodne, z d\u0142ugimi, ma\u0142o stromymi podej\u015bciami) przypominaj\u0105 nieco nasze G\u00f3ry Izerskie i znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam s\u0142ynny Carl Friedrich Gauss wdra\u017ca\u0142 metod\u0119 pomiaru Ziemi z wykorzystaniem triangulacji, k\u0142ad\u0105c podwaliny pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geodezj\u0119. Na sam Brocken (1142 m npm) wyje\u017cd\u017ca kolej parowa i odwiedzaj\u0105 j\u0105 t\u0142umnie wczasowicze z pobliskich miejscowo\u015bci. Niezbyt daleko, na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od g\u00f3r Harzu znajduje si\u0119 te\u017c uniwersytecka Getynga (Gottingen).\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM &#8211; Widmo Brockenu &#8211; charakterystyka.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - Widmo Brockenu - charakterystyka. - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Raz po raz pras\u0119 obiega informacja, \u017ce kolejny raz kto\u015b ujrza\u0142 (albo nawet sfotografowa\u0142) zjawisko zwane od dw\u00f3ch stuleci widmem Brockenu (ang. Brocken spectre, niem. Brockengespenst). Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza najwy\u017cszej g\u00f3rze pasma Harz, le\u017c\u0105cej na dawnej granicy mi\u0119dzy Niemcami wschodnimi i zachodnimi. G\u00f3ry Harzu (\u0142agodne, z d\u0142ugimi, ma\u0142o stromymi podej\u015bciami) przypominaj\u0105 nieco nasze G\u00f3ry Izerskie i znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam s\u0142ynny Carl Friedrich Gauss wdra\u017ca\u0142 metod\u0119 pomiaru Ziemi z wykorzystaniem triangulacji, k\u0142ad\u0105c podwaliny pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geodezj\u0119. Na sam Brocken (1142 m npm) wyje\u017cd\u017ca kolej parowa i odwiedzaj\u0105 j\u0105 t\u0142umnie wczasowicze z pobliskich miejscowo\u015bci. Niezbyt daleko, na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od g\u00f3r Harzu znajduje si\u0119 te\u017c uniwersytecka Getynga (Gottingen).","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - Widmo Brockenu \u2013 charakterystyka.","og_description":"Raz po raz pras\u0119 obiega informacja, \u017ce kolejny raz kto\u015b ujrza\u0142 (albo nawet sfotografowa\u0142) zjawisko zwane od dw\u00f3ch stuleci widmem Brockenu (ang. Brocken spectre, niem. Brockengespenst). Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza najwy\u017cszej g\u00f3rze pasma Harz, le\u017c\u0105cej na dawnej granicy mi\u0119dzy Niemcami wschodnimi i zachodnimi. G\u00f3ry Harzu (\u0142agodne, z d\u0142ugimi, ma\u0142o stromymi podej\u015bciami) przypominaj\u0105 nieco nasze G\u00f3ry Izerskie i znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam s\u0142ynny Carl Friedrich Gauss wdra\u017ca\u0142 metod\u0119 pomiaru Ziemi z wykorzystaniem triangulacji, k\u0142ad\u0105c podwaliny pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geodezj\u0119. Na sam Brocken (1142 m npm) wyje\u017cd\u017ca kolej parowa i odwiedzaj\u0105 j\u0105 t\u0142umnie wczasowicze z pobliskich miejscowo\u015bci. Niezbyt daleko, na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od g\u00f3r Harzu znajduje si\u0119 te\u017c uniwersytecka Getynga (Gottingen).","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-07-24T18:54:04+00:00","og_image":[{"width":1024,"height":782,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-natura-tecza-niebo-rozmyte-o-1.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - Widmo Brockenu \u2013 charakterystyka.","twitter_description":"W pracy opisano metodologi\u0119 i wyniki oceny skutk\u00f3w erupcji wulkanu Cumbre Vieja na Wyspach Kanaryjskich Raz po raz pras\u0119 obiega informacja, \u017ce kolejny raz kto\u015b ujrza\u0142 (albo nawet sfotografowa\u0142) zjawisko zwane od dw\u00f3ch stuleci widmem Brockenu (ang. Brocken spectre, niem. Brockengespenst). Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza najwy\u017cszej g\u00f3rze pasma Harz, le\u017c\u0105cej na dawnej granicy mi\u0119dzy Niemcami wschodnimi i zachodnimi. G\u00f3ry Harzu (\u0142agodne, z d\u0142ugimi, ma\u0142o stromymi podej\u015bciami) przypominaj\u0105 nieco nasze G\u00f3ry Izerskie i znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam s\u0142ynny Carl Friedrich Gauss wdra\u017ca\u0142 metod\u0119 pomiaru Ziemi z wykorzystaniem triangulacji, k\u0142ad\u0105c podwaliny pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geodezj\u0119. Na sam Brocken (1142 m npm) wyje\u017cd\u017ca kolej parowa i odwiedzaj\u0105 j\u0105 t\u0142umnie wczasowicze z pobliskich miejscowo\u015bci. Niezbyt daleko, na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od g\u00f3r Harzu znajduje si\u0119 te\u017c uniwersytecka Getynga (Gottingen).koniec 2021 roku.Dane meteorologiczne konieczne do pracy modelu dyspersji uzyskano przy zastosowaniu techniki lagged-ensemble.Wst\u0119pn\u0105 analiz\u0119 dyspersji emitowanych zanieczyszcze\u0144 przeprowadzono z wykorzystaniem modelu trajektorii, w uj\u0119ciu lagran\u017cowskim.Do oszacowania d\u0142ugoterminowych skutk\u00f3w erupcji, zw\u0142aszcza depozycji i st\u0119\u017cenia w powietrzu py\u0142u wulkanicznego wykorzystano autorski model dyspersji ska\u017ce\u0144 w uj\u0119ciu polowym (eulerowskim).","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/obraz-zawierajacy-natura-tecza-niebo-rozmyte-o-1.jpeg","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109","name":"#AkademiaCMM - Widmo Brockenu - charakterystyka. - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-07-24T18:54:03+00:00","dateModified":"2023-07-24T18:54:04+00:00","description":"Raz po raz pras\u0119 obiega informacja, \u017ce kolejny raz kto\u015b ujrza\u0142 (albo nawet sfotografowa\u0142) zjawisko zwane od dw\u00f3ch stuleci widmem Brockenu (ang. Brocken spectre, niem. Brockengespenst). Swoj\u0105 nazw\u0119 zawdzi\u0119cza najwy\u017cszej g\u00f3rze pasma Harz, le\u017c\u0105cej na dawnej granicy mi\u0119dzy Niemcami wschodnimi i zachodnimi. G\u00f3ry Harzu (\u0142agodne, z d\u0142ugimi, ma\u0142o stromymi podej\u015bciami) przypominaj\u0105 nieco nasze G\u00f3ry Izerskie i znane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c z tego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie tam s\u0142ynny Carl Friedrich Gauss wdra\u017ca\u0142 metod\u0119 pomiaru Ziemi z wykorzystaniem triangulacji, k\u0142ad\u0105c podwaliny pod wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 geodezj\u0119. Na sam Brocken (1142 m npm) wyje\u017cd\u017ca kolej parowa i odwiedzaj\u0105 j\u0105 t\u0142umnie wczasowicze z pobliskich miejscowo\u015bci. Niezbyt daleko, na po\u0142udniowy wsch\u00f3d od g\u00f3r Harzu znajduje si\u0119 te\u017c uniwersytecka Getynga (Gottingen).","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=35109#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM &#8211; Widmo Brockenu &#8211; charakterystyka."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/35109"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35109"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/35109\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35115,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/35109\/revisions\/35115"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35109"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}