<\/p>\n\n\n\n
Opracowanie: dr Grzegorz Duniec CMM IMGW-PIB<\/em><\/p>\n\n\n\n<\/p>\n\n\n\n\n<\/p>\n<\/p>\nPrzebieg cz\u0119\u015bciowego za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego. \u0179r\u00f3d\u0142o: Almanach astronomiczny 2023, PTA, 2022.<\/p>\nJak powstaje za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca <\/strong><\/p>\nPrzy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca: A <\/em>\u2014 ca\u0142kowite, B <\/em>\u2014 cz\u0119\u015bciowe, C \u2013 p\u00f3\u0142cieniowe, \u017ar\u00f3d\u0142o: Konrad Rudnicki, Astronomia dla kl. IV LO i Technikum i Liceum zawodowego, WSiP, 1988, Wydanie XV, wersja zmodyfikowana.<\/p>\nNa gruncie optyki geometrycznej mechanizm powstawania cienia i p\u00f3\u0142cienia jest bardzo prosty. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce o\u015bwietla\u0107 b\u0119dziemy cia\u0142o kuliste (w rzeczywisto\u015bci mo\u017ce to by\u0107 cia\u0142o o dowolnym kszta\u0142cie) \u017ar\u00f3d\u0142em, kt\u00f3rego rozmiary s\u0105 wi\u0119ksze od o\u015bwietlanego cia\u0142a. Po przeciwnej stronie \u017ar\u00f3d\u0142a, za kul\u0105 powstanie obszar, w kt\u00f3rym b\u0119dzie panowa\u0142a ciemno\u015b\u0107. Obszar, do kt\u00f3rego nie b\u0119d\u0105 dociera\u0142y \u017cadne promienie s\u0142oneczne[1]<\/a><\/sup>, jest ograniczony prostymi stycznymi do powierzchni kulistej cia\u0142a. Rejon ten nazywa\u0107 b\u0119dzie obszarem cienia. \u0179r\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a emitowane jest w przestrze\u0144 we wszystkich kierunkach, zatem p\u0119k prostych stycznych do powierzchni o\u015bwietlanego cia\u0142a utworzy sto\u017cek. Styczne do powierzchni o\u015bwietlanego cia\u0142a stanowi\u0105 tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka. Poniewa\u017c wewn\u0105trz tego obszaru nie docieraj\u0105 promienie s\u0142oneczne i jest tam po prostu ciemno, dlatego sto\u017cek ten nazywamy sto\u017ckiem cienia. Wierzcho\u0142ek sto\u017cka znajdzie si\u0119 po przeciwnej stronie \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\nProwadz\u0105c ze \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a proste, symbolizuj\u0105ce rozchodz\u0105ce si\u0119 \u015bwiat\u0142o, b\u0119d\u0105ce stycznymi wewn\u0119trznymi, utworz\u0105 one pewien obszar, do kt\u00f3rego, b\u0119d\u0105 dociera\u0142y promienie \u015bwiat\u0142a wyemitowane przez niekt\u00f3re punkty \u017ar\u00f3d\u0142a. Taki obszar nazywamy p\u00f3\u0142cieniem. Styczne wewn\u0119trzne stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 natomiast tworz\u0105ce sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia. Wierzcho\u0142ek sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia znajduje si\u0119 mi\u0119dzy \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a a o\u015bwietlonym cia\u0142em.<\/p>\n<\/p>\nRysunek schematyczny cienia Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca, C <\/em>\u2014 sto\u017cki cienia ca\u0142kowitego, P <\/em>\u2014 sto\u017cki p\u00f3\u0142cienia. Obserwator znajduj\u0105cy si\u0119 w punkcie E <\/em>nie widzia\u0142by w og\u00f3le S\u0142o\u0144ca. Dla obserwatora w punkcie F <\/em>by\u0142aby niewidoczna tylko cz\u0119\u015b\u0107 S\u0142o\u0144ca le\u017c\u0105ca ponad lini\u0105 przerywan\u0105. Obserwator znajduj\u0105cy si\u0119 na zewn\u0105trz sto\u017ck\u00f3w, np. w punkcie G <\/em>widzi ca\u0142e S\u0142o\u0144ce. \u0179r\u00f3d\u0142o: Konrad Rudnicki, Astronomia dla kl. IV LO i Technikum i Liceum zawodowego, WSiP, 1988, Wydanie XV, wersja zmodyfikowana.<\/p>\nAby mog\u0142o zaistnie\u0107 za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca, nasz naturalny satelita musi by\u0107 fazie pe\u0142ni i znajdowa\u0107 si\u0119 w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego. D\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca podczas pe\u0142ni musi r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptycznej w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego o mniej ni\u017c 9\u00b0 30′. Za\u0107mienie natomiast nie nast\u0105pi (za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe) gdy r\u00f3\u017cnica ta b\u0119dzie wi\u0119ksza od 12\u00b0 15′ [2].<\/p>\nWyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce rodzaje za\u0107mie\u0144:<\/p>\na) ca\u0142kowite;<\/p>\nb) cz\u0119\u015bciowe;<\/p>\nc) p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nKiedy podczas ruchu orbitalnego Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurzy si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi w\u00f3wczas wyst\u0119puje ca\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n<\/p>\nCa\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/index.php\/wiadomosci\/zacmienie-ksiezyca-juz-28-wrzesnia-2015-roku-1835.html<\/a><\/p>\nPrzy cz\u0119\u015bciowym zanurzeniu Ksi\u0119\u017cyca w sto\u017cku cienia Ziemi wyst\u0119puje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe.<\/p>\n<\/p>\nCz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/wiadomosci\/wyjatkowa-pelnia-super-ksiezyca-4090.html<\/a><\/p>\nNatomiast w sytuacji, kiedy Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 jedynie w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi w\u00f3wczas obserwator b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwacji za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego. Je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w p\u00f3\u0142cieniu, w\u00f3wczas obserwator zaobserwuje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nD\u0142ugo\u015b\u0107 sto\u017cka cienia Ziemi wynosi, przy \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca, 1384000 km. Ksi\u0119\u017cyc obiega Ziemi\u0119 po orbicie zbli\u017conej do elipsy, perturbowanej g\u0142\u00f3wnie przez S\u0142o\u0144ce, w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci 384402 km. W tej odleg\u0142o\u015bci \u015brednica sto\u017cka cienia Ziemi wynosi oko\u0142o 9200 km [2]. Oczywi\u015bcie s\u0105 to warto\u015bci otrzymane przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce Ziemia znajduje si\u0119 w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od S\u0142o\u0144ca, a Ksi\u0119\u017cyc w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi.<\/p>\n\u00a0<\/p>\nPrzebieg za\u0107mienia<\/strong><\/p>\nKsi\u0119\u017cyc poruszaj\u0105c si\u0119 po orbicie, kiedy jest w fazie pe\u0142ni i dodatkowo blisko jednego ze swoich w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych, w pewnej chwili, wejdzie w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Pocz\u0105tkowo b\u0119dzie to tylko kontakt z tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka, ale z up\u0142ywem czasu zacznie zanurza\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u0142cie\u0144. Pocz\u0105tkowo spadek jasno\u015bci Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie niezauwa\u017calny. Dopiero kiedy Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142y lub jego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zanurzy si\u0119 wewn\u0105trz sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia, obserwator spostrze\u017ce pociemnienie cz\u0119\u015bci tarczy ksi\u0119\u017cycowej, od strony sto\u017cka cienia Ziemi, do kt\u00f3rego zbli\u017ca si\u0119 Ksi\u0119\u017cyc. Kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie styka\u0142 si\u0119 od strony zewn\u0119trznej ze sto\u017ckiem cienia Ziemi, w\u00f3wczas jest I kontakt i rozpoczyna si\u0119 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Obserwator ziemski zauwa\u017cy, \u017ce na wschodnim obszarze tarczy ksi\u0119\u017cycowej pojawi si\u0119 ciemny obszar, kt\u00f3ry zacznie pokrywa\u0107 coraz to wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni ksi\u0119\u017cycowej, w miar\u0119 jak Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 zanurza\u0142 wewn\u0105trz sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe trwa do chwili II kontaktu, czy kiedy Ksi\u0119\u017cyc styka si\u0119 od strony wewn\u0119trznej sto\u017cka. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie ca\u0142kowite. Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienia ca\u0142kowite wyst\u0119puj\u0105 wtedy, kiedy orbita Ksi\u0119\u017cyca przecina \u015brodek przekroju sto\u017cka, czyli w wypadku za\u0107mienia centralnego. Maksymalna czy trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 1:40 [2]. Dok\u0142adny czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego zale\u017cy od odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca oraz Ksi\u0119\u017cyca od Ziemi. Za\u0107mienie ca\u0142kowite trwa do chwili III kontaktu, czyli momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc ponownie styka si\u0119 wewn\u0119trzne ze sto\u017ckiem cienia Ziemi. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe. Ksi\u0119\u017cyc rozpoczyna wynurzanie si\u0119 ze sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie to potrwa do chwili IV kontaktu, czy do momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 styka\u0142 zewn\u0119trznie ze sto\u017ckiem cienia. Jest to chwila, kiedy ko\u0144czy si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca. W dalszej drodze Ksi\u0119\u017cyc podr\u00f3\u017cuje przez sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia, wi\u0119c jest to za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa do chwili ca\u0142kowitego opuszczenia przez Ksi\u0119\u017cyc sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia.<\/p>\nZa\u0107mienie nie musi przebiega\u0107 przez wszystkie fazy. Przy za\u0107mieniu cz\u0119\u015bciowym Ksi\u0119\u017cyc najpierw zanurza si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu, a nast\u0119pnie tylko cz\u0119\u015bciowo zanurza si\u0119 w sto\u017cek cienia, po czym opuszcza sto\u017cek cienia i dalej porusza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia. W zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 za\u0107mieniu Ksi\u0119\u017cyc cz\u0119\u015bciowo zanurzy si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi i b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe. O ile za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca mo\u017ce by\u0107 obserwowane tylko w w\u0105skim obszarze kuli ziemskiej, o tyle za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca mo\u017ce by\u0107 obserwowany wsz\u0119dzie tam, gdzie nasz naturalny satelita znajduje si\u0119 nad horyzontem.<\/p>\nIle za\u0107mie\u0144 wyst\u0119puje w ci\u0105gu roku?<\/strong><\/p>\nW ci\u0105gu miesi\u0105ca synodycznego, a wi\u0119c czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy dwiema tymi samymi lunacjami, np. pe\u0142niami, S\u0142o\u0144ce przesuwa si\u0119 wzd\u0142u\u017c ekliptyki wzgl\u0119dem w\u0119z\u0142\u00f3w o 30\u00b040\u2019 (jest to warto\u015b\u0107 \u015brednia). \u0141uk ten jest kr\u00f3tszy od 24\u00b030\u2019. Z warunk\u00f3w wyst\u0119powania za\u0107mienia wiemy, \u017ce je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca jest wi\u0119ksza ni\u017c 12\u00b015\u2019 to za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe nie wyst\u0105pi. A wi\u0119c je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 12\u00b015\u2019, zar\u00f3wno w kierunku wschodnim jak i zachodnim od w\u0119z\u0142a to Ksi\u0119\u017cyc nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zanurzenia si\u0119 w sto\u017cek cienia Ziemi. Zatem \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 2*12\u00b015\u2019=24\u00b030\u2019. S\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca synodycznego zakre\u015bla \u0142uk wi\u0119kszy i to ponad 6\u00b0. Zatem z prostej geometrii wynika, \u017ce nie przy ka\u017cdym po\u0142o\u017ceniu Ksi\u0119\u017cyca w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a zajdzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Z prostych oblicze\u0144 wynika, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bredniego roku za\u0107mieniowego, czyli odst\u0119pu czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy przej\u015bciem S\u0142o\u0144ca przez ten sam w\u0119ze\u0142 orbity Ksi\u0119\u017cyca wynosi 346,62 dni [2]. Rok za\u0107mieniowy jest kr\u00f3tszy od roku zwrotnikowego, a to za spraw\u0105 poruszaj\u0105cych si\u0119 w kierunku wstecznym w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych Ksi\u0119\u017cyca[2]<\/a><\/sup>. Zatem je\u017celi w ci\u0105gu roku kalendarzowego S\u0142o\u0144ce przejdzie trzykrotnie przez w\u0119ze\u0142 orbity ksi\u0119\u017cycowej to w\u00f3wczas mog\u0105 zaj\u015b\u0107 a\u017c trzy za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe. Ale mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 taki rok, w kt\u00f3rym nie wyst\u0105pi \u017cadne za\u0107mienie.<\/p>\nJe\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\nPrzeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/p>\n\n\n\n\n
<\/p>\n
Przebieg cz\u0119\u015bciowego za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego. \u0179r\u00f3d\u0142o: Almanach astronomiczny 2023, PTA, 2022.<\/p>\n
Jak powstaje za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca <\/strong><\/p>\nPrzy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca: A <\/em>\u2014 ca\u0142kowite, B <\/em>\u2014 cz\u0119\u015bciowe, C \u2013 p\u00f3\u0142cieniowe, \u017ar\u00f3d\u0142o: Konrad Rudnicki, Astronomia dla kl. IV LO i Technikum i Liceum zawodowego, WSiP, 1988, Wydanie XV, wersja zmodyfikowana.<\/p>\nNa gruncie optyki geometrycznej mechanizm powstawania cienia i p\u00f3\u0142cienia jest bardzo prosty. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce o\u015bwietla\u0107 b\u0119dziemy cia\u0142o kuliste (w rzeczywisto\u015bci mo\u017ce to by\u0107 cia\u0142o o dowolnym kszta\u0142cie) \u017ar\u00f3d\u0142em, kt\u00f3rego rozmiary s\u0105 wi\u0119ksze od o\u015bwietlanego cia\u0142a. Po przeciwnej stronie \u017ar\u00f3d\u0142a, za kul\u0105 powstanie obszar, w kt\u00f3rym b\u0119dzie panowa\u0142a ciemno\u015b\u0107. Obszar, do kt\u00f3rego nie b\u0119d\u0105 dociera\u0142y \u017cadne promienie s\u0142oneczne[1]<\/a><\/sup>, jest ograniczony prostymi stycznymi do powierzchni kulistej cia\u0142a. Rejon ten nazywa\u0107 b\u0119dzie obszarem cienia. \u0179r\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a emitowane jest w przestrze\u0144 we wszystkich kierunkach, zatem p\u0119k prostych stycznych do powierzchni o\u015bwietlanego cia\u0142a utworzy sto\u017cek. Styczne do powierzchni o\u015bwietlanego cia\u0142a stanowi\u0105 tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka. Poniewa\u017c wewn\u0105trz tego obszaru nie docieraj\u0105 promienie s\u0142oneczne i jest tam po prostu ciemno, dlatego sto\u017cek ten nazywamy sto\u017ckiem cienia. Wierzcho\u0142ek sto\u017cka znajdzie si\u0119 po przeciwnej stronie \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\nProwadz\u0105c ze \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a proste, symbolizuj\u0105ce rozchodz\u0105ce si\u0119 \u015bwiat\u0142o, b\u0119d\u0105ce stycznymi wewn\u0119trznymi, utworz\u0105 one pewien obszar, do kt\u00f3rego, b\u0119d\u0105 dociera\u0142y promienie \u015bwiat\u0142a wyemitowane przez niekt\u00f3re punkty \u017ar\u00f3d\u0142a. Taki obszar nazywamy p\u00f3\u0142cieniem. Styczne wewn\u0119trzne stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 natomiast tworz\u0105ce sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia. Wierzcho\u0142ek sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia znajduje si\u0119 mi\u0119dzy \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a a o\u015bwietlonym cia\u0142em.<\/p>\n<\/p>\nRysunek schematyczny cienia Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca, C <\/em>\u2014 sto\u017cki cienia ca\u0142kowitego, P <\/em>\u2014 sto\u017cki p\u00f3\u0142cienia. Obserwator znajduj\u0105cy si\u0119 w punkcie E <\/em>nie widzia\u0142by w og\u00f3le S\u0142o\u0144ca. Dla obserwatora w punkcie F <\/em>by\u0142aby niewidoczna tylko cz\u0119\u015b\u0107 S\u0142o\u0144ca le\u017c\u0105ca ponad lini\u0105 przerywan\u0105. Obserwator znajduj\u0105cy si\u0119 na zewn\u0105trz sto\u017ck\u00f3w, np. w punkcie G <\/em>widzi ca\u0142e S\u0142o\u0144ce. \u0179r\u00f3d\u0142o: Konrad Rudnicki, Astronomia dla kl. IV LO i Technikum i Liceum zawodowego, WSiP, 1988, Wydanie XV, wersja zmodyfikowana.<\/p>\nAby mog\u0142o zaistnie\u0107 za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca, nasz naturalny satelita musi by\u0107 fazie pe\u0142ni i znajdowa\u0107 si\u0119 w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego. D\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca podczas pe\u0142ni musi r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptycznej w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego o mniej ni\u017c 9\u00b0 30′. Za\u0107mienie natomiast nie nast\u0105pi (za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe) gdy r\u00f3\u017cnica ta b\u0119dzie wi\u0119ksza od 12\u00b0 15′ [2].<\/p>\nWyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce rodzaje za\u0107mie\u0144:<\/p>\na) ca\u0142kowite;<\/p>\nb) cz\u0119\u015bciowe;<\/p>\nc) p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nKiedy podczas ruchu orbitalnego Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurzy si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi w\u00f3wczas wyst\u0119puje ca\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n<\/p>\nCa\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/index.php\/wiadomosci\/zacmienie-ksiezyca-juz-28-wrzesnia-2015-roku-1835.html<\/a><\/p>\nPrzy cz\u0119\u015bciowym zanurzeniu Ksi\u0119\u017cyca w sto\u017cku cienia Ziemi wyst\u0119puje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe.<\/p>\n<\/p>\nCz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/wiadomosci\/wyjatkowa-pelnia-super-ksiezyca-4090.html<\/a><\/p>\nNatomiast w sytuacji, kiedy Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 jedynie w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi w\u00f3wczas obserwator b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwacji za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego. Je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w p\u00f3\u0142cieniu, w\u00f3wczas obserwator zaobserwuje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nD\u0142ugo\u015b\u0107 sto\u017cka cienia Ziemi wynosi, przy \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca, 1384000 km. Ksi\u0119\u017cyc obiega Ziemi\u0119 po orbicie zbli\u017conej do elipsy, perturbowanej g\u0142\u00f3wnie przez S\u0142o\u0144ce, w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci 384402 km. W tej odleg\u0142o\u015bci \u015brednica sto\u017cka cienia Ziemi wynosi oko\u0142o 9200 km [2]. Oczywi\u015bcie s\u0105 to warto\u015bci otrzymane przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce Ziemia znajduje si\u0119 w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od S\u0142o\u0144ca, a Ksi\u0119\u017cyc w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi.<\/p>\n\u00a0<\/p>\nPrzebieg za\u0107mienia<\/strong><\/p>\nKsi\u0119\u017cyc poruszaj\u0105c si\u0119 po orbicie, kiedy jest w fazie pe\u0142ni i dodatkowo blisko jednego ze swoich w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych, w pewnej chwili, wejdzie w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Pocz\u0105tkowo b\u0119dzie to tylko kontakt z tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka, ale z up\u0142ywem czasu zacznie zanurza\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u0142cie\u0144. Pocz\u0105tkowo spadek jasno\u015bci Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie niezauwa\u017calny. Dopiero kiedy Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142y lub jego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zanurzy si\u0119 wewn\u0105trz sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia, obserwator spostrze\u017ce pociemnienie cz\u0119\u015bci tarczy ksi\u0119\u017cycowej, od strony sto\u017cka cienia Ziemi, do kt\u00f3rego zbli\u017ca si\u0119 Ksi\u0119\u017cyc. Kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie styka\u0142 si\u0119 od strony zewn\u0119trznej ze sto\u017ckiem cienia Ziemi, w\u00f3wczas jest I kontakt i rozpoczyna si\u0119 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Obserwator ziemski zauwa\u017cy, \u017ce na wschodnim obszarze tarczy ksi\u0119\u017cycowej pojawi si\u0119 ciemny obszar, kt\u00f3ry zacznie pokrywa\u0107 coraz to wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni ksi\u0119\u017cycowej, w miar\u0119 jak Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 zanurza\u0142 wewn\u0105trz sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe trwa do chwili II kontaktu, czy kiedy Ksi\u0119\u017cyc styka si\u0119 od strony wewn\u0119trznej sto\u017cka. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie ca\u0142kowite. Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienia ca\u0142kowite wyst\u0119puj\u0105 wtedy, kiedy orbita Ksi\u0119\u017cyca przecina \u015brodek przekroju sto\u017cka, czyli w wypadku za\u0107mienia centralnego. Maksymalna czy trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 1:40 [2]. Dok\u0142adny czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego zale\u017cy od odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca oraz Ksi\u0119\u017cyca od Ziemi. Za\u0107mienie ca\u0142kowite trwa do chwili III kontaktu, czyli momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc ponownie styka si\u0119 wewn\u0119trzne ze sto\u017ckiem cienia Ziemi. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe. Ksi\u0119\u017cyc rozpoczyna wynurzanie si\u0119 ze sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie to potrwa do chwili IV kontaktu, czy do momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 styka\u0142 zewn\u0119trznie ze sto\u017ckiem cienia. Jest to chwila, kiedy ko\u0144czy si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca. W dalszej drodze Ksi\u0119\u017cyc podr\u00f3\u017cuje przez sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia, wi\u0119c jest to za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa do chwili ca\u0142kowitego opuszczenia przez Ksi\u0119\u017cyc sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia.<\/p>\nZa\u0107mienie nie musi przebiega\u0107 przez wszystkie fazy. Przy za\u0107mieniu cz\u0119\u015bciowym Ksi\u0119\u017cyc najpierw zanurza si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu, a nast\u0119pnie tylko cz\u0119\u015bciowo zanurza si\u0119 w sto\u017cek cienia, po czym opuszcza sto\u017cek cienia i dalej porusza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia. W zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 za\u0107mieniu Ksi\u0119\u017cyc cz\u0119\u015bciowo zanurzy si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi i b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe. O ile za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca mo\u017ce by\u0107 obserwowane tylko w w\u0105skim obszarze kuli ziemskiej, o tyle za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca mo\u017ce by\u0107 obserwowany wsz\u0119dzie tam, gdzie nasz naturalny satelita znajduje si\u0119 nad horyzontem.<\/p>\nIle za\u0107mie\u0144 wyst\u0119puje w ci\u0105gu roku?<\/strong><\/p>\nW ci\u0105gu miesi\u0105ca synodycznego, a wi\u0119c czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy dwiema tymi samymi lunacjami, np. pe\u0142niami, S\u0142o\u0144ce przesuwa si\u0119 wzd\u0142u\u017c ekliptyki wzgl\u0119dem w\u0119z\u0142\u00f3w o 30\u00b040\u2019 (jest to warto\u015b\u0107 \u015brednia). \u0141uk ten jest kr\u00f3tszy od 24\u00b030\u2019. Z warunk\u00f3w wyst\u0119powania za\u0107mienia wiemy, \u017ce je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca jest wi\u0119ksza ni\u017c 12\u00b015\u2019 to za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe nie wyst\u0105pi. A wi\u0119c je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 12\u00b015\u2019, zar\u00f3wno w kierunku wschodnim jak i zachodnim od w\u0119z\u0142a to Ksi\u0119\u017cyc nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zanurzenia si\u0119 w sto\u017cek cienia Ziemi. Zatem \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 2*12\u00b015\u2019=24\u00b030\u2019. S\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca synodycznego zakre\u015bla \u0142uk wi\u0119kszy i to ponad 6\u00b0. Zatem z prostej geometrii wynika, \u017ce nie przy ka\u017cdym po\u0142o\u017ceniu Ksi\u0119\u017cyca w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a zajdzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Z prostych oblicze\u0144 wynika, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bredniego roku za\u0107mieniowego, czyli odst\u0119pu czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy przej\u015bciem S\u0142o\u0144ca przez ten sam w\u0119ze\u0142 orbity Ksi\u0119\u017cyca wynosi 346,62 dni [2]. Rok za\u0107mieniowy jest kr\u00f3tszy od roku zwrotnikowego, a to za spraw\u0105 poruszaj\u0105cych si\u0119 w kierunku wstecznym w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych Ksi\u0119\u017cyca[2]<\/a><\/sup>. Zatem je\u017celi w ci\u0105gu roku kalendarzowego S\u0142o\u0144ce przejdzie trzykrotnie przez w\u0119ze\u0142 orbity ksi\u0119\u017cycowej to w\u00f3wczas mog\u0105 zaj\u015b\u0107 a\u017c trzy za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe. Ale mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 taki rok, w kt\u00f3rym nie wyst\u0105pi \u017cadne za\u0107mienie.<\/p>\nJe\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\nPrzeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.<\/p>\n
Za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca: A <\/em>\u2014 ca\u0142kowite, B <\/em>\u2014 cz\u0119\u015bciowe, C \u2013 p\u00f3\u0142cieniowe, \u017ar\u00f3d\u0142o: Konrad Rudnicki, Astronomia dla kl. IV LO i Technikum i Liceum zawodowego, WSiP, 1988, Wydanie XV, wersja zmodyfikowana.<\/p>\nNa gruncie optyki geometrycznej mechanizm powstawania cienia i p\u00f3\u0142cienia jest bardzo prosty. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce o\u015bwietla\u0107 b\u0119dziemy cia\u0142o kuliste (w rzeczywisto\u015bci mo\u017ce to by\u0107 cia\u0142o o dowolnym kszta\u0142cie) \u017ar\u00f3d\u0142em, kt\u00f3rego rozmiary s\u0105 wi\u0119ksze od o\u015bwietlanego cia\u0142a. Po przeciwnej stronie \u017ar\u00f3d\u0142a, za kul\u0105 powstanie obszar, w kt\u00f3rym b\u0119dzie panowa\u0142a ciemno\u015b\u0107. Obszar, do kt\u00f3rego nie b\u0119d\u0105 dociera\u0142y \u017cadne promienie s\u0142oneczne[1]<\/a><\/sup>, jest ograniczony prostymi stycznymi do powierzchni kulistej cia\u0142a. Rejon ten nazywa\u0107 b\u0119dzie obszarem cienia. \u0179r\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a emitowane jest w przestrze\u0144 we wszystkich kierunkach, zatem p\u0119k prostych stycznych do powierzchni o\u015bwietlanego cia\u0142a utworzy sto\u017cek. Styczne do powierzchni o\u015bwietlanego cia\u0142a stanowi\u0105 tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka. Poniewa\u017c wewn\u0105trz tego obszaru nie docieraj\u0105 promienie s\u0142oneczne i jest tam po prostu ciemno, dlatego sto\u017cek ten nazywamy sto\u017ckiem cienia. Wierzcho\u0142ek sto\u017cka znajdzie si\u0119 po przeciwnej stronie \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\nProwadz\u0105c ze \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a proste, symbolizuj\u0105ce rozchodz\u0105ce si\u0119 \u015bwiat\u0142o, b\u0119d\u0105ce stycznymi wewn\u0119trznymi, utworz\u0105 one pewien obszar, do kt\u00f3rego, b\u0119d\u0105 dociera\u0142y promienie \u015bwiat\u0142a wyemitowane przez niekt\u00f3re punkty \u017ar\u00f3d\u0142a. Taki obszar nazywamy p\u00f3\u0142cieniem. Styczne wewn\u0119trzne stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 natomiast tworz\u0105ce sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia. Wierzcho\u0142ek sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia znajduje si\u0119 mi\u0119dzy \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a a o\u015bwietlonym cia\u0142em.<\/p>\n<\/p>\nRysunek schematyczny cienia Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca, C <\/em>\u2014 sto\u017cki cienia ca\u0142kowitego, P <\/em>\u2014 sto\u017cki p\u00f3\u0142cienia. Obserwator znajduj\u0105cy si\u0119 w punkcie E <\/em>nie widzia\u0142by w og\u00f3le S\u0142o\u0144ca. Dla obserwatora w punkcie F <\/em>by\u0142aby niewidoczna tylko cz\u0119\u015b\u0107 S\u0142o\u0144ca le\u017c\u0105ca ponad lini\u0105 przerywan\u0105. Obserwator znajduj\u0105cy si\u0119 na zewn\u0105trz sto\u017ck\u00f3w, np. w punkcie G <\/em>widzi ca\u0142e S\u0142o\u0144ce. \u0179r\u00f3d\u0142o: Konrad Rudnicki, Astronomia dla kl. IV LO i Technikum i Liceum zawodowego, WSiP, 1988, Wydanie XV, wersja zmodyfikowana.<\/p>\nAby mog\u0142o zaistnie\u0107 za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca, nasz naturalny satelita musi by\u0107 fazie pe\u0142ni i znajdowa\u0107 si\u0119 w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego. D\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca podczas pe\u0142ni musi r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptycznej w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego o mniej ni\u017c 9\u00b0 30′. Za\u0107mienie natomiast nie nast\u0105pi (za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe) gdy r\u00f3\u017cnica ta b\u0119dzie wi\u0119ksza od 12\u00b0 15′ [2].<\/p>\nWyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce rodzaje za\u0107mie\u0144:<\/p>\na) ca\u0142kowite;<\/p>\nb) cz\u0119\u015bciowe;<\/p>\nc) p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nKiedy podczas ruchu orbitalnego Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurzy si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi w\u00f3wczas wyst\u0119puje ca\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n<\/p>\nCa\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/index.php\/wiadomosci\/zacmienie-ksiezyca-juz-28-wrzesnia-2015-roku-1835.html<\/a><\/p>\nPrzy cz\u0119\u015bciowym zanurzeniu Ksi\u0119\u017cyca w sto\u017cku cienia Ziemi wyst\u0119puje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe.<\/p>\n<\/p>\nCz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/wiadomosci\/wyjatkowa-pelnia-super-ksiezyca-4090.html<\/a><\/p>\nNatomiast w sytuacji, kiedy Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 jedynie w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi w\u00f3wczas obserwator b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwacji za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego. Je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w p\u00f3\u0142cieniu, w\u00f3wczas obserwator zaobserwuje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nD\u0142ugo\u015b\u0107 sto\u017cka cienia Ziemi wynosi, przy \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca, 1384000 km. Ksi\u0119\u017cyc obiega Ziemi\u0119 po orbicie zbli\u017conej do elipsy, perturbowanej g\u0142\u00f3wnie przez S\u0142o\u0144ce, w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci 384402 km. W tej odleg\u0142o\u015bci \u015brednica sto\u017cka cienia Ziemi wynosi oko\u0142o 9200 km [2]. Oczywi\u015bcie s\u0105 to warto\u015bci otrzymane przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce Ziemia znajduje si\u0119 w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od S\u0142o\u0144ca, a Ksi\u0119\u017cyc w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi.<\/p>\n\u00a0<\/p>\nPrzebieg za\u0107mienia<\/strong><\/p>\nKsi\u0119\u017cyc poruszaj\u0105c si\u0119 po orbicie, kiedy jest w fazie pe\u0142ni i dodatkowo blisko jednego ze swoich w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych, w pewnej chwili, wejdzie w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Pocz\u0105tkowo b\u0119dzie to tylko kontakt z tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka, ale z up\u0142ywem czasu zacznie zanurza\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u0142cie\u0144. Pocz\u0105tkowo spadek jasno\u015bci Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie niezauwa\u017calny. Dopiero kiedy Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142y lub jego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zanurzy si\u0119 wewn\u0105trz sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia, obserwator spostrze\u017ce pociemnienie cz\u0119\u015bci tarczy ksi\u0119\u017cycowej, od strony sto\u017cka cienia Ziemi, do kt\u00f3rego zbli\u017ca si\u0119 Ksi\u0119\u017cyc. Kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie styka\u0142 si\u0119 od strony zewn\u0119trznej ze sto\u017ckiem cienia Ziemi, w\u00f3wczas jest I kontakt i rozpoczyna si\u0119 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Obserwator ziemski zauwa\u017cy, \u017ce na wschodnim obszarze tarczy ksi\u0119\u017cycowej pojawi si\u0119 ciemny obszar, kt\u00f3ry zacznie pokrywa\u0107 coraz to wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni ksi\u0119\u017cycowej, w miar\u0119 jak Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 zanurza\u0142 wewn\u0105trz sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe trwa do chwili II kontaktu, czy kiedy Ksi\u0119\u017cyc styka si\u0119 od strony wewn\u0119trznej sto\u017cka. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie ca\u0142kowite. Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienia ca\u0142kowite wyst\u0119puj\u0105 wtedy, kiedy orbita Ksi\u0119\u017cyca przecina \u015brodek przekroju sto\u017cka, czyli w wypadku za\u0107mienia centralnego. Maksymalna czy trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 1:40 [2]. Dok\u0142adny czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego zale\u017cy od odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca oraz Ksi\u0119\u017cyca od Ziemi. Za\u0107mienie ca\u0142kowite trwa do chwili III kontaktu, czyli momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc ponownie styka si\u0119 wewn\u0119trzne ze sto\u017ckiem cienia Ziemi. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe. Ksi\u0119\u017cyc rozpoczyna wynurzanie si\u0119 ze sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie to potrwa do chwili IV kontaktu, czy do momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 styka\u0142 zewn\u0119trznie ze sto\u017ckiem cienia. Jest to chwila, kiedy ko\u0144czy si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca. W dalszej drodze Ksi\u0119\u017cyc podr\u00f3\u017cuje przez sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia, wi\u0119c jest to za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa do chwili ca\u0142kowitego opuszczenia przez Ksi\u0119\u017cyc sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia.<\/p>\nZa\u0107mienie nie musi przebiega\u0107 przez wszystkie fazy. Przy za\u0107mieniu cz\u0119\u015bciowym Ksi\u0119\u017cyc najpierw zanurza si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu, a nast\u0119pnie tylko cz\u0119\u015bciowo zanurza si\u0119 w sto\u017cek cienia, po czym opuszcza sto\u017cek cienia i dalej porusza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia. W zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 za\u0107mieniu Ksi\u0119\u017cyc cz\u0119\u015bciowo zanurzy si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi i b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe. O ile za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca mo\u017ce by\u0107 obserwowane tylko w w\u0105skim obszarze kuli ziemskiej, o tyle za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca mo\u017ce by\u0107 obserwowany wsz\u0119dzie tam, gdzie nasz naturalny satelita znajduje si\u0119 nad horyzontem.<\/p>\nIle za\u0107mie\u0144 wyst\u0119puje w ci\u0105gu roku?<\/strong><\/p>\nW ci\u0105gu miesi\u0105ca synodycznego, a wi\u0119c czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy dwiema tymi samymi lunacjami, np. pe\u0142niami, S\u0142o\u0144ce przesuwa si\u0119 wzd\u0142u\u017c ekliptyki wzgl\u0119dem w\u0119z\u0142\u00f3w o 30\u00b040\u2019 (jest to warto\u015b\u0107 \u015brednia). \u0141uk ten jest kr\u00f3tszy od 24\u00b030\u2019. Z warunk\u00f3w wyst\u0119powania za\u0107mienia wiemy, \u017ce je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca jest wi\u0119ksza ni\u017c 12\u00b015\u2019 to za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe nie wyst\u0105pi. A wi\u0119c je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 12\u00b015\u2019, zar\u00f3wno w kierunku wschodnim jak i zachodnim od w\u0119z\u0142a to Ksi\u0119\u017cyc nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zanurzenia si\u0119 w sto\u017cek cienia Ziemi. Zatem \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 2*12\u00b015\u2019=24\u00b030\u2019. S\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca synodycznego zakre\u015bla \u0142uk wi\u0119kszy i to ponad 6\u00b0. Zatem z prostej geometrii wynika, \u017ce nie przy ka\u017cdym po\u0142o\u017ceniu Ksi\u0119\u017cyca w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a zajdzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Z prostych oblicze\u0144 wynika, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bredniego roku za\u0107mieniowego, czyli odst\u0119pu czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy przej\u015bciem S\u0142o\u0144ca przez ten sam w\u0119ze\u0142 orbity Ksi\u0119\u017cyca wynosi 346,62 dni [2]. Rok za\u0107mieniowy jest kr\u00f3tszy od roku zwrotnikowego, a to za spraw\u0105 poruszaj\u0105cych si\u0119 w kierunku wstecznym w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych Ksi\u0119\u017cyca[2]<\/a><\/sup>. Zatem je\u017celi w ci\u0105gu roku kalendarzowego S\u0142o\u0144ce przejdzie trzykrotnie przez w\u0119ze\u0142 orbity ksi\u0119\u017cycowej to w\u00f3wczas mog\u0105 zaj\u015b\u0107 a\u017c trzy za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe. Ale mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 taki rok, w kt\u00f3rym nie wyst\u0105pi \u017cadne za\u0107mienie.<\/p>\nJe\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\nPrzeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Na gruncie optyki geometrycznej mechanizm powstawania cienia i p\u00f3\u0142cienia jest bardzo prosty. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce o\u015bwietla\u0107 b\u0119dziemy cia\u0142o kuliste (w rzeczywisto\u015bci mo\u017ce to by\u0107 cia\u0142o o dowolnym kszta\u0142cie) \u017ar\u00f3d\u0142em, kt\u00f3rego rozmiary s\u0105 wi\u0119ksze od o\u015bwietlanego cia\u0142a. Po przeciwnej stronie \u017ar\u00f3d\u0142a, za kul\u0105 powstanie obszar, w kt\u00f3rym b\u0119dzie panowa\u0142a ciemno\u015b\u0107. Obszar, do kt\u00f3rego nie b\u0119d\u0105 dociera\u0142y \u017cadne promienie s\u0142oneczne[1]<\/a><\/sup>, jest ograniczony prostymi stycznymi do powierzchni kulistej cia\u0142a. Rejon ten nazywa\u0107 b\u0119dzie obszarem cienia. \u0179r\u00f3d\u0142o \u015bwiat\u0142a emitowane jest w przestrze\u0144 we wszystkich kierunkach, zatem p\u0119k prostych stycznych do powierzchni o\u015bwietlanego cia\u0142a utworzy sto\u017cek. Styczne do powierzchni o\u015bwietlanego cia\u0142a stanowi\u0105 tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka. Poniewa\u017c wewn\u0105trz tego obszaru nie docieraj\u0105 promienie s\u0142oneczne i jest tam po prostu ciemno, dlatego sto\u017cek ten nazywamy sto\u017ckiem cienia. Wierzcho\u0142ek sto\u017cka znajdzie si\u0119 po przeciwnej stronie \u017ar\u00f3d\u0142a.<\/p>\nProwadz\u0105c ze \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a proste, symbolizuj\u0105ce rozchodz\u0105ce si\u0119 \u015bwiat\u0142o, b\u0119d\u0105ce stycznymi wewn\u0119trznymi, utworz\u0105 one pewien obszar, do kt\u00f3rego, b\u0119d\u0105 dociera\u0142y promienie \u015bwiat\u0142a wyemitowane przez niekt\u00f3re punkty \u017ar\u00f3d\u0142a. Taki obszar nazywamy p\u00f3\u0142cieniem. Styczne wewn\u0119trzne stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 natomiast tworz\u0105ce sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia. Wierzcho\u0142ek sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia znajduje si\u0119 mi\u0119dzy \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a a o\u015bwietlonym cia\u0142em.<\/p>\n<\/p>\nRysunek schematyczny cienia Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca, C <\/em>\u2014 sto\u017cki cienia ca\u0142kowitego, P <\/em>\u2014 sto\u017cki p\u00f3\u0142cienia. Obserwator znajduj\u0105cy si\u0119 w punkcie E <\/em>nie widzia\u0142by w og\u00f3le S\u0142o\u0144ca. Dla obserwatora w punkcie F <\/em>by\u0142aby niewidoczna tylko cz\u0119\u015b\u0107 S\u0142o\u0144ca le\u017c\u0105ca ponad lini\u0105 przerywan\u0105. Obserwator znajduj\u0105cy si\u0119 na zewn\u0105trz sto\u017ck\u00f3w, np. w punkcie G <\/em>widzi ca\u0142e S\u0142o\u0144ce. \u0179r\u00f3d\u0142o: Konrad Rudnicki, Astronomia dla kl. IV LO i Technikum i Liceum zawodowego, WSiP, 1988, Wydanie XV, wersja zmodyfikowana.<\/p>\nAby mog\u0142o zaistnie\u0107 za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca, nasz naturalny satelita musi by\u0107 fazie pe\u0142ni i znajdowa\u0107 si\u0119 w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego. D\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca podczas pe\u0142ni musi r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptycznej w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego o mniej ni\u017c 9\u00b0 30′. Za\u0107mienie natomiast nie nast\u0105pi (za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe) gdy r\u00f3\u017cnica ta b\u0119dzie wi\u0119ksza od 12\u00b0 15′ [2].<\/p>\nWyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce rodzaje za\u0107mie\u0144:<\/p>\na) ca\u0142kowite;<\/p>\nb) cz\u0119\u015bciowe;<\/p>\nc) p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nKiedy podczas ruchu orbitalnego Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurzy si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi w\u00f3wczas wyst\u0119puje ca\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n<\/p>\nCa\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/index.php\/wiadomosci\/zacmienie-ksiezyca-juz-28-wrzesnia-2015-roku-1835.html<\/a><\/p>\nPrzy cz\u0119\u015bciowym zanurzeniu Ksi\u0119\u017cyca w sto\u017cku cienia Ziemi wyst\u0119puje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe.<\/p>\n<\/p>\nCz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/wiadomosci\/wyjatkowa-pelnia-super-ksiezyca-4090.html<\/a><\/p>\nNatomiast w sytuacji, kiedy Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 jedynie w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi w\u00f3wczas obserwator b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwacji za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego. Je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w p\u00f3\u0142cieniu, w\u00f3wczas obserwator zaobserwuje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nD\u0142ugo\u015b\u0107 sto\u017cka cienia Ziemi wynosi, przy \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca, 1384000 km. Ksi\u0119\u017cyc obiega Ziemi\u0119 po orbicie zbli\u017conej do elipsy, perturbowanej g\u0142\u00f3wnie przez S\u0142o\u0144ce, w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci 384402 km. W tej odleg\u0142o\u015bci \u015brednica sto\u017cka cienia Ziemi wynosi oko\u0142o 9200 km [2]. Oczywi\u015bcie s\u0105 to warto\u015bci otrzymane przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce Ziemia znajduje si\u0119 w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od S\u0142o\u0144ca, a Ksi\u0119\u017cyc w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi.<\/p>\n\u00a0<\/p>\nPrzebieg za\u0107mienia<\/strong><\/p>\nKsi\u0119\u017cyc poruszaj\u0105c si\u0119 po orbicie, kiedy jest w fazie pe\u0142ni i dodatkowo blisko jednego ze swoich w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych, w pewnej chwili, wejdzie w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Pocz\u0105tkowo b\u0119dzie to tylko kontakt z tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka, ale z up\u0142ywem czasu zacznie zanurza\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u0142cie\u0144. Pocz\u0105tkowo spadek jasno\u015bci Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie niezauwa\u017calny. Dopiero kiedy Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142y lub jego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zanurzy si\u0119 wewn\u0105trz sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia, obserwator spostrze\u017ce pociemnienie cz\u0119\u015bci tarczy ksi\u0119\u017cycowej, od strony sto\u017cka cienia Ziemi, do kt\u00f3rego zbli\u017ca si\u0119 Ksi\u0119\u017cyc. Kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie styka\u0142 si\u0119 od strony zewn\u0119trznej ze sto\u017ckiem cienia Ziemi, w\u00f3wczas jest I kontakt i rozpoczyna si\u0119 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Obserwator ziemski zauwa\u017cy, \u017ce na wschodnim obszarze tarczy ksi\u0119\u017cycowej pojawi si\u0119 ciemny obszar, kt\u00f3ry zacznie pokrywa\u0107 coraz to wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni ksi\u0119\u017cycowej, w miar\u0119 jak Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 zanurza\u0142 wewn\u0105trz sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe trwa do chwili II kontaktu, czy kiedy Ksi\u0119\u017cyc styka si\u0119 od strony wewn\u0119trznej sto\u017cka. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie ca\u0142kowite. Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienia ca\u0142kowite wyst\u0119puj\u0105 wtedy, kiedy orbita Ksi\u0119\u017cyca przecina \u015brodek przekroju sto\u017cka, czyli w wypadku za\u0107mienia centralnego. Maksymalna czy trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 1:40 [2]. Dok\u0142adny czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego zale\u017cy od odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca oraz Ksi\u0119\u017cyca od Ziemi. Za\u0107mienie ca\u0142kowite trwa do chwili III kontaktu, czyli momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc ponownie styka si\u0119 wewn\u0119trzne ze sto\u017ckiem cienia Ziemi. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe. Ksi\u0119\u017cyc rozpoczyna wynurzanie si\u0119 ze sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie to potrwa do chwili IV kontaktu, czy do momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 styka\u0142 zewn\u0119trznie ze sto\u017ckiem cienia. Jest to chwila, kiedy ko\u0144czy si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca. W dalszej drodze Ksi\u0119\u017cyc podr\u00f3\u017cuje przez sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia, wi\u0119c jest to za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa do chwili ca\u0142kowitego opuszczenia przez Ksi\u0119\u017cyc sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia.<\/p>\nZa\u0107mienie nie musi przebiega\u0107 przez wszystkie fazy. Przy za\u0107mieniu cz\u0119\u015bciowym Ksi\u0119\u017cyc najpierw zanurza si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu, a nast\u0119pnie tylko cz\u0119\u015bciowo zanurza si\u0119 w sto\u017cek cienia, po czym opuszcza sto\u017cek cienia i dalej porusza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia. W zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 za\u0107mieniu Ksi\u0119\u017cyc cz\u0119\u015bciowo zanurzy si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi i b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe. O ile za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca mo\u017ce by\u0107 obserwowane tylko w w\u0105skim obszarze kuli ziemskiej, o tyle za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca mo\u017ce by\u0107 obserwowany wsz\u0119dzie tam, gdzie nasz naturalny satelita znajduje si\u0119 nad horyzontem.<\/p>\nIle za\u0107mie\u0144 wyst\u0119puje w ci\u0105gu roku?<\/strong><\/p>\nW ci\u0105gu miesi\u0105ca synodycznego, a wi\u0119c czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy dwiema tymi samymi lunacjami, np. pe\u0142niami, S\u0142o\u0144ce przesuwa si\u0119 wzd\u0142u\u017c ekliptyki wzgl\u0119dem w\u0119z\u0142\u00f3w o 30\u00b040\u2019 (jest to warto\u015b\u0107 \u015brednia). \u0141uk ten jest kr\u00f3tszy od 24\u00b030\u2019. Z warunk\u00f3w wyst\u0119powania za\u0107mienia wiemy, \u017ce je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca jest wi\u0119ksza ni\u017c 12\u00b015\u2019 to za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe nie wyst\u0105pi. A wi\u0119c je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 12\u00b015\u2019, zar\u00f3wno w kierunku wschodnim jak i zachodnim od w\u0119z\u0142a to Ksi\u0119\u017cyc nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zanurzenia si\u0119 w sto\u017cek cienia Ziemi. Zatem \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 2*12\u00b015\u2019=24\u00b030\u2019. S\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca synodycznego zakre\u015bla \u0142uk wi\u0119kszy i to ponad 6\u00b0. Zatem z prostej geometrii wynika, \u017ce nie przy ka\u017cdym po\u0142o\u017ceniu Ksi\u0119\u017cyca w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a zajdzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Z prostych oblicze\u0144 wynika, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bredniego roku za\u0107mieniowego, czyli odst\u0119pu czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy przej\u015bciem S\u0142o\u0144ca przez ten sam w\u0119ze\u0142 orbity Ksi\u0119\u017cyca wynosi 346,62 dni [2]. Rok za\u0107mieniowy jest kr\u00f3tszy od roku zwrotnikowego, a to za spraw\u0105 poruszaj\u0105cych si\u0119 w kierunku wstecznym w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych Ksi\u0119\u017cyca[2]<\/a><\/sup>. Zatem je\u017celi w ci\u0105gu roku kalendarzowego S\u0142o\u0144ce przejdzie trzykrotnie przez w\u0119ze\u0142 orbity ksi\u0119\u017cycowej to w\u00f3wczas mog\u0105 zaj\u015b\u0107 a\u017c trzy za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe. Ale mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 taki rok, w kt\u00f3rym nie wyst\u0105pi \u017cadne za\u0107mienie.<\/p>\nJe\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\nPrzeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Prowadz\u0105c ze \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a proste, symbolizuj\u0105ce rozchodz\u0105ce si\u0119 \u015bwiat\u0142o, b\u0119d\u0105ce stycznymi wewn\u0119trznymi, utworz\u0105 one pewien obszar, do kt\u00f3rego, b\u0119d\u0105 dociera\u0142y promienie \u015bwiat\u0142a wyemitowane przez niekt\u00f3re punkty \u017ar\u00f3d\u0142a. Taki obszar nazywamy p\u00f3\u0142cieniem. Styczne wewn\u0119trzne stanowi\u0107 b\u0119d\u0105 natomiast tworz\u0105ce sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia. Wierzcho\u0142ek sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia znajduje si\u0119 mi\u0119dzy \u017ar\u00f3d\u0142em \u015bwiat\u0142a a o\u015bwietlonym cia\u0142em.<\/p>\n
Rysunek schematyczny cienia Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca, C <\/em>\u2014 sto\u017cki cienia ca\u0142kowitego, P <\/em>\u2014 sto\u017cki p\u00f3\u0142cienia. Obserwator znajduj\u0105cy si\u0119 w punkcie E <\/em>nie widzia\u0142by w og\u00f3le S\u0142o\u0144ca. Dla obserwatora w punkcie F <\/em>by\u0142aby niewidoczna tylko cz\u0119\u015b\u0107 S\u0142o\u0144ca le\u017c\u0105ca ponad lini\u0105 przerywan\u0105. Obserwator znajduj\u0105cy si\u0119 na zewn\u0105trz sto\u017ck\u00f3w, np. w punkcie G <\/em>widzi ca\u0142e S\u0142o\u0144ce. \u0179r\u00f3d\u0142o: Konrad Rudnicki, Astronomia dla kl. IV LO i Technikum i Liceum zawodowego, WSiP, 1988, Wydanie XV, wersja zmodyfikowana.<\/p>\nAby mog\u0142o zaistnie\u0107 za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca, nasz naturalny satelita musi by\u0107 fazie pe\u0142ni i znajdowa\u0107 si\u0119 w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego. D\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca podczas pe\u0142ni musi r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptycznej w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego o mniej ni\u017c 9\u00b0 30′. Za\u0107mienie natomiast nie nast\u0105pi (za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe) gdy r\u00f3\u017cnica ta b\u0119dzie wi\u0119ksza od 12\u00b0 15′ [2].<\/p>\nWyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce rodzaje za\u0107mie\u0144:<\/p>\na) ca\u0142kowite;<\/p>\nb) cz\u0119\u015bciowe;<\/p>\nc) p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nKiedy podczas ruchu orbitalnego Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurzy si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi w\u00f3wczas wyst\u0119puje ca\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n<\/p>\nCa\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/index.php\/wiadomosci\/zacmienie-ksiezyca-juz-28-wrzesnia-2015-roku-1835.html<\/a><\/p>\nPrzy cz\u0119\u015bciowym zanurzeniu Ksi\u0119\u017cyca w sto\u017cku cienia Ziemi wyst\u0119puje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe.<\/p>\n<\/p>\nCz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/wiadomosci\/wyjatkowa-pelnia-super-ksiezyca-4090.html<\/a><\/p>\nNatomiast w sytuacji, kiedy Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 jedynie w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi w\u00f3wczas obserwator b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwacji za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego. Je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w p\u00f3\u0142cieniu, w\u00f3wczas obserwator zaobserwuje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nD\u0142ugo\u015b\u0107 sto\u017cka cienia Ziemi wynosi, przy \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca, 1384000 km. Ksi\u0119\u017cyc obiega Ziemi\u0119 po orbicie zbli\u017conej do elipsy, perturbowanej g\u0142\u00f3wnie przez S\u0142o\u0144ce, w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci 384402 km. W tej odleg\u0142o\u015bci \u015brednica sto\u017cka cienia Ziemi wynosi oko\u0142o 9200 km [2]. Oczywi\u015bcie s\u0105 to warto\u015bci otrzymane przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce Ziemia znajduje si\u0119 w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od S\u0142o\u0144ca, a Ksi\u0119\u017cyc w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi.<\/p>\n\u00a0<\/p>\nPrzebieg za\u0107mienia<\/strong><\/p>\nKsi\u0119\u017cyc poruszaj\u0105c si\u0119 po orbicie, kiedy jest w fazie pe\u0142ni i dodatkowo blisko jednego ze swoich w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych, w pewnej chwili, wejdzie w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Pocz\u0105tkowo b\u0119dzie to tylko kontakt z tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka, ale z up\u0142ywem czasu zacznie zanurza\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u0142cie\u0144. Pocz\u0105tkowo spadek jasno\u015bci Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie niezauwa\u017calny. Dopiero kiedy Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142y lub jego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zanurzy si\u0119 wewn\u0105trz sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia, obserwator spostrze\u017ce pociemnienie cz\u0119\u015bci tarczy ksi\u0119\u017cycowej, od strony sto\u017cka cienia Ziemi, do kt\u00f3rego zbli\u017ca si\u0119 Ksi\u0119\u017cyc. Kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie styka\u0142 si\u0119 od strony zewn\u0119trznej ze sto\u017ckiem cienia Ziemi, w\u00f3wczas jest I kontakt i rozpoczyna si\u0119 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Obserwator ziemski zauwa\u017cy, \u017ce na wschodnim obszarze tarczy ksi\u0119\u017cycowej pojawi si\u0119 ciemny obszar, kt\u00f3ry zacznie pokrywa\u0107 coraz to wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni ksi\u0119\u017cycowej, w miar\u0119 jak Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 zanurza\u0142 wewn\u0105trz sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe trwa do chwili II kontaktu, czy kiedy Ksi\u0119\u017cyc styka si\u0119 od strony wewn\u0119trznej sto\u017cka. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie ca\u0142kowite. Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienia ca\u0142kowite wyst\u0119puj\u0105 wtedy, kiedy orbita Ksi\u0119\u017cyca przecina \u015brodek przekroju sto\u017cka, czyli w wypadku za\u0107mienia centralnego. Maksymalna czy trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 1:40 [2]. Dok\u0142adny czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego zale\u017cy od odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca oraz Ksi\u0119\u017cyca od Ziemi. Za\u0107mienie ca\u0142kowite trwa do chwili III kontaktu, czyli momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc ponownie styka si\u0119 wewn\u0119trzne ze sto\u017ckiem cienia Ziemi. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe. Ksi\u0119\u017cyc rozpoczyna wynurzanie si\u0119 ze sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie to potrwa do chwili IV kontaktu, czy do momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 styka\u0142 zewn\u0119trznie ze sto\u017ckiem cienia. Jest to chwila, kiedy ko\u0144czy si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca. W dalszej drodze Ksi\u0119\u017cyc podr\u00f3\u017cuje przez sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia, wi\u0119c jest to za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa do chwili ca\u0142kowitego opuszczenia przez Ksi\u0119\u017cyc sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia.<\/p>\nZa\u0107mienie nie musi przebiega\u0107 przez wszystkie fazy. Przy za\u0107mieniu cz\u0119\u015bciowym Ksi\u0119\u017cyc najpierw zanurza si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu, a nast\u0119pnie tylko cz\u0119\u015bciowo zanurza si\u0119 w sto\u017cek cienia, po czym opuszcza sto\u017cek cienia i dalej porusza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia. W zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 za\u0107mieniu Ksi\u0119\u017cyc cz\u0119\u015bciowo zanurzy si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi i b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe. O ile za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca mo\u017ce by\u0107 obserwowane tylko w w\u0105skim obszarze kuli ziemskiej, o tyle za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca mo\u017ce by\u0107 obserwowany wsz\u0119dzie tam, gdzie nasz naturalny satelita znajduje si\u0119 nad horyzontem.<\/p>\nIle za\u0107mie\u0144 wyst\u0119puje w ci\u0105gu roku?<\/strong><\/p>\nW ci\u0105gu miesi\u0105ca synodycznego, a wi\u0119c czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy dwiema tymi samymi lunacjami, np. pe\u0142niami, S\u0142o\u0144ce przesuwa si\u0119 wzd\u0142u\u017c ekliptyki wzgl\u0119dem w\u0119z\u0142\u00f3w o 30\u00b040\u2019 (jest to warto\u015b\u0107 \u015brednia). \u0141uk ten jest kr\u00f3tszy od 24\u00b030\u2019. Z warunk\u00f3w wyst\u0119powania za\u0107mienia wiemy, \u017ce je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca jest wi\u0119ksza ni\u017c 12\u00b015\u2019 to za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe nie wyst\u0105pi. A wi\u0119c je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 12\u00b015\u2019, zar\u00f3wno w kierunku wschodnim jak i zachodnim od w\u0119z\u0142a to Ksi\u0119\u017cyc nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zanurzenia si\u0119 w sto\u017cek cienia Ziemi. Zatem \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 2*12\u00b015\u2019=24\u00b030\u2019. S\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca synodycznego zakre\u015bla \u0142uk wi\u0119kszy i to ponad 6\u00b0. Zatem z prostej geometrii wynika, \u017ce nie przy ka\u017cdym po\u0142o\u017ceniu Ksi\u0119\u017cyca w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a zajdzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Z prostych oblicze\u0144 wynika, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bredniego roku za\u0107mieniowego, czyli odst\u0119pu czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy przej\u015bciem S\u0142o\u0144ca przez ten sam w\u0119ze\u0142 orbity Ksi\u0119\u017cyca wynosi 346,62 dni [2]. Rok za\u0107mieniowy jest kr\u00f3tszy od roku zwrotnikowego, a to za spraw\u0105 poruszaj\u0105cych si\u0119 w kierunku wstecznym w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych Ksi\u0119\u017cyca[2]<\/a><\/sup>. Zatem je\u017celi w ci\u0105gu roku kalendarzowego S\u0142o\u0144ce przejdzie trzykrotnie przez w\u0119ze\u0142 orbity ksi\u0119\u017cycowej to w\u00f3wczas mog\u0105 zaj\u015b\u0107 a\u017c trzy za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe. Ale mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 taki rok, w kt\u00f3rym nie wyst\u0105pi \u017cadne za\u0107mienie.<\/p>\nJe\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\nPrzeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Aby mog\u0142o zaistnie\u0107 za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca, nasz naturalny satelita musi by\u0107 fazie pe\u0142ni i znajdowa\u0107 si\u0119 w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego. D\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca podczas pe\u0142ni musi r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptycznej w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego o mniej ni\u017c 9\u00b0 30′. Za\u0107mienie natomiast nie nast\u0105pi (za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe) gdy r\u00f3\u017cnica ta b\u0119dzie wi\u0119ksza od 12\u00b0 15′ [2].<\/p>\n
Wyr\u00f3\u017cniamy nast\u0119puj\u0105ce rodzaje za\u0107mie\u0144:<\/p>\n
a) ca\u0142kowite;<\/p>\n
b) cz\u0119\u015bciowe;<\/p>\n
c) p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n
Kiedy podczas ruchu orbitalnego Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurzy si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi w\u00f3wczas wyst\u0119puje ca\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca.<\/p>\n
Ca\u0142kowite za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/index.php\/wiadomosci\/zacmienie-ksiezyca-juz-28-wrzesnia-2015-roku-1835.html<\/a><\/p>\nPrzy cz\u0119\u015bciowym zanurzeniu Ksi\u0119\u017cyca w sto\u017cku cienia Ziemi wyst\u0119puje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe.<\/p>\n<\/p>\nCz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/wiadomosci\/wyjatkowa-pelnia-super-ksiezyca-4090.html<\/a><\/p>\nNatomiast w sytuacji, kiedy Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 jedynie w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi w\u00f3wczas obserwator b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwacji za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego. Je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w p\u00f3\u0142cieniu, w\u00f3wczas obserwator zaobserwuje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nD\u0142ugo\u015b\u0107 sto\u017cka cienia Ziemi wynosi, przy \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca, 1384000 km. Ksi\u0119\u017cyc obiega Ziemi\u0119 po orbicie zbli\u017conej do elipsy, perturbowanej g\u0142\u00f3wnie przez S\u0142o\u0144ce, w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci 384402 km. W tej odleg\u0142o\u015bci \u015brednica sto\u017cka cienia Ziemi wynosi oko\u0142o 9200 km [2]. Oczywi\u015bcie s\u0105 to warto\u015bci otrzymane przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce Ziemia znajduje si\u0119 w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od S\u0142o\u0144ca, a Ksi\u0119\u017cyc w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi.<\/p>\n\u00a0<\/p>\nPrzebieg za\u0107mienia<\/strong><\/p>\nKsi\u0119\u017cyc poruszaj\u0105c si\u0119 po orbicie, kiedy jest w fazie pe\u0142ni i dodatkowo blisko jednego ze swoich w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych, w pewnej chwili, wejdzie w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Pocz\u0105tkowo b\u0119dzie to tylko kontakt z tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka, ale z up\u0142ywem czasu zacznie zanurza\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u0142cie\u0144. Pocz\u0105tkowo spadek jasno\u015bci Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie niezauwa\u017calny. Dopiero kiedy Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142y lub jego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zanurzy si\u0119 wewn\u0105trz sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia, obserwator spostrze\u017ce pociemnienie cz\u0119\u015bci tarczy ksi\u0119\u017cycowej, od strony sto\u017cka cienia Ziemi, do kt\u00f3rego zbli\u017ca si\u0119 Ksi\u0119\u017cyc. Kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie styka\u0142 si\u0119 od strony zewn\u0119trznej ze sto\u017ckiem cienia Ziemi, w\u00f3wczas jest I kontakt i rozpoczyna si\u0119 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Obserwator ziemski zauwa\u017cy, \u017ce na wschodnim obszarze tarczy ksi\u0119\u017cycowej pojawi si\u0119 ciemny obszar, kt\u00f3ry zacznie pokrywa\u0107 coraz to wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni ksi\u0119\u017cycowej, w miar\u0119 jak Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 zanurza\u0142 wewn\u0105trz sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe trwa do chwili II kontaktu, czy kiedy Ksi\u0119\u017cyc styka si\u0119 od strony wewn\u0119trznej sto\u017cka. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie ca\u0142kowite. Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienia ca\u0142kowite wyst\u0119puj\u0105 wtedy, kiedy orbita Ksi\u0119\u017cyca przecina \u015brodek przekroju sto\u017cka, czyli w wypadku za\u0107mienia centralnego. Maksymalna czy trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 1:40 [2]. Dok\u0142adny czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego zale\u017cy od odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca oraz Ksi\u0119\u017cyca od Ziemi. Za\u0107mienie ca\u0142kowite trwa do chwili III kontaktu, czyli momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc ponownie styka si\u0119 wewn\u0119trzne ze sto\u017ckiem cienia Ziemi. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe. Ksi\u0119\u017cyc rozpoczyna wynurzanie si\u0119 ze sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie to potrwa do chwili IV kontaktu, czy do momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 styka\u0142 zewn\u0119trznie ze sto\u017ckiem cienia. Jest to chwila, kiedy ko\u0144czy si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca. W dalszej drodze Ksi\u0119\u017cyc podr\u00f3\u017cuje przez sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia, wi\u0119c jest to za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa do chwili ca\u0142kowitego opuszczenia przez Ksi\u0119\u017cyc sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia.<\/p>\nZa\u0107mienie nie musi przebiega\u0107 przez wszystkie fazy. Przy za\u0107mieniu cz\u0119\u015bciowym Ksi\u0119\u017cyc najpierw zanurza si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu, a nast\u0119pnie tylko cz\u0119\u015bciowo zanurza si\u0119 w sto\u017cek cienia, po czym opuszcza sto\u017cek cienia i dalej porusza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia. W zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 za\u0107mieniu Ksi\u0119\u017cyc cz\u0119\u015bciowo zanurzy si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi i b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe. O ile za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca mo\u017ce by\u0107 obserwowane tylko w w\u0105skim obszarze kuli ziemskiej, o tyle za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca mo\u017ce by\u0107 obserwowany wsz\u0119dzie tam, gdzie nasz naturalny satelita znajduje si\u0119 nad horyzontem.<\/p>\nIle za\u0107mie\u0144 wyst\u0119puje w ci\u0105gu roku?<\/strong><\/p>\nW ci\u0105gu miesi\u0105ca synodycznego, a wi\u0119c czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy dwiema tymi samymi lunacjami, np. pe\u0142niami, S\u0142o\u0144ce przesuwa si\u0119 wzd\u0142u\u017c ekliptyki wzgl\u0119dem w\u0119z\u0142\u00f3w o 30\u00b040\u2019 (jest to warto\u015b\u0107 \u015brednia). \u0141uk ten jest kr\u00f3tszy od 24\u00b030\u2019. Z warunk\u00f3w wyst\u0119powania za\u0107mienia wiemy, \u017ce je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca jest wi\u0119ksza ni\u017c 12\u00b015\u2019 to za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe nie wyst\u0105pi. A wi\u0119c je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 12\u00b015\u2019, zar\u00f3wno w kierunku wschodnim jak i zachodnim od w\u0119z\u0142a to Ksi\u0119\u017cyc nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zanurzenia si\u0119 w sto\u017cek cienia Ziemi. Zatem \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 2*12\u00b015\u2019=24\u00b030\u2019. S\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca synodycznego zakre\u015bla \u0142uk wi\u0119kszy i to ponad 6\u00b0. Zatem z prostej geometrii wynika, \u017ce nie przy ka\u017cdym po\u0142o\u017ceniu Ksi\u0119\u017cyca w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a zajdzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Z prostych oblicze\u0144 wynika, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bredniego roku za\u0107mieniowego, czyli odst\u0119pu czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy przej\u015bciem S\u0142o\u0144ca przez ten sam w\u0119ze\u0142 orbity Ksi\u0119\u017cyca wynosi 346,62 dni [2]. Rok za\u0107mieniowy jest kr\u00f3tszy od roku zwrotnikowego, a to za spraw\u0105 poruszaj\u0105cych si\u0119 w kierunku wstecznym w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych Ksi\u0119\u017cyca[2]<\/a><\/sup>. Zatem je\u017celi w ci\u0105gu roku kalendarzowego S\u0142o\u0144ce przejdzie trzykrotnie przez w\u0119ze\u0142 orbity ksi\u0119\u017cycowej to w\u00f3wczas mog\u0105 zaj\u015b\u0107 a\u017c trzy za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe. Ale mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 taki rok, w kt\u00f3rym nie wyst\u0105pi \u017cadne za\u0107mienie.<\/p>\nJe\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\nPrzeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Przy cz\u0119\u015bciowym zanurzeniu Ksi\u0119\u017cyca w sto\u017cku cienia Ziemi wyst\u0119puje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe.<\/p>\n
Cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.urania.edu.pl\/wiadomosci\/wyjatkowa-pelnia-super-ksiezyca-4090.html<\/a><\/p>\nNatomiast w sytuacji, kiedy Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 jedynie w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi w\u00f3wczas obserwator b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwacji za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego. Je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w p\u00f3\u0142cieniu, w\u00f3wczas obserwator zaobserwuje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\nD\u0142ugo\u015b\u0107 sto\u017cka cienia Ziemi wynosi, przy \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca, 1384000 km. Ksi\u0119\u017cyc obiega Ziemi\u0119 po orbicie zbli\u017conej do elipsy, perturbowanej g\u0142\u00f3wnie przez S\u0142o\u0144ce, w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci 384402 km. W tej odleg\u0142o\u015bci \u015brednica sto\u017cka cienia Ziemi wynosi oko\u0142o 9200 km [2]. Oczywi\u015bcie s\u0105 to warto\u015bci otrzymane przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce Ziemia znajduje si\u0119 w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od S\u0142o\u0144ca, a Ksi\u0119\u017cyc w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi.<\/p>\n\u00a0<\/p>\nPrzebieg za\u0107mienia<\/strong><\/p>\nKsi\u0119\u017cyc poruszaj\u0105c si\u0119 po orbicie, kiedy jest w fazie pe\u0142ni i dodatkowo blisko jednego ze swoich w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych, w pewnej chwili, wejdzie w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Pocz\u0105tkowo b\u0119dzie to tylko kontakt z tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka, ale z up\u0142ywem czasu zacznie zanurza\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u0142cie\u0144. Pocz\u0105tkowo spadek jasno\u015bci Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie niezauwa\u017calny. Dopiero kiedy Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142y lub jego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zanurzy si\u0119 wewn\u0105trz sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia, obserwator spostrze\u017ce pociemnienie cz\u0119\u015bci tarczy ksi\u0119\u017cycowej, od strony sto\u017cka cienia Ziemi, do kt\u00f3rego zbli\u017ca si\u0119 Ksi\u0119\u017cyc. Kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie styka\u0142 si\u0119 od strony zewn\u0119trznej ze sto\u017ckiem cienia Ziemi, w\u00f3wczas jest I kontakt i rozpoczyna si\u0119 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Obserwator ziemski zauwa\u017cy, \u017ce na wschodnim obszarze tarczy ksi\u0119\u017cycowej pojawi si\u0119 ciemny obszar, kt\u00f3ry zacznie pokrywa\u0107 coraz to wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni ksi\u0119\u017cycowej, w miar\u0119 jak Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 zanurza\u0142 wewn\u0105trz sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe trwa do chwili II kontaktu, czy kiedy Ksi\u0119\u017cyc styka si\u0119 od strony wewn\u0119trznej sto\u017cka. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie ca\u0142kowite. Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienia ca\u0142kowite wyst\u0119puj\u0105 wtedy, kiedy orbita Ksi\u0119\u017cyca przecina \u015brodek przekroju sto\u017cka, czyli w wypadku za\u0107mienia centralnego. Maksymalna czy trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 1:40 [2]. Dok\u0142adny czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego zale\u017cy od odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca oraz Ksi\u0119\u017cyca od Ziemi. Za\u0107mienie ca\u0142kowite trwa do chwili III kontaktu, czyli momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc ponownie styka si\u0119 wewn\u0119trzne ze sto\u017ckiem cienia Ziemi. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe. Ksi\u0119\u017cyc rozpoczyna wynurzanie si\u0119 ze sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie to potrwa do chwili IV kontaktu, czy do momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 styka\u0142 zewn\u0119trznie ze sto\u017ckiem cienia. Jest to chwila, kiedy ko\u0144czy si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca. W dalszej drodze Ksi\u0119\u017cyc podr\u00f3\u017cuje przez sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia, wi\u0119c jest to za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa do chwili ca\u0142kowitego opuszczenia przez Ksi\u0119\u017cyc sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia.<\/p>\nZa\u0107mienie nie musi przebiega\u0107 przez wszystkie fazy. Przy za\u0107mieniu cz\u0119\u015bciowym Ksi\u0119\u017cyc najpierw zanurza si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu, a nast\u0119pnie tylko cz\u0119\u015bciowo zanurza si\u0119 w sto\u017cek cienia, po czym opuszcza sto\u017cek cienia i dalej porusza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia. W zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 za\u0107mieniu Ksi\u0119\u017cyc cz\u0119\u015bciowo zanurzy si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi i b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe. O ile za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca mo\u017ce by\u0107 obserwowane tylko w w\u0105skim obszarze kuli ziemskiej, o tyle za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca mo\u017ce by\u0107 obserwowany wsz\u0119dzie tam, gdzie nasz naturalny satelita znajduje si\u0119 nad horyzontem.<\/p>\nIle za\u0107mie\u0144 wyst\u0119puje w ci\u0105gu roku?<\/strong><\/p>\nW ci\u0105gu miesi\u0105ca synodycznego, a wi\u0119c czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy dwiema tymi samymi lunacjami, np. pe\u0142niami, S\u0142o\u0144ce przesuwa si\u0119 wzd\u0142u\u017c ekliptyki wzgl\u0119dem w\u0119z\u0142\u00f3w o 30\u00b040\u2019 (jest to warto\u015b\u0107 \u015brednia). \u0141uk ten jest kr\u00f3tszy od 24\u00b030\u2019. Z warunk\u00f3w wyst\u0119powania za\u0107mienia wiemy, \u017ce je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca jest wi\u0119ksza ni\u017c 12\u00b015\u2019 to za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe nie wyst\u0105pi. A wi\u0119c je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 12\u00b015\u2019, zar\u00f3wno w kierunku wschodnim jak i zachodnim od w\u0119z\u0142a to Ksi\u0119\u017cyc nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zanurzenia si\u0119 w sto\u017cek cienia Ziemi. Zatem \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 2*12\u00b015\u2019=24\u00b030\u2019. S\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca synodycznego zakre\u015bla \u0142uk wi\u0119kszy i to ponad 6\u00b0. Zatem z prostej geometrii wynika, \u017ce nie przy ka\u017cdym po\u0142o\u017ceniu Ksi\u0119\u017cyca w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a zajdzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Z prostych oblicze\u0144 wynika, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bredniego roku za\u0107mieniowego, czyli odst\u0119pu czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy przej\u015bciem S\u0142o\u0144ca przez ten sam w\u0119ze\u0142 orbity Ksi\u0119\u017cyca wynosi 346,62 dni [2]. Rok za\u0107mieniowy jest kr\u00f3tszy od roku zwrotnikowego, a to za spraw\u0105 poruszaj\u0105cych si\u0119 w kierunku wstecznym w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych Ksi\u0119\u017cyca[2]<\/a><\/sup>. Zatem je\u017celi w ci\u0105gu roku kalendarzowego S\u0142o\u0144ce przejdzie trzykrotnie przez w\u0119ze\u0142 orbity ksi\u0119\u017cycowej to w\u00f3wczas mog\u0105 zaj\u015b\u0107 a\u017c trzy za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe. Ale mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 taki rok, w kt\u00f3rym nie wyst\u0105pi \u017cadne za\u0107mienie.<\/p>\nJe\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\nPrzeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Natomiast w sytuacji, kiedy Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 jedynie w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi w\u00f3wczas obserwator b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 obserwacji za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego. Je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w p\u00f3\u0142cieniu, w\u00f3wczas obserwator zaobserwuje za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n
D\u0142ugo\u015b\u0107 sto\u017cka cienia Ziemi wynosi, przy \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca, 1384000 km. Ksi\u0119\u017cyc obiega Ziemi\u0119 po orbicie zbli\u017conej do elipsy, perturbowanej g\u0142\u00f3wnie przez S\u0142o\u0144ce, w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci 384402 km. W tej odleg\u0142o\u015bci \u015brednica sto\u017cka cienia Ziemi wynosi oko\u0142o 9200 km [2]. Oczywi\u015bcie s\u0105 to warto\u015bci otrzymane przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce Ziemia znajduje si\u0119 w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od S\u0142o\u0144ca, a Ksi\u0119\u017cyc w \u015bredniej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Przebieg za\u0107mienia<\/strong><\/p>\nKsi\u0119\u017cyc poruszaj\u0105c si\u0119 po orbicie, kiedy jest w fazie pe\u0142ni i dodatkowo blisko jednego ze swoich w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych, w pewnej chwili, wejdzie w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Pocz\u0105tkowo b\u0119dzie to tylko kontakt z tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka, ale z up\u0142ywem czasu zacznie zanurza\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u0142cie\u0144. Pocz\u0105tkowo spadek jasno\u015bci Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie niezauwa\u017calny. Dopiero kiedy Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142y lub jego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zanurzy si\u0119 wewn\u0105trz sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia, obserwator spostrze\u017ce pociemnienie cz\u0119\u015bci tarczy ksi\u0119\u017cycowej, od strony sto\u017cka cienia Ziemi, do kt\u00f3rego zbli\u017ca si\u0119 Ksi\u0119\u017cyc. Kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie styka\u0142 si\u0119 od strony zewn\u0119trznej ze sto\u017ckiem cienia Ziemi, w\u00f3wczas jest I kontakt i rozpoczyna si\u0119 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Obserwator ziemski zauwa\u017cy, \u017ce na wschodnim obszarze tarczy ksi\u0119\u017cycowej pojawi si\u0119 ciemny obszar, kt\u00f3ry zacznie pokrywa\u0107 coraz to wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni ksi\u0119\u017cycowej, w miar\u0119 jak Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 zanurza\u0142 wewn\u0105trz sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe trwa do chwili II kontaktu, czy kiedy Ksi\u0119\u017cyc styka si\u0119 od strony wewn\u0119trznej sto\u017cka. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie ca\u0142kowite. Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienia ca\u0142kowite wyst\u0119puj\u0105 wtedy, kiedy orbita Ksi\u0119\u017cyca przecina \u015brodek przekroju sto\u017cka, czyli w wypadku za\u0107mienia centralnego. Maksymalna czy trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 1:40 [2]. Dok\u0142adny czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego zale\u017cy od odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca oraz Ksi\u0119\u017cyca od Ziemi. Za\u0107mienie ca\u0142kowite trwa do chwili III kontaktu, czyli momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc ponownie styka si\u0119 wewn\u0119trzne ze sto\u017ckiem cienia Ziemi. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe. Ksi\u0119\u017cyc rozpoczyna wynurzanie si\u0119 ze sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie to potrwa do chwili IV kontaktu, czy do momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 styka\u0142 zewn\u0119trznie ze sto\u017ckiem cienia. Jest to chwila, kiedy ko\u0144czy si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca. W dalszej drodze Ksi\u0119\u017cyc podr\u00f3\u017cuje przez sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia, wi\u0119c jest to za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa do chwili ca\u0142kowitego opuszczenia przez Ksi\u0119\u017cyc sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia.<\/p>\nZa\u0107mienie nie musi przebiega\u0107 przez wszystkie fazy. Przy za\u0107mieniu cz\u0119\u015bciowym Ksi\u0119\u017cyc najpierw zanurza si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu, a nast\u0119pnie tylko cz\u0119\u015bciowo zanurza si\u0119 w sto\u017cek cienia, po czym opuszcza sto\u017cek cienia i dalej porusza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia. W zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 za\u0107mieniu Ksi\u0119\u017cyc cz\u0119\u015bciowo zanurzy si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi i b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe. O ile za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca mo\u017ce by\u0107 obserwowane tylko w w\u0105skim obszarze kuli ziemskiej, o tyle za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca mo\u017ce by\u0107 obserwowany wsz\u0119dzie tam, gdzie nasz naturalny satelita znajduje si\u0119 nad horyzontem.<\/p>\nIle za\u0107mie\u0144 wyst\u0119puje w ci\u0105gu roku?<\/strong><\/p>\nW ci\u0105gu miesi\u0105ca synodycznego, a wi\u0119c czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy dwiema tymi samymi lunacjami, np. pe\u0142niami, S\u0142o\u0144ce przesuwa si\u0119 wzd\u0142u\u017c ekliptyki wzgl\u0119dem w\u0119z\u0142\u00f3w o 30\u00b040\u2019 (jest to warto\u015b\u0107 \u015brednia). \u0141uk ten jest kr\u00f3tszy od 24\u00b030\u2019. Z warunk\u00f3w wyst\u0119powania za\u0107mienia wiemy, \u017ce je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca jest wi\u0119ksza ni\u017c 12\u00b015\u2019 to za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe nie wyst\u0105pi. A wi\u0119c je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 12\u00b015\u2019, zar\u00f3wno w kierunku wschodnim jak i zachodnim od w\u0119z\u0142a to Ksi\u0119\u017cyc nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zanurzenia si\u0119 w sto\u017cek cienia Ziemi. Zatem \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 2*12\u00b015\u2019=24\u00b030\u2019. S\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca synodycznego zakre\u015bla \u0142uk wi\u0119kszy i to ponad 6\u00b0. Zatem z prostej geometrii wynika, \u017ce nie przy ka\u017cdym po\u0142o\u017ceniu Ksi\u0119\u017cyca w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a zajdzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Z prostych oblicze\u0144 wynika, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bredniego roku za\u0107mieniowego, czyli odst\u0119pu czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy przej\u015bciem S\u0142o\u0144ca przez ten sam w\u0119ze\u0142 orbity Ksi\u0119\u017cyca wynosi 346,62 dni [2]. Rok za\u0107mieniowy jest kr\u00f3tszy od roku zwrotnikowego, a to za spraw\u0105 poruszaj\u0105cych si\u0119 w kierunku wstecznym w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych Ksi\u0119\u017cyca[2]<\/a><\/sup>. Zatem je\u017celi w ci\u0105gu roku kalendarzowego S\u0142o\u0144ce przejdzie trzykrotnie przez w\u0119ze\u0142 orbity ksi\u0119\u017cycowej to w\u00f3wczas mog\u0105 zaj\u015b\u0107 a\u017c trzy za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe. Ale mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 taki rok, w kt\u00f3rym nie wyst\u0105pi \u017cadne za\u0107mienie.<\/p>\nJe\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\nPrzeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ksi\u0119\u017cyc poruszaj\u0105c si\u0119 po orbicie, kiedy jest w fazie pe\u0142ni i dodatkowo blisko jednego ze swoich w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych, w pewnej chwili, wejdzie w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Pocz\u0105tkowo b\u0119dzie to tylko kontakt z tworz\u0105c\u0105 sto\u017cka, ale z up\u0142ywem czasu zacznie zanurza\u0107 si\u0119 w p\u00f3\u0142cie\u0144. Pocz\u0105tkowo spadek jasno\u015bci Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie niezauwa\u017calny. Dopiero kiedy Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142y lub jego wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 zanurzy si\u0119 wewn\u0105trz sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia, obserwator spostrze\u017ce pociemnienie cz\u0119\u015bci tarczy ksi\u0119\u017cycowej, od strony sto\u017cka cienia Ziemi, do kt\u00f3rego zbli\u017ca si\u0119 Ksi\u0119\u017cyc. Kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie styka\u0142 si\u0119 od strony zewn\u0119trznej ze sto\u017ckiem cienia Ziemi, w\u00f3wczas jest I kontakt i rozpoczyna si\u0119 cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Obserwator ziemski zauwa\u017cy, \u017ce na wschodnim obszarze tarczy ksi\u0119\u017cycowej pojawi si\u0119 ciemny obszar, kt\u00f3ry zacznie pokrywa\u0107 coraz to wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 powierzchni ksi\u0119\u017cycowej, w miar\u0119 jak Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 zanurza\u0142 wewn\u0105trz sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe trwa do chwili II kontaktu, czy kiedy Ksi\u0119\u017cyc styka si\u0119 od strony wewn\u0119trznej sto\u017cka. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie ca\u0142kowite. Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienia ca\u0142kowite wyst\u0119puj\u0105 wtedy, kiedy orbita Ksi\u0119\u017cyca przecina \u015brodek przekroju sto\u017cka, czyli w wypadku za\u0107mienia centralnego. Maksymalna czy trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego mo\u017ce wynosi\u0107 nawet 1:40 [2]. Dok\u0142adny czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego zale\u017cy od odleg\u0142o\u015bci Ziemi od S\u0142o\u0144ca oraz Ksi\u0119\u017cyca od Ziemi. Za\u0107mienie ca\u0142kowite trwa do chwili III kontaktu, czyli momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc ponownie styka si\u0119 wewn\u0119trzne ze sto\u017ckiem cienia Ziemi. Od tej chwili rozpoczyna si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe. Ksi\u0119\u017cyc rozpoczyna wynurzanie si\u0119 ze sto\u017cka cienia. Za\u0107mienie to potrwa do chwili IV kontaktu, czy do momentu, kiedy Ksi\u0119\u017cyc b\u0119dzie si\u0119 styka\u0142 zewn\u0119trznie ze sto\u017ckiem cienia. Jest to chwila, kiedy ko\u0144czy si\u0119 za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca. W dalszej drodze Ksi\u0119\u017cyc podr\u00f3\u017cuje przez sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia, wi\u0119c jest to za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa do chwili ca\u0142kowitego opuszczenia przez Ksi\u0119\u017cyc sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia.<\/p>\n
Za\u0107mienie nie musi przebiega\u0107 przez wszystkie fazy. Przy za\u0107mieniu cz\u0119\u015bciowym Ksi\u0119\u017cyc najpierw zanurza si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu, a nast\u0119pnie tylko cz\u0119\u015bciowo zanurza si\u0119 w sto\u017cek cienia, po czym opuszcza sto\u017cek cienia i dalej porusza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia. W zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 za\u0107mieniu Ksi\u0119\u017cyc cz\u0119\u015bciowo zanurzy si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia Ziemi i b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe. O ile za\u0107mienie S\u0142o\u0144ca mo\u017ce by\u0107 obserwowane tylko w w\u0105skim obszarze kuli ziemskiej, o tyle za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca mo\u017ce by\u0107 obserwowany wsz\u0119dzie tam, gdzie nasz naturalny satelita znajduje si\u0119 nad horyzontem.<\/p>\n
Ile za\u0107mie\u0144 wyst\u0119puje w ci\u0105gu roku?<\/strong><\/p>\nW ci\u0105gu miesi\u0105ca synodycznego, a wi\u0119c czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy dwiema tymi samymi lunacjami, np. pe\u0142niami, S\u0142o\u0144ce przesuwa si\u0119 wzd\u0142u\u017c ekliptyki wzgl\u0119dem w\u0119z\u0142\u00f3w o 30\u00b040\u2019 (jest to warto\u015b\u0107 \u015brednia). \u0141uk ten jest kr\u00f3tszy od 24\u00b030\u2019. Z warunk\u00f3w wyst\u0119powania za\u0107mienia wiemy, \u017ce je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca jest wi\u0119ksza ni\u017c 12\u00b015\u2019 to za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe nie wyst\u0105pi. A wi\u0119c je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 12\u00b015\u2019, zar\u00f3wno w kierunku wschodnim jak i zachodnim od w\u0119z\u0142a to Ksi\u0119\u017cyc nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zanurzenia si\u0119 w sto\u017cek cienia Ziemi. Zatem \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 2*12\u00b015\u2019=24\u00b030\u2019. S\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca synodycznego zakre\u015bla \u0142uk wi\u0119kszy i to ponad 6\u00b0. Zatem z prostej geometrii wynika, \u017ce nie przy ka\u017cdym po\u0142o\u017ceniu Ksi\u0119\u017cyca w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a zajdzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Z prostych oblicze\u0144 wynika, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bredniego roku za\u0107mieniowego, czyli odst\u0119pu czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy przej\u015bciem S\u0142o\u0144ca przez ten sam w\u0119ze\u0142 orbity Ksi\u0119\u017cyca wynosi 346,62 dni [2]. Rok za\u0107mieniowy jest kr\u00f3tszy od roku zwrotnikowego, a to za spraw\u0105 poruszaj\u0105cych si\u0119 w kierunku wstecznym w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych Ksi\u0119\u017cyca[2]<\/a><\/sup>. Zatem je\u017celi w ci\u0105gu roku kalendarzowego S\u0142o\u0144ce przejdzie trzykrotnie przez w\u0119ze\u0142 orbity ksi\u0119\u017cycowej to w\u00f3wczas mog\u0105 zaj\u015b\u0107 a\u017c trzy za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe. Ale mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 taki rok, w kt\u00f3rym nie wyst\u0105pi \u017cadne za\u0107mienie.<\/p>\nJe\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\nPrzeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
W ci\u0105gu miesi\u0105ca synodycznego, a wi\u0119c czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy dwiema tymi samymi lunacjami, np. pe\u0142niami, S\u0142o\u0144ce przesuwa si\u0119 wzd\u0142u\u017c ekliptyki wzgl\u0119dem w\u0119z\u0142\u00f3w o 30\u00b040\u2019 (jest to warto\u015b\u0107 \u015brednia). \u0141uk ten jest kr\u00f3tszy od 24\u00b030\u2019. Z warunk\u00f3w wyst\u0119powania za\u0107mienia wiemy, \u017ce je\u017celi d\u0142ugo\u015b\u0107 ekliptyczna Ksi\u0119\u017cyca jest wi\u0119ksza ni\u017c 12\u00b015\u2019 to za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe nie wyst\u0105pi. A wi\u0119c je\u017celi Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci wi\u0119kszej ni\u017c 12\u00b015\u2019, zar\u00f3wno w kierunku wschodnim jak i zachodnim od w\u0119z\u0142a to Ksi\u0119\u017cyc nie b\u0119dzie mia\u0142 mo\u017cliwo\u015bci zanurzenia si\u0119 w sto\u017cek cienia Ziemi. Zatem \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi 2*12\u00b015\u2019=24\u00b030\u2019. S\u0142o\u0144ce w ci\u0105gu jednego miesi\u0105ca synodycznego zakre\u015bla \u0142uk wi\u0119kszy i to ponad 6\u00b0. Zatem z prostej geometrii wynika, \u017ce nie przy ka\u017cdym po\u0142o\u017ceniu Ksi\u0119\u017cyca w pobli\u017cu w\u0119z\u0142a zajdzie za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca. Z prostych oblicze\u0144 wynika, \u017ce d\u0142ugo\u015b\u0107 \u015bredniego roku za\u0107mieniowego, czyli odst\u0119pu czasu jaki up\u0142ywa mi\u0119dzy przej\u015bciem S\u0142o\u0144ca przez ten sam w\u0119ze\u0142 orbity Ksi\u0119\u017cyca wynosi 346,62 dni [2]. Rok za\u0107mieniowy jest kr\u00f3tszy od roku zwrotnikowego, a to za spraw\u0105 poruszaj\u0105cych si\u0119 w kierunku wstecznym w\u0119z\u0142\u00f3w orbitalnych Ksi\u0119\u017cyca[2]<\/a><\/sup>. Zatem je\u017celi w ci\u0105gu roku kalendarzowego S\u0142o\u0144ce przejdzie trzykrotnie przez w\u0119ze\u0142 orbity ksi\u0119\u017cycowej to w\u00f3wczas mog\u0105 zaj\u015b\u0107 a\u017c trzy za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe. Ale mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 taki rok, w kt\u00f3rym nie wyst\u0105pi \u017cadne za\u0107mienie.<\/p>\nJe\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\nPrzeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Je\u017celi podobne obliczenia przeprowadzimy z uwzgl\u0119dnieniem warunk\u00f3w zaistnienia za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych to ich liczba w roku si\u0119 zwi\u0119kszy. Warunkiem koniecznym wyst\u0105pienia za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego jest odleg\u0142o\u015b\u0107 Ksi\u0119\u017cyca od w\u0119z\u0142a w odleg\u0142o\u015bci nie wi\u0119kszej ni\u017c 17\u00b0. Zatem d\u0142ugo\u015b\u0107 \u0142uku zwi\u0119ksza si\u0119 z 24\u00b030\u2019 na 34\u00b0. A wi\u0119c w ci\u0105gu roku liczba za\u0107mie\u0144 mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 od 5 [3].<\/p>\n
Przeprowadzaj\u0105c obliczenia obejmuj\u0105ce okres 5000 lat (2000 r. p. n. e. \u2013 3000 r. n. e.) mo\u017cna spostrzec, \u017ce najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe a najrzadziej ca\u0142kowite [3].<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSpo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Spo\u015br\u00f3d za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nAnalizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Analizuj\u0105c liczb\u0119 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca najwi\u0119cej jest za\u0107mie\u0144 centralnych.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Najcz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 dwa za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cycowe w roku. Najrzadziej jest ich pi\u0119\u0107.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nEkstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ekstremalny czas trwania za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowego<\/strong><\/p>\nNajd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie ca\u0142kowite wyst\u0119puje w chwili, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w apogeum swojej orbity, a Ziemi w aphelium. Ksi\u0119\u017cyc znajduj\u0105cy si\u0119 w apogeum orbity porusza si\u0119 najwolniej oraz jego rozmiary k\u0105towe s\u0105 najmniejsze. Kiedy Ziemia znajduje si\u0119 w apogeum rozmiary sto\u017cka cienia s\u0105 najwi\u0119ksze [3]. Skutkuje to tym, \u017ce Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cek cienia, d\u0142u\u017cej w nim pozostaje. Szesnastego lipca 2000 roku ca\u0142kowita faza za\u0107mienia trwa\u0142a 106,4 minuty. Nast\u0119pne tak d\u0142ugie za\u0107mienie b\u0119dzie mia\u0142o miejsce dopiero 9 stycznia 2123 roku. W\u00f3wczas maksymalna faza za\u0107mienia b\u0119dzie trwa\u0142a ekstremalnie d\u0142ugo, 106,1 minuty.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Najkr\u00f3tsze za\u0107mienie ca\u0142kowite Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi\u0142o 4 kwietnia 2015 roku. Trwa\u0142o zaledwie 4,7 minuty. Nast\u0119pne, tak ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie, wyst\u0105pi 11 sierpnia 2155 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 2,6 minuty.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nPodobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Podobnie jak w przypadku za\u0107mienia ca\u0142kowitego, najd\u0142u\u017csze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe wyst\u0119puje, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajduje si\u0119 w pobli\u017cu apogeum. Ostatnie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 209,6 minuty, wyst\u0105pi\u0142o 23 wrze\u015bnie 1382 roku. Nast\u0119pne b\u0119dzie mo\u017cna podziwia\u0107 dopiero 8 lutego 2669 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 210 minut.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n<\/p>\nZa\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Najkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe mia\u0142o miejsce w XIX wieku, a dok\u0142adniej 26 listopada 1890 roku. Trwa\u0142o 9,8 minuty. Najbli\u017csze ekstremalnie kr\u00f3tkie za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe Ksi\u0119\u017cyca wyst\u0105pi dopiero 24 lutego 2157 roku i czas trwania zjawiska wyniesie 5,6 minuty.<\/p>\n
Za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowe r\u00f3wnie\u017c trwaj\u0105 najd\u0142u\u017cej wtedy, kiedy Ksi\u0119\u017cyc znajdzie si\u0119 w apogeum orbity, a Ziemia w pobli\u017cu aphelium. Przy takim po\u0142o\u017ceniu Ziemi rozmiary sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia osi\u0105gaj\u0105 najwi\u0119ksze rozmiary. Ostatnie za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe, kt\u00f3re trwa\u0142o 293,8 minuty mia\u0142o miejsce 3 marca 1988 roku. Kolejne b\u0119dzie mo\u017cna obserwowa\u0107 dopiero 2 kwietnia 2732 roku i b\u0119dzie trwa\u0142o 293,2 minuty.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nNajkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n<\/p>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Najkr\u00f3tsze za\u0107mienie cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe jest przed nami. Osiemnastego lipca 2027 roku Ksi\u0119\u017cyca zanurzy si\u0119 w p\u00f3\u0142cieniu na niewielk\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107. Czas trwania za\u0107mienia wyniesie 11,8 minuty.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Fred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/p>\nSeria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Seria za\u0107mie\u0144 w cyklu Saros<\/strong><\/p>\nJu\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\nPo\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\nObecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\nCzy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ju\u017c w staro\u017cytno\u015bci zauwa\u017cono prawid\u0142owo\u015b\u0107 w pojawianiu si\u0119 za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca. Odst\u0119p czasu, po kt\u00f3rym nast\u0105pi powt\u00f3rzenie za\u0107mienia nazwano okresem Saros, kt\u00f3ry trwa 18 lat 11 dni 7 godzin i 43 minuty (lub 18 lat 10 dni 7 godzin i 43 minuty, w wypadku, gdy w ci\u0105gu tego okresu osiemnastoletniego wyst\u0105pi 5 lat przest\u0119pnych). Dwa nast\u0119puj\u0105ce, po okresie Saros, za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyca s\u0105 bardzo podobne do siebie. Nast\u0119puj\u0105 przy tym samym w\u0119\u017ale ksi\u0119\u017cycowym, z Ksi\u0119\u017cycem znajduj\u0105cym si\u0119 w podobnej odleg\u0142o\u015bci od Ziemi, w tej samej porze roku. Jak wiadomo cykl Saros nie jest ca\u0142kowit\u0105 wielokrotno\u015bci\u0105 pe\u0142nych dni. Zatem poszczeg\u00f3lne nast\u0119puj\u0105ce po okresie Saros za\u0107mienia ksi\u0119\u017cycowe s\u0105 obserwowane z Ziemi z obszar\u00f3w geograficznych przesuni\u0119tych wzgl\u0119dem poprzedniego za\u0107mienia o oko\u0142o 120\u00b0 (8 godzin – 1\/3 obrotu globu ziemskiego wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi). Dopiero po 54 latach i 34 dniach za\u0107mienie wyst\u0105pi w przybli\u017ceniu w podobnym obszarze geograficznym. Taki potr\u00f3jny okres Saros nazywany jest Exeligmos [3].<\/p>\n
Po\u0142o\u017cenie w\u0119z\u0142a ksi\u0119\u017cycowego podczas nast\u0119puj\u0105cych po sobie za\u0107mie\u0144 Ksi\u0119\u017cyca, po okresie Saros, przesuwa si\u0119 o oko\u0142o 0,48\u00b0 (a dok\u0142adniej 28′) na wsch\u00f3d. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu rozpoczn\u0105 si\u0119, kiedy Ksi\u0119\u017cyc w pe\u0142ni znajdzie si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 17\u00b0 od w\u0119z\u0142a orbity [3]. Pocz\u0105tkowa niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tarczy Ksi\u0119\u017cyca zanurza si\u0119 w sto\u017cku p\u00f3\u0142cienia i przechodzi przez p\u00f3\u0142nocn\u0105 kraw\u0119d\u017a p\u00f3\u0142cienia. Zachodzi w\u00f3wczas o ma\u0142ej fazie cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowe. Po up\u0142ywie jednego okresu Saros trajektoria Ksi\u0119\u017cyca przesuwa si\u0119 nieco w kierunku po\u0142udniowym. Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 g\u0142\u0119biej w p\u00f3\u0142cie\u0144. Obserwator widzi cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie p\u00f3\u0142cieniowej o nieco wi\u0119kszej fazie. Po oko\u0142o 10 za\u0107mieniach p\u00f3\u0142cieniowych pierwsze cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca ma miejsce, gdy po\u0142udniowy obszar Ksi\u0119\u017cyca (okolice po\u0142udniowego bieguna) zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia Ziemi. Po up\u0142ywie kolejnych za\u0107mie\u0144 w cyklu, Ksi\u0119\u017cyc zanurza si\u0119 coraz g\u0142\u0119biej w sto\u017cek cienia. Faza za\u0107mienia cz\u0119\u015bciowego wzrasta. Po up\u0142ywie oko\u0142o 20 kolejnych cz\u0119\u015bciowych za\u0107mie\u0144, o wzrastaj\u0105cej ich fazie, w ko\u0144cu Ksi\u0119\u017cyc ca\u0142kowicie zanurza si\u0119 w sto\u017cku cienia i rozpoczyna si\u0119 seria za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, kt\u00f3re pocz\u0105tkowo trwaj\u0105 kr\u00f3tko. Czas trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego wyd\u0142u\u017ca si\u0119 wraz z kolejnym za\u0107mieniem w cyklu. Maksimum czasu trwania za\u0107mienia ca\u0142kowitego jest osi\u0105gane w po\u0142owie cyklu Saros, kiedy to zachodzi za\u0107mienia centralne lub blisko centralnego. Ostatnie oko\u0142o 13 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144 w serii ma miejsce tu\u017c przy po\u0142udniowej kraw\u0119dzi cienia. Cykl Saros ko\u0144czy si\u0119 kolejn\u0105 seri\u0105 oko\u0142o 20 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje ostatnia seria oko\u0142o 10 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Ostatnie za\u0107mienie serii to cz\u0119\u015bciowe p\u00f3\u0142cieniowe za\u0107mienia. Podobnie jak w wypadku cyklu Saros dla za\u0107mie\u0144 s\u0142onecznych, czas trwania i liczba za\u0107mie\u0144 w pe\u0142nym cyklu Saros nie jest sta\u0142a. Przyczyny nale\u017cy upatrywa\u0107 w eliptyczno\u015b\u0107 orbit Ziemi i Ksi\u0119\u017cyca. Czas trwania danego cyklu Saros waha si\u0119 od 1226 do 1587 lat i sk\u0142ada si\u0119 z 69 do 89 za\u0107mie\u0144. Seria za\u0107mie\u0144 w danym cyklu mo\u017ce rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 od 6 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych, po kt\u00f3rych nast\u0119puje 6 do 24 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych. W po\u0142owie cyklu Saros wyst\u0119puje od 11 do 29 ca\u0142kowitych za\u0107mie\u0144. Nast\u0119pnie cykl ko\u0144czy si\u0119 seri\u0105 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych w liczbie od 6 do 24, po kt\u00f3rych nast\u0119puje od 7 do 25 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych. Jak wskazuje obliczenia obecnie aktywnych jest 40 cykli Saros o numerach od 110 do 149. Liczba za\u0107mie\u0144 w ka\u017cdej z tych serii waha si\u0119 od 70 do 83, jednak wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich (80%) sk\u0142ada si\u0119 z 70 do 73 za\u0107mie\u0144 [3].<\/p>\n
Obecne za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca jest 24 za\u0107mieniem z serii 73 za\u0107mie\u0144 141 cyklu Saros. Sto czterdziesty pierwszy cykl Saros rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 25 sierpnia 1608 roku a zako\u0144czy si\u0119 11 pa\u017adziernika 2888 roku. W trakcie tego cyklu za\u0107mienia b\u0119d\u0105 przebiega\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci 24 za\u0107mie\u0144 p\u00f3\u0142cieniowych cz\u0119\u015bciowych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych, 26 za\u0107mie\u0144 ca\u0142kowitych, 7 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych oraz 8 za\u0107mie\u0144 cz\u0119\u015bciowych p\u00f3\u0142cieniowych [3].<\/p>\n
Czy podczas ca\u0142kowitego za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc jest widoczny?<\/strong><\/p>\nJe\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n\nZa\u0107mienie ciemnoszare;<\/li>\nZa\u0107mienie ciemnoczerwone lub rudawe;<\/li>\nZa\u0107mienie ceglastoczerwone;<\/li>\nZa\u0107mienie miedzianoczerwone.<\/li>\n<\/ol>\nPrzebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Je\u017celi Ziemia nie posiada\u0142aby atmosfery, w\u00f3wczas Ksi\u0119\u017cyc po zanurzeniu w sto\u017cku cienia przesta\u0142by by\u0107 widoczny dla obserwatora. Jednak Ziemia posiada atmosfer\u0105, zatem pomimo zanurzenia w sto\u017cku cienia, Ksi\u0119\u017cyc jest obserwowany. Przyczyn nale\u017cy upatrywa\u0107 w zjawisku rozpraszania i ugi\u0119ciu promieni \u015bwietlnych w gazowej otoczce planety [4]. Z fizyki wiemy, \u017ce najsilniej rozpraszane s\u0105 promienie \u015bwietlne o d\u0142ugo\u015bci \u015bwiat\u0142a niebieskiego i fioletowego, a najs\u0142abiej rozpraszane jest \u015bwiat\u0142o czerwone. Kiedy spojrzy na za\u0107miony Ksi\u0119\u017cyc to uwa\u017cny obserwator spostrze\u017ce w\u0142a\u015bnie jego czerwon\u0105 barw\u0119. Jasno\u015b\u0107 ka\u017cdorazowo za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie inna. Wp\u0142ywa na to kilka czynnik\u00f3w, a mianowicie aktywno\u015b\u0107 s\u0142oneczna oraz od aktualnej zawarto\u015bci pary wodnej, py\u0142\u00f3w oraz ozonu w atmosferze [4]. Jasno\u015b\u0107 za\u0107mionego Ksi\u0119\u017cyca okre\u015bla si\u0119 przy pomocy pi\u0119ciostopniowej skali metod\u0105 Danjona. Metoda ta polega na okre\u015bleniu zabarwienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej podczas za\u0107mienia [4]:<\/p>\n
0 \u2013 za\u0107mienie bardzo ciemne;<\/p>\n
Przebieg za\u0107mienia w Polsce<\/strong><\/p>\nW Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
W Polsce centralnej Ksi\u0119\u017cyc wzejdzie o godzinie 2014<\/sup> i b\u0119dzie znajdowa\u0142 si\u0119 w odleg\u0142o\u015bci 380113,55 km. Na niebie Ksi\u0119\u017cyc znajdowa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na tle konstelacji Wagi. W chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca z p\u00f3\u0142cienia b\u0119dzie si\u0119 znajdowa\u0142 w odleg\u0142o\u015bci 379812,41 km. W momencie wschodu Ksi\u0119\u017cyca b\u0119dzie ju\u017c po maksymalnej fazie za\u0107mienia, kt\u00f3ra nast\u0105pi o godzinie 1924<\/sup>. Pomimo, \u017ce w chwili wschodu Ksi\u0119\u017cyca S\u0142o\u0144ce ju\u017c b\u0119dzie znajdowa\u0142o si\u0119 pod horyzontem, na niebie b\u0119dzie w dalszym ci\u0105gu jeszcze do\u015b\u0107 jasno (zmierzch cywilny). Oko\u0142o 2050<\/sup> rozpocznie zmierzch \u017ceglarski. Niebo b\u0119dzie ciemniejsze, ale faza za\u0107mienia p\u00f3\u0142cieniowego b\u0119dzie mniejsza. Wizualne efekty pociemnienia tarczy ksi\u0119\u017cycowej s\u0105 obserwowane w pobli\u017cu maksymalnej fazy. Dlatego obecne warunki s\u0105 ma\u0142o sprzyjaj\u0105ce i dla obserwator\u00f3w naziemnych pociemnienie tarczy ksi\u0119\u017cycowej b\u0119dzie w\u0142a\u015bciwie niezauwa\u017calne.<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Widok nieba przy braku atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Widok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2033<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Widok nieba przy obecno\u015bci atmosfery. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2100<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/p>\n<\/p>\nWidok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Widok nieba przy obecno\u015bci atmosfery, w chwili wynurzenia Ksi\u0119\u017cyca ze sto\u017cka p\u00f3\u0142cienia Ziemi. Wygl\u0105d nieba na godzin\u0119 2132<\/sup>. \u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/stellarium-web.org\/<\/a><\/p>\nPrognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Prognoza zachmurzenia <\/strong><\/p>\n <\/p>\nZachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n <\/p>\nNa niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n <\/p>\nOd zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n <\/p>\nPonadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n <\/p>\nLiteratura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Zachmurzenie og\u00f3lne pocz\u0105tkowo du\u017ce w NW cz\u0119\u015bci kraju. W woj. opolskim, \u015bl\u0105skim ma\u0142opolskim oraz podkarpackim umiarkowane i ma\u0142e. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie umiarkowane i du\u017ce. W raz z up\u0142ywem czasu strefa zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego b\u0119dzie przemieszcza\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d. O 23 jedynie kra\u0144ce SE Polski w zasi\u0119gu zachmurzenia umiarkowanego i ma\u0142ego. Na pozosta\u0142ym obszarze zachmurzenie du\u017ce.<\/p>\n
Na niebie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 chmur Stratocumulus.<\/p>\n
Od zachodu nasuwa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie strefa chmur Altocumulus. Lokalnie wyst\u0119powa\u0107 mog\u0105 Altostratus.<\/p>\n
Ponadto na niebie wyst\u0119powa\u0107 b\u0119d\u0105 chmury Cirrus fibratus\/spissatus oraz Cirrostratus fibratus.<\/p>\n
Literatura<\/strong><\/p>\n\nZbigniew Kami\u0144ski, Wincenty Kami\u0144ski, Fizyka dla kandydat\u00f3w na wy\u017csze uczelnie techniczne, <\/em>wyd. XVIII, PWN, 2018.<\/li>\nEugeniusz Rybka, Astronomia og\u00f3lna, PWN, wydanie VII, 1983.<\/li>\nFred Espenak and Jean Meeus, Five Millennium Catalog of Lunar Eclipses: -1999 to +3000 (2000 BCE to 3000 CE),<\/em> NASA\/TP – 2009-214173.<\/li>\nZbigniew Dworak, Z astronomi\u0105 za pan brat<\/em>, 1989. Iskry, Warszawa.<\/li>\nJean Meeus, Mathematical Astronomy Morsels, Willman-Bell, Inc, 1997.<\/li>\n<\/ol>\n\n\nW optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
W optyce geometrycznej promieniem nazywamy w\u0105sk\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105 wi\u0105zk\u0119 \u015bwiat\u0142a, rozchodz\u0105c\u0105 si\u0119 w okre\u015blonym kierunku. W o\u015brodkach jednorodnych \u015bwiat\u0142o rozchodzi si\u0119 wzd\u0142u\u017c linii prostych, kt\u00f3re nazywamy liniami \u015bwietlnymi [1]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n\nRuch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Ruch w\u0119z\u0142\u00f3w ksi\u0119\u017cycowych nie jest regularny. W\u0119z\u0142y ksi\u0119\u017cycowe poruszaj\u0105 si\u0119 ruchem wstecznym. Kiedy S\u0142o\u0144ce zbli\u017ca si\u0119 do linii w\u0119z\u0142\u00f3w w\u00f3wczas pr\u0119dko\u015b\u0107 k\u0105towa ich ruchu zmniejsza si\u0119 i w ko\u0144cu s\u0105 prawie stacjonarne. Zbiega si\u0119 to z chwil\u0105, kiedy inklinacja orbity ksi\u0119\u017cycowej jest najwi\u0119ksza [5]. \u2191<\/a><\/p>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n\n\n\nUdost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-05-05T11:48:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"887\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"547\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@IMGW_CMM\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\",\"name\":\"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-05-05T11:48:10+00:00\",\"dateModified\":\"2023-05-05T11:48:11+00:00\",\"description\":\"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"description\":\"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization\",\"name\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/\",\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/\",\"https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM\"],\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png\",\"width\":1356,\"height\":365,\"caption\":\"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","og_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","og_url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","og_site_name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","article_modified_time":"2023-05-05T11:48:11+00:00","og_image":[{"width":887,"height":547,"url":"http:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca","twitter_description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","twitter_image":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/word-image-28671-6.png","twitter_site":"@IMGW_CMM","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671","name":"#AkademiaCMM - P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca - Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","isPartOf":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website"},"datePublished":"2023-05-05T11:48:10+00:00","dateModified":"2023-05-05T11:48:11+00:00","description":"Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?page_id=28671#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"#AkademiaCMM – P\u00f3\u0142cieniowe cz\u0119\u015bciowe za\u0107mienie Ksi\u0119\u017cyca"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#website","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","description":"CMOK-LMM Laboratorium pe\u0142ni pa\u0144stwow\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 hydrologiczno-meteorologiczn\u0105 w zakresie numerycznych prognoz pogody, kt\u00f3rego zadaniem jest konsolidacja kompetencji w obszarze modelowania zjawisk pogodowych oraz dalszego rozwoju numerycznych modeli pogody (NMP).","publisher":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#organization","name":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/","sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/Meteoimgw\/","https:\/\/twitter.com\/IMGW_CMM"],"logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","contentUrl":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/MODELE_LOGO_UNIFIKACJA_v2.png","width":1356,"height":365,"caption":"Laboratorium Modelowania Meteorologicznego CMOK IMGW-PIB"},"image":{"@id":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671"}],"collection":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=28671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28705,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/28671\/revisions\/28705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/28677"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cmm.imgw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=28671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Udost\u0119pnij<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Przy okazji za\u0107mienia S\u0142o\u0144ca poznali\u015bmy mechanizm za\u0107mie\u0144, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce jedno cia\u0142o niebieskie chowa si\u0119 (ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo) w cieniu lub p\u00f3\u0142cieniu sto\u017cka drugiego cia\u0142a niebieskiego. Podczas zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 za\u0107mienia Ksi\u0119\u017cyc zanurzy si\u0119 cz\u0119\u015bciowo w sto\u017cek p\u00f3\u0142cienia. Podczas maksymalnej fazy 96,36% jego powierzchni b\u0119dzie zanurzone w p\u00f3\u0142cieniu. <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":28677,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"templates\/landing.php","meta":{"ocean_post_layout":"","ocean_both_sidebars_style":"","ocean_both_sidebars_content_width":0,"ocean_both_sidebars_sidebars_width":0,"ocean_sidebar":"0","ocean_second_sidebar":"0","ocean_disable_margins":"enable","ocean_add_body_class":"","ocean_shortcode_before_top_bar":"","ocean_shortcode_after_top_bar":"","ocean_shortcode_before_header":"","ocean_shortcode_after_header":"","ocean_has_shortcode":"","ocean_shortcode_after_title":"","ocean_shortcode_before_footer_widgets":"","ocean_shortcode_after_footer_widgets":"","ocean_shortcode_before_footer_bottom":"","ocean_shortcode_after_footer_bottom":"","ocean_display_top_bar":"off","ocean_display_header":"off","ocean_header_style":"custom","ocean_center_header_left_menu":"0","ocean_custom_header_template":"2993","ocean_custom_logo":0,"ocean_custom_retina_logo":0,"ocean_custom_logo_max_width":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_width":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_width":0,"ocean_custom_logo_max_height":0,"ocean_custom_logo_tablet_max_height":0,"ocean_custom_logo_mobile_max_height":0,"ocean_header_custom_menu":"0","ocean_menu_typo_font_family":"0","ocean_menu_typo_font_subset":"","ocean_menu_typo_font_size":0,"ocean_menu_typo_font_size_tablet":0,"ocean_menu_typo_font_size_mobile":0,"ocean_menu_typo_font_size_unit":"px","ocean_menu_typo_font_weight":"","ocean_menu_typo_font_weight_tablet":"","ocean_menu_typo_font_weight_mobile":"","ocean_menu_typo_transform":"","ocean_menu_typo_transform_tablet":"","ocean_menu_typo_transform_mobile":"","ocean_menu_typo_line_height":0,"ocean_menu_typo_line_height_tablet":0,"ocean_menu_typo_line_height_mobile":0,"ocean_menu_typo_line_height_unit":"","ocean_menu_typo_spacing":0,"ocean_menu_typo_spacing_tablet":0,"ocean_menu_typo_spacing_mobile":0,"ocean_menu_typo_spacing_unit":"","ocean_menu_link_color":"","ocean_menu_link_color_hover":"","ocean_menu_link_color_active":"","ocean_menu_link_background":"","ocean_menu_link_hover_background":"","ocean_menu_link_active_background":"","ocean_menu_social_links_bg":"","ocean_menu_social_hover_links_bg":"","ocean_menu_social_links_color":"","ocean_menu_social_hover_links_color":"","ocean_disable_title":"default","ocean_disable_heading":"default","ocean_post_title":"","ocean_post_subheading":"","ocean_post_title_style":"","ocean_post_title_background_color":"","ocean_post_title_background":0,"ocean_post_title_bg_image_position":"","ocean_post_title_bg_image_attachment":"","ocean_post_title_bg_image_repeat":"","ocean_post_title_bg_image_size":"","ocean_post_title_height":0,"ocean_post_title_bg_overlay":0.5,"ocean_post_title_bg_overlay_color":"","ocean_disable_breadcrumbs":"default","ocean_breadcrumbs_color":"","ocean_breadcrumbs_separator_color":"","ocean_breadcrumbs_links_color":"","ocean_breadcrumbs_links_hover_color":"","ocean_display_footer_widgets":"default","ocean_display_footer_bottom":"default","ocean_custom_footer_template":"0"},"yoast_head":"\n